[Dz.U.10.102.651]
2010.07.17 zm. Dz.U.2010.106.675 art. 67
USTAWA
z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomo?ciami
(tekst jednolity)
DZIA? I
PRZEPISY OGÓLNE
Art. 1. 1. Ustawa okre?la zasady:
1) gospodarowania nieruchomo?ciami stanowi?cymi w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego;
2) podzia?u nieruchomo?ci;
3) scalania i podzia?u nieruchomo?ci;
4) pierwokupu nieruchomo?ci;
5) wyw?aszczania nieruchomo?ci i zwrotu wyw?aszczonych nieruchomo?ci;
6) udzia?u w kosztach budowy urz?dze? infrastruktury technicznej;
7) wyceny nieruchomo?ci;
8) dzia?alno?ci zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomo?ciami.
2. Przepisów ustawy nie stosuje si? do nieruchomo?ci s?u??cych wykonywaniu zada? placówek zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów o s?u?bie zagranicznej.
Art. 2. Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotycz?cym gospodarki nieruchomo?ciami, a w szczególno?ci:
1) ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomo?ci przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758, z pó?n. zm.1));
2) ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z pó?n. zm.2));
3) ustawy z dnia 28 wrze?nia 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z pó?n. zm.3));
4) ustawy z dnia 19 pa?dziernika 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomo?ciami rolnymi Skarbu Pa?stwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700, z pó?n. zm.4));
5) ustawy z dnia 27 pa?dziernika 1994 r. o autostradach p?atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571, z pó?n. zm.5));
6) ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Si? Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398, z pó?n. zm.6));
7) ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi sk?adnikami mienia Skarbu Pa?stwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1711, z pó?n. zm.7));
8) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z pó?n. zm.8));
9) ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696, z pó?n. zm.9));
10) ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z pó?n. zm.10));
11) ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 i Nr 199, poz. 1227 oraz z 2009 r. Nr 72, poz. 620);
12) ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk u?ytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340 i Nr 161, poz. 1281).
Art. 3. 1. W?a?ciwym w sprawach gospodarki nieruchomo?ciami, regulowanych przepisami ustawy, jest minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
2. Organem doradczym ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej w sprawach gospodarki nieruchomo?ciami jest Pa?stwowa Rada Nieruchomo?ci.
3. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej powo?uje i odwo?uje przewodnicz?cego i cz?onków Rady, o której mowa w ust. 2, oraz ustala, w drodze zarz?dzenia, jej regulamin, który okre?la organizacj? i zasady dzia?ania Rady.
Art. 4. Ilekro? w ustawie jest mowa o:
1) nieruchomo?ci gruntowej - nale?y przez to rozumie? grunt wraz z cz??ciami sk?adowymi, z wy??czeniem budynków i lokali, je?eli stanowi? odr?bny przedmiot w?asno?ci;
2) zasobie nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? nieruchomo?ci, które stanowi? przedmiot w?asno?ci Skarbu Pa?stwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zosta?y oddane w u?ytkowanie wieczyste, oraz nieruchomo?ci b?d?ce przedmiotem u?ytkowania wieczystego Skarbu Pa?stwa, gminy, powiatu lub województwa;
3) dzia?ce gruntu - nale?y przez to rozumie? niepodzielon?, ci?g?? cz??? powierzchni ziemskiej stanowi?c? cz??? lub ca?o?? nieruchomo?ci gruntowej;
3a) dzia?ce budowlanej - nale?y przez to rozumie? zabudowan? dzia?k? gruntu, której wielko??, cechy geometryczne, dost?p do drogi publicznej oraz wyposa?enie w urz?dzenia infrastruktury technicznej umo?liwiaj? prawid?owe i racjonalne korzystanie z budynków i urz?dze? po?o?onych na tej dzia?ce;
3b) zbywaniu albo nabywaniu nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? dokonywanie czynno?ci prawnych, na podstawie których nast?puje przeniesienie w?asno?ci nieruchomo?ci lub przeniesienie prawa u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej albo oddanie jej w u?ytkowanie wieczyste;
4) poprzednim w?a?cicielu - nale?y przez to rozumie? osob?, która zosta?a pozbawiona prawa w?asno?ci nieruchomo?ci wskutek jej wyw?aszczenia albo przej?cia na rzecz Skarbu Pa?stwa lub na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego na podstawie innych tytu?ów;
5) planie miejscowym - nale?y przez to rozumie? miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
6) wycenie nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? post?powanie, w wyniku którego dokonuje si? okre?lenia warto?ci nieruchomo?ci;
6a) okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? okre?lanie warto?ci nieruchomo?ci jako przedmiotu prawa w?asno?ci i innych praw do nieruchomo?ci;
7) powszechnej taksacji nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? wycen? nieruchomo?ci, w wyniku której nast?puje ustalenie warto?ci katastralnej nieruchomo?ci;
8) szacowaniu nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? czynno?ci zwi?zane z okre?laniem warto?ci nieruchomo?ci;
9) w?a?ciwym organie - nale?y przez to rozumie? starost?, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych odpowiednio w?asno?? gminy, powiatu i województwa;
9a) samorz?dowej osobie prawnej - nale?y przez to rozumie? osoby prawne powo?ywane lub tworzone przez organy jednostek samorz?du terytorialnego;
9b) jednostce samorz?du terytorialnego - nale?y przez to rozumie? gmin?, powiat lub województwo;
9b1) staro?cie - nale?y przez to rozumie? równie? prezydenta miasta na prawach powiatu;
9c) w?a?ciwym urz?dzie - nale?y przez to rozumie? starostwo powiatowe, w którym wykonywane s? zadania z zakresu administracji rz?dowej dotycz?ce gospodarki nieruchomo?ciami Skarbu Pa?stwa, albo odpowiednio urz?d gminy, starostwo powiatowe lub urz?d marsza?kowski, w których prowadzone s? sprawy gospodarki nieruchomo?ciami stanowi?cymi w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego;
9d) radzie lub sejmiku - nale?y przez to rozumie? rad? gminy lub rad? powiatu oraz sejmik województwa;
10) jednostce organizacyjnej - nale?y przez to rozumie? pa?stwow? lub samorz?dow? jednostk? organizacyjn? nieposiadaj?c? osobowo?ci prawnej;
11) op?acie adiacenckiej - nale?y przez to rozumie? op?at? ustalon? w zwi?zku ze wzrostem warto?ci nieruchomo?ci spowodowanym budow? urz?dze? infrastruktury technicznej z udzia?em ?rodków Skarbu Pa?stwa, jednostek samorz?du terytorialnego, ?rodków pochodz?cych z bud?etu Unii Europejskiej lub ze ?róde? zagranicznych niepodlegaj?cych zwrotowi, albo op?at? ustalon? w zwi?zku ze scaleniem i podzia?em nieruchomo?ci, a tak?e podzia?em nieruchomo?ci;
12) spó?ce - nale?y przez to rozumie? spó?k? akcyjn? lub spó?k? z ograniczon? odpowiedzialno?ci?;
13) osobie bliskiej - nale?y przez to rozumie? zst?pnych, wst?pnych, rodze?stwo, dzieci rodze?stwa, ma??onka, osoby przysposabiaj?ce i przysposobione oraz osob?, która pozostaje ze zbywc? faktycznie we wspólnym po?yciu;
14) standardach zawodowych - nale?y przez to rozumie? regu?y post?powania przy wykonywaniu zawodu rzeczoznawcy maj?tkowego, po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami, zarz?dcy nieruchomo?ci, ustalone zgodnie z przepisami prawa;
15) organizacjach zawodowych - nale?y przez to rozumie? utworzone, zgodnie z przepisami o stowarzyszeniach, stowarzyszenia i zwi?zki stowarzysze? zrzeszaj?ce osoby zawodowo wykonuj?ce czynno?ci odpowiednio rzeczoznawcy maj?tkowego, po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami lub zarz?dcy nieruchomo?ci;
16) nieruchomo?ci podobnej - nale?y przez to rozumie? nieruchomo??, która jest porównywalna z nieruchomo?ci? stanowi?c? przedmiot wyceny, ze wzgl?du na po?o?enie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wp?ywaj?ce na jej warto??;
17) stanie nieruchomo?ci - nale?y przez to rozumie? stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-u?ytkowy, a tak?e stan otoczenia nieruchomo?ci, w tym wielko??, charakter i stopie? zurbanizowania miejscowo?ci, w której nieruchomo?? jest po?o?ona;
18) ??czno?ci publicznej - nale?y przez to rozumie? infrastruktur? telekomunikacyjn? s?u??c? zapewnieniu publicznie dost?pnych us?ug telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego.
Art. 5. Waloryzacji kwot nale?nych z tytu?ów okre?lonych w ustawie dokonuje si? przy zastosowaniu wska?ników zmian cen nieruchomo?ci og?aszanych przez Prezesa G?ównego Urz?du Statystycznego, w drodze obwieszcze?, w Dzienniku Urz?dowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Art. 6. Celami publicznymi w rozumieniu ustawy s?:
1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urz?dze? transportu publicznego, a tak?e ??czno?ci publicznej i sygnalizacji;
1a) wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
1b) wydzielanie gruntów pod lotniska, urz?dzenia i obiekty do obs?ugi ruchu lotniczego, w tym rejonów podej??, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urz?dze?;
2) budowa i utrzymywanie ci?gów drena?owych, przewodów i urz?dze? s?u??cych do przesy?ania p?ynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a tak?e innych obiektów i urz?dze? niezb?dnych do korzystania z tych przewodów i urz?dze?;
3) budowa i utrzymywanie publicznych urz?dze? s?u??cych do zaopatrzenia ludno?ci w wod?, gromadzenia, przesy?ania, oczyszczania i odprowadzania ?cieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich sk?adowania;
4) budowa oraz utrzymywanie obiektów i urz?dze? s?u??cych ochronie ?rodowiska, zbiorników i innych urz?dze? wodnych s?u??cych zaopatrzeniu w wod?, regulacji przep?ywów i ochronie przed powodzi?, a tak?e regulacja i utrzymywanie wód oraz urz?dze? melioracji wodnych, b?d?cych w?asno?ci? Skarbu Pa?stwa lub jednostek samorz?du terytorialnego;
5) opieka nad nieruchomo?ciami stanowi?cymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
5a) ochrona Pomników Zag?ady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów by?ych hitlerowskich obozów zag?ady oraz miejsc i pomników upami?tniaj?cych ofiary terroru komunistycznego;
6) budowa i utrzymywanie pomieszcze? dla urz?dów organów w?adzy, administracji, s?dów i prokuratur, pa?stwowych szkó? wy?szych, szkó? publicznych, a tak?e publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki spo?ecznej, placówek opieku?czo-wychowawczych i obiektów sportowych;
6a) budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszcze? niezb?dnych do realizacji obowi?zków w zakresie ?wiadczenia przez operatora publicznego powszechnych us?ug pocztowych, a tak?e innych obiektów i pomieszcze? zwi?zanych ze ?wiadczeniem tych us?ug;
7) budowa i utrzymywanie obiektów oraz urz?dze? niezb?dnych na potrzeby obronno?ci pa?stwa i ochrony granicy pa?stwowej, a tak?e do zapewnienia bezpiecze?stwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie aresztów ?ledczych, zak?adów karnych oraz zak?adów dla nieletnich;
8) poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i sk?adowanie kopalin stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?gla brunatnego wydobywanego metod? odkrywkow?;
9) zak?adanie i utrzymywanie cmentarzy;
9a) ustanawianie i ochrona miejsc pami?ci narodowej;
9b) ochrona zagro?onych wygini?ciem gatunków ro?lin i zwierz?t lub siedlisk przyrody;
10) inne cele publiczne okre?lone w odr?bnych ustawach.
Art. 7. Je?eli istnieje potrzeba okre?lenia warto?ci nieruchomo?ci, warto?? t? okre?laj? rzeczoznawcy maj?tkowi, o których mowa w przepisach rozdzia?u 1 dzia?u V.
Art. 8. Je?eli przy za?atwianiu spraw, o których mowa w przepisach dzia?u III, nie istnieje mo?liwo?? zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynno?ciach organów administracji publicznej ze wzgl?du na nieustalone adresy stron, stosuje si? art. 49 Kodeksu post?powania administracyjnego.
Art. 9. W sprawach, o których mowa w przepisach dzia?u III, z wy??czeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i art. 126, wykonanie decyzji nast?puje po up?ywie 14 dni od dnia, w którym up?yn?? bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzj? do s?du administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do s?du administracyjnego w tych sprawach organ, który wyda? decyzj?, wstrzymuje z urz?du jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przys?uguje za?alenie.
Art. 9a. Organem wy?szego stopnia w sprawach okre?lonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starost? wykonuj?cego zadania z zakresu administracji rz?dowej, jest wojewoda.
DZIA? II
GOSPODAROWANIE NIERUCHOMO?CIAMI STANOWI?CYMI W?ASNO?? SKARBU PA?STWA ORAZ W?ASNO?? JEDNOSTKI SAMORZ?DU TERYTORIALNEGO
Rozdzia? 1
Zasady ogólne
Art. 10. 1. Przepisy niniejszego dzia?u stosuje si? do nieruchomo?ci stanowi?cej w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego.
2. Przepisy dotycz?ce jednostek samorz?du terytorialnego stosuje si? odpowiednio do zwi?zków tych jednostek.
3. Przepisy dotycz?ce czynno?ci cywilnoprawnych, dokonywanych mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostkami samorz?du terytorialnego, stosuje si? odpowiednio do czynno?ci cywilnoprawnych dokonywanych mi?dzy tymi jednostkami.
4. Je?eli nieruchomo?? jest przedmiotem wspó?w?asno?ci Skarbu Pa?stwa lub jednostek samorz?du terytorialnego i osób trzecich, przepisy niniejszego dzia?u stosuje si? wy??cznie do gospodarowania udzia?em Skarbu Pa?stwa lub jednostek samorz?du terytorialnego w tej nieruchomo?ci.
5. Przepisy niniejszego dzia?u stosuje si? z uwzgl?dnieniem przepisów o pomocy publicznej.
Art. 11. 1. Z zastrze?eniem wyj?tków wynikaj?cych z przepisów niniejszej ustawy oraz odr?bnych ustaw, organem reprezentuj?cym Skarb Pa?stwa w sprawach gospodarowania nieruchomo?ciami jest starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, a organami reprezentuj?cymi jednostki samorz?du terytorialnego s? ich organy wykonawcze.
2. Je?eli przepisy ustawy wymagaj? udzielenia zgody przez rad?, sejmik lub wojewod?, wyra?enie zgody, z wyj?tkiem zgody, o której mowa w art. 46 ust. 4, nast?puje odpowiednio w drodze uchwa?y rady lub sejmiku albo zarz?dzenia wojewody wydanego w terminie miesi?ca od z?o?enia odpowiedniego wniosku przez starost?.
Art. 11a. Przepis art. 11 ust. 1 stosuje si? do czynno?ci prawnych lub czynno?ci procesowych podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Pa?stwa lub jednostek samorz?du terytorialnego.
Art. 12. Organy, o których mowa w art. 11, dzia?aj?ce za Skarb Pa?stwa i jednostk? samorz?du terytorialnego, s? zobowi?zane do gospodarowania nieruchomo?ciami w sposób zgodny z zasadami prawid?owej gospodarki.
Art. 13. 1. Z zastrze?eniem wyj?tków wynikaj?cych z ustaw, nieruchomo?ci mog? by? przedmiotem obrotu. W szczególno?ci nieruchomo?ci mog? by? przedmiotem sprzeda?y, zamiany i zrzeczenia si?, oddania w u?ytkowanie wieczyste, w najem lub dzier?aw?, u?yczenia, oddania w trwa?y zarz?d, a tak?e mog? by? obci??ane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wk?ady niepieni??ne (aporty) do spó?ek, przekazywane jako wyposa?enie tworzonych przedsi?biorstw pa?stwowych oraz jako maj?tek tworzonych fundacji.
1a. Nieruchomo?? mo?e by? tak?e przekazywana nieodp?atnie w drodze umowy partnerowi prywatnemu lub spó?ce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100), na czas realizacji przedsi?wzi?cia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.
2. Nieruchomo?? mo?e by?, z zastrze?eniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele publiczne, a tak?e przedmiotem darowizny dokonywanej mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostk? samorz?du terytorialnego, a tak?e mi?dzy tymi jednostkami. W umowie darowizny okre?la si? cel, na który nieruchomo?? jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomo?ci na ten cel darowizna podlega odwo?aniu, z zastrze?eniem ust. 2a.
2a. Darowizny nieruchomo?ci stanowi?cej przedmiot w?asno?ci Skarbu Pa?stwa dokonuje starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej - za zgod? wojewody, a nieruchomo?ci stanowi?cej przedmiot w?asno?ci jednostki samorz?du terytorialnego jej organ wykonawczy - za zgod? rady albo sejmiku. Odst?pienie od odwo?ania darowizny nast?puje za zgod? organu, który wyrazi? zgod? na jej dokonanie. Zgody nie wymaga dokonanie darowizny przez ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa, o której mowa w art. 59 ust. 1.
3. Prawo u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej mo?e by? przedmiotem wk?adu niepieni??nego (aportu) wnoszonego do spó?ki.
4. Sprzeda?, zamiana, darowizna lub oddanie w u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci wpisanych do rejestru zabytków, stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego, a tak?e wnoszenie tych nieruchomo?ci jako wk?adów niepieni??nych (aportów) do spó?ek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Art. 14. 1. Nieruchomo?ci stanowi?ce przedmiot w?asno?ci Skarbu Pa?stwa mog? by? sprzedawane jednostkom samorz?du terytorialnego za cen? ni?sz? ni? ich warto?? rynkowa lub oddawane tym jednostkom w u?ytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej op?aty. Nieruchomo?ci stanowi?ce przedmiot w?asno?ci jednostek samorz?du terytorialnego mog? by? sprzedawane Skarbowi Pa?stwa lub innym jednostkom samorz?du terytorialnego za cen? ni?sz? ni? warto?? rynkowa nieruchomo?ci albo oddawane im w u?ytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej op?aty.
2. Nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa mog? by? nieodp?atnie obci??ane na rzecz jednostek samorz?du terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego mog? by? nieodp?atnie obci??ane na rzecz Skarbu Pa?stwa lub innych jednostek samorz?du terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi.
3. Nieruchomo?ci mog? by? przedmiotem zamiany mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostkami samorz?du terytorialnego oraz mi?dzy tymi jednostkami, bez obowi?zku dokonywania dop?at w przypadku ró?nej warto?ci zamienianych nieruchomo?ci.
4. Przepis ust. 3 stosuje si? równie? w razie zamiany w?asno?ci nieruchomo?ci na prawo u?ytkowania wieczystego lub prawa u?ytkowania wieczystego na w?asno??, a tak?e zamiany praw u?ytkowania wieczystego dokonywanej mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostkami samorz?du terytorialnego oraz mi?dzy tymi jednostkami.
5. Zawarcie umów w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, wymaga uprzedniej zgody wojewody w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa, z wy??czeniem umów zawieranych przez ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, albo zgody odpowiednio rady lub sejmiku w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego.
Art. 15. 1. Nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego mog? by? przedmiotem zamiany na nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? osób fizycznych lub osób prawnych. W przypadku nierównej warto?ci zamienianych nieruchomo?ci stosuje si? dop?at?, której wysoko?? jest równa ró?nicy warto?ci zamienianych nieruchomo?ci.
2. Przepis ust. 1 stosuje si? odpowiednio w przypadku zamiany w?asno?ci nieruchomo?ci na prawo u?ytkowania wieczystego lub prawa u?ytkowania wieczystego na w?asno?? nieruchomo?ci, a tak?e wzajemnej zamiany praw u?ytkowania wieczystego.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si? odpowiednio do zamiany udzia?ów we wspó?w?asno?ci lub we wspó?u?ytkowaniu wieczystym nieruchomo?ci.
Art. 16. 1. Pa?stwowa lub samorz?dowa osoba prawna mo?e zrzec si? w?asno?ci lub u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci odpowiednio na rzecz Skarbu Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego.
2. (uchylony).
Art. 17. 1. Pa?stwowe jednostki organizacyjne nieposiadaj?ce osobowo?ci prawnej nabywaj? nieruchomo?ci - na w?asno?? lub w u?ytkowanie wieczyste Skarbu Pa?stwa, a samorz?dowe jednostki organizacyjne nieposiadaj?ce osobowo?ci prawnej - na w?asno?? lub w u?ytkowanie wieczyste odpowiedniej jednostki samorz?du terytorialnego.
2. W przypadku nabycia przez pa?stwow? jednostk? organizacyjn? prawa u?ytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej w?asno?? Skarbu Pa?stwa, prawo to wygasa. Przepis ten stosuje si? równie? w przypadku nabycia przez samorz?dow? jednostk? organizacyjn? prawa u?ytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej w?asno?? odpowiedniej jednostki samorz?du terytorialnego.
3. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, uzyskuj? do nabytych nieruchomo?ci trwa?y zarz?d z mocy prawa z dniem ich nabycia.
Art. 18. Nieruchomo?ci mog? by? oddawane jednostkom organizacyjnym w trwa?y zarz?d, najem i dzier?aw? oraz u?yczane na cele zwi?zane z ich dzia?alno?ci?.
Art. 19. 1. Sprzeda? nieruchomo?ci, oddawanie w u?ytkowanie wieczyste, u?ytkowanie, najem lub dzier?aw?, je?eli s? po?o?one na obszarach:
1) terenów górniczych - wymaga, w razie braku planu miejscowego, porozumienia z organem w?a?ciwym do udzielania koncesji na wydobywanie kopalin;
2) parków narodowych - wymaga porozumienia z dyrektorem w?a?ciwego parku narodowego;
3) granicz?cych z nieruchomo?ciami oddanymi w trwa?y zarz?d na cele obronno?ci i bezpiecze?stwa pa?stwa - wymaga porozumienia z w?a?ciwym w tych sprawach naczelnym organem administracji rz?dowej.
2. W odniesieniu do nieruchomo?ci po?o?onych na obszarach morskiego pasa nadbrze?nego wymagane jest porozumienie z w?a?ciwym terytorialnie organem administracji morskiej, w razie:
1) sprzeda?y, oddawania w u?ytkowanie wieczyste, u?ytkowanie, najem lub dzier?aw? - na obszarze pasa technicznego;
2) sprzeda?y lub oddawania w u?ytkowanie wieczyste - na obszarze pasa ochronnego.
3. W przypadku naruszenia przepisów ust. 1 i 2, strony umowy ponosz? odpowiedzialno?? na zasadach ogólnych.
Rozdzia? 2
Zasoby nieruchomo?ci
Art. 20. Tworzy si?:
1) zasób nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa;
2) gminne zasoby nieruchomo?ci;
3) powiatowe zasoby nieruchomo?ci;
4) wojewódzkie zasoby nieruchomo?ci.
Art. 21. Do zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa nale?? nieruchomo?ci, które stanowi? przedmiot w?asno?ci Skarbu Pa?stwa i nie zosta?y oddane w u?ytkowanie wieczyste, oraz nieruchomo?ci b?d?ce przedmiotem u?ytkowania wieczystego Skarbu Pa?stwa.
Art. 21a. W sk?ad zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, o którym mowa w art. 21, nie wchodz? grunty pokryte wodami powierzchniowymi p?yn?cymi, w rozumieniu ustawy - Prawo wodne.
Art. 22. 1. Nieruchomo?ci stanowi?ce odpowiednio zasób nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, województwa lub powiatu, przeznaczone w planach miejscowych pod budownictwo mieszkaniowe oraz na realizacj? zwi?zanych z tym budownictwem urz?dze? infrastruktury technicznej, przekazuje si? gminie, w drodze darowizny, na jej wniosek, je?eli przemawia za tym wa?ny interes gminy i je?eli cele te nie s? lub nie mog? by? realizowane odpowiednio przez Skarb Pa?stwa, województwo lub powiat. W umowie darowizny okre?la si? cel, na który nieruchomo?? jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomo?ci na ten cel darowizna podlega odwo?aniu, z zastrze?eniem ust. 2.
2. Odst?pienie od odwo?ania darowizny nast?puje za zgod? odpowiednio wojewody, sejmiku województwa lub rady powiatu.
Art. 23. 1. Zasobem nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa gospodaruj?, z zastrze?eniem art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60 oraz art. 60a, starostowie, wykonuj?cy zadania z zakresu administracji rz?dowej, a w szczególno?ci:
1) ewidencjonuj? nieruchomo?ci zgodnie z katastrem nieruchomo?ci;
2) zapewniaj? wycen? tych nieruchomo?ci;
3) sporz?dzaj? plany wykorzystania zasobu;
4) zabezpieczaj? nieruchomo?ci przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;
5) wykonuj? czynno?ci zwi?zane z naliczaniem nale?no?ci za nieruchomo?ci udost?pniane z zasobu oraz prowadz? windykacj? tych nale?no?ci;
6) wspó?pracuj? z innymi organami, które na mocy odr?bnych przepisów gospodaruj? nieruchomo?ciami Skarbu Pa?stwa, a tak?e z w?a?ciwymi jednostkami samorz?du terytorialnego;
7) zbywaj? oraz nabywaj?, za zgod? wojewody, nieruchomo?ci wchodz?ce w sk?ad zasobu, z zastrze?eniem art. 17;
7a) wydzier?awiaj?, wynajmuj? i u?yczaj? nieruchomo?ci wchodz?ce w sk?ad zasobu, przy czym umowa zawierana na czas oznaczony d?u?szy ni? 3 lata lub czas nieoznaczony wymaga zgody wojewody; zgoda wojewody jest wymagana równie? w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawieraj? kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomo??;
8) podejmuj? czynno?ci w post?powaniu s?dowym, w szczególno?ci w sprawach dotycz?cych w?asno?ci lub innych praw rzeczowych na nieruchomo?ci, o zap?at? nale?no?ci za korzystanie z nieruchomo?ci, o roszczenia ze stosunku najmu, dzier?awy lub u?yczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia w?asno?ci nieruchomo?ci przez zasiedzenie;
9) sk?adaj? wnioski o za?o?enie ksi?gi wieczystej dla nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oraz o wpis w ksi?dze wieczystej.
1a. Starosta sporz?dza roczne sprawozdanie z gospodarowania nieruchomo?ciami zasobu i przekazuje je wojewodzie w terminie do dnia 30 kwietnia roku nast?puj?cego po roku, którego sprawozdanie dotyczy.
1b. Obowi?zek ewidencjonowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy równie? nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oddanych w u?ytkowanie wieczyste.
1c. Ewidencjonowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje w szczególno?ci:
1) oznaczenie nieruchomo?ci wed?ug ksi?gi wieczystej oraz katastru nieruchomo?ci;
2) powierzchnie nieruchomo?ci;
3) wskazanie dokumentu potwierdzaj?cego posiadanie przez Skarb Pa?stwa praw do nieruchomo?ci, w przypadku braku ksi?gi wieczystej;
4) przeznaczenie nieruchomo?ci w planie miejscowym, a w przypadku braku planu - w studium uwarunkowa? i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5) wskazanie daty ostatniej aktualizacji op?aty rocznej z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oddanych w u?ytkowanie wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji op?aty rocznej z tytu?u trwa?ego zarz?du nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa;
6) informacje o zg?oszonych roszczeniach do nieruchomo?ci;
7) informacje o tocz?cych si? post?powaniach administracyjnych i s?dowych.
1d. Plany wykorzystania zasobu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, opracowuje si? na okres 3 lat. Plany zawieraj? w szczególno?ci:
1) zestawienie powierzchni nieruchomo?ci zasobu oraz nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oddanych w u?ytkowanie wieczyste;
2) prognoz?:
a) dotycz?c? udost?pnienia nieruchomo?ci zasobu oraz nabywania nieruchomo?ci do zasobu,
b) poziomu wydatków zwi?zanych z udost?pnieniem nieruchomo?ci zasobu oraz nabywaniem nieruchomo?ci do zasobu,
c) wp?ywów osi?ganych z op?at z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oddanych w u?ytkowanie wieczyste oraz op?at z tytu?u trwa?ego zarz?du nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa,
d) dotycz?c? aktualizacji op?at z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oddanych w u?ytkowanie wieczyste oraz op?at z tytu?u trwa?ego zarz?du nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa;
3) program zagospodarowania nieruchomo?ci zasobu.
2. Wykonywanie czynno?ci, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, mo?e by? powierzone zarz?dcom nieruchomo?ci, rzeczoznawcom maj?tkowym, po?rednikom w obrocie nieruchomo?ciami lub podmiotom, które zatrudniaj? te osoby. Wy?onienie osób i podmiotów, o których mowa w zdaniu pierwszym, nast?puje na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych.
3. Od wp?ywów osi?ganych ze sprzeda?y, op?at z tytu?u trwa?ego zarz?du, u?ytkowania, czynszu dzier?awnego i najmu - nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, o których mowa w ust. 1, a tak?e od wp?ywów osi?ganych z op?at z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oddanych w u?ytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych nale?no?ci potr?ca si? 25 % ?rodków, które stanowi? dochód powiatu, na obszarze którego po?o?one s? te nieruchomo?ci.
Art. 24. 1. Do gminnego zasobu nieruchomo?ci nale?? nieruchomo?ci, które stanowi? przedmiot w?asno?ci gminy i nie zosta?y oddane w u?ytkowanie wieczyste, oraz nieruchomo?ci b?d?ce przedmiotem u?ytkowania wieczystego gminy.
2. Na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej dzia?alno?ci inwestycyjnej, a w szczególno?ci na realizacj? budownictwa mieszkaniowego oraz zwi?zanych z tym budownictwem urz?dze? infrastruktury technicznej, a tak?e na realizacj? innych celów publicznych mog? by? wykorzystywane gminne zasoby nieruchomo?ci.
3. Podstaw? tworzenia gminnych zasobów nieruchomo?ci s? studia uwarunkowa? i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Art. 25. 1. Gminnym zasobem nieruchomo?ci gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
2. Gospodarowanie zasobem polega w szczególno?ci na wykonywaniu czynno?ci, o których mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na przygotowywaniu opracowa? geodezyjno-prawnych i projektowych, dokonywaniu podzia?ów oraz scale? i podzia?ów nieruchomo?ci, a tak?e wyposa?aniu ich, w miar? mo?liwo?ci, w niezb?dne urz?dzenia infrastruktury technicznej.
3. Wykonywanie czynno?ci, o których mowa w ust. 2, z wy??czeniem czynno?ci wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 7-9, mo?e by? powierzane zarz?dcom nieruchomo?ci, rzeczoznawcom maj?tkowym, po?rednikom w obrocie nieruchomo?ciami lub podmiotom, które zatrudniaj? te osoby. Wy?onienie osób i podmiotów, o których mowa w zdaniu pierwszym, nast?puje na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych.
Art. 25a. Do powiatowego zasobu nieruchomo?ci nale?? nieruchomo?ci, które stanowi? przedmiot w?asno?ci powiatu i nie zosta?y oddane w u?ytkowanie wieczyste, oraz nieruchomo?ci b?d?ce przedmiotem u?ytkowania wieczystego powiatu.
Art. 25b. Powiatowym zasobem nieruchomo?ci gospodaruje zarz?d powiatu. Przepisy art. 25 ust. 2 i 3 stosuje si? odpowiednio.
Art. 25c. Do wojewódzkiego zasobu nieruchomo?ci nale?? nieruchomo?ci, które stanowi? przedmiot w?asno?ci województwa i nie zosta?y oddane w u?ytkowanie wieczyste, oraz nieruchomo?ci b?d?ce przedmiotem u?ytkowania wieczystego województwa.
Art. 25d. Wojewódzkim zasobem nieruchomo?ci gospodaruje zarz?d województwa. Przepisy art. 25 ust. 2 i 3 stosuje si? odpowiednio.
Art. 26. 1. Granice mi?dzy nieruchomo?ciami nabywanymi na w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub na w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego przyjmuje si? wed?ug istniej?cego stanu prawnego, a je?eli stanu takiego nie mo?na stwierdzi?, wed?ug stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomo?ci.
2. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, o których mowa w ust. 1, nie wstrzymuje si? czynno?ci zwi?zanych z nabyciem nieruchomo?ci, co nie wy??cza roszcze? pomi?dzy w?a?cicielami nieruchomo?ci, których granice zosta?y ustalone w sposób, o którym mowa w ust. 1.
Rozdzia? 3
Sprzeda? i oddawanie w u?ytkowanie wieczyste
Art. 27. Sprzeda? nieruchomo?ci albo oddanie w u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w ksi?dze wieczystej.
Art. 28. 1. Sprzeda? nieruchomo?ci albo oddanie w u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci gruntowej nast?puje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisów rozdzia?u 4 niniejszego dzia?u.
2. Warunki zbycia nieruchomo?ci w drodze przetargu obwieszcza si? w og?oszeniu o przetargu. Warunki zbycia nieruchomo?ci w drodze bezprzetargowej ustala si? w rokowaniach przeprowadzanych z nabywc?.
3. Protokó? z przeprowadzonego przetargu oraz protokó? z rokowa? przy zbyciu w drodze bezprzetargowej stanowi? podstaw? do zawarcia umowy.
Art. 29. 1. W umowie o oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste ustala si? okres u?ytkowania wieczystego zale?nie od celu, na który nieruchomo?? gruntowa zostaje oddana w u?ytkowanie wieczyste, oraz okre?la si? sposób korzystania z nieruchomo?ci, stosownie do art. 236 i art. 239 Kodeksu cywilnego.
2. Je?eli przedmiotem umowy o oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste jest nieruchomo?? wpisana do rejestru zabytków, przy okre?laniu sposobu korzystania z tej nieruchomo?ci mo?na na?o?y?, w razie potrzeby, na nabywc? obowi?zek odbudowy lub remontu po?o?onych na niej zabytkowych obiektów budowlanych, w terminie okre?lonym w umowie.
Art. 30. Postanowienia umowy o oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste dotycz?ce sposobu korzystania z tej nieruchomo?ci podlegaj? ujawnieniu w ksi?dze wieczystej.
Art. 31. Oddanie w u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci gruntowej zabudowanej nast?puje z równoczesn? sprzeda?? po?o?onych na tej nieruchomo?ci budynków i innych urz?dze?.
Art. 32. 1. Nieruchomo?? gruntowa oddana w u?ytkowanie wieczyste mo?e by? sprzedana wy??cznie u?ytkownikowi wieczystemu, z zastrze?eniem ust. 1a i ust. 3.
1a. Nieruchomo?? gruntowa stanowi?ca w?asno?? Skarbu Pa?stwa mo?e by? sprzedana u?ytkownikowi wieczystemu za zgod? wojewody. Zgody wojewody nie wymaga sprzeda? na rzecz u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci, o których mowa w art. 51 ust. 2 i art. 57 ust. 1.
2. Z dniem zawarcia umowy sprzeda?y nieruchomo?ci wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo u?ytkowania wieczystego. Przepisu art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje si?.
3. W odniesieniu do nieruchomo?ci gruntowej oddanej w u?ytkowanie wieczyste przeniesienie w?asno?ci tej nieruchomo?ci, w drodze umowy, mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostk? samorz?du terytorialnego oraz mi?dzy jednostkami samorz?du terytorialnego mo?e nast?pi? za powiadomieniem jej u?ytkownika wieczystego.
Art. 33. 1. U?ytkowanie wieczyste wygasa z up?ywem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwi?zanie umowy przed up?ywem tego okresu.
2. W razie wyga?ni?cia u?ytkowania wieczystego na skutek up?ywu okresu ustalonego w umowie albo na skutek rozwi?zania umowy przed up?ywem tego okresu, u?ytkownikowi wieczystemu przys?uguje wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na w?asno?? budynki i inne urz?dzenia. Wynagrodzenie powinno by? równe warto?ci tych budynków i urz?dze? okre?lonej na dzie? wyga?ni?cia u?ytkowania wieczystego. Za budynki i inne urz?dzenia wzniesione wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przys?uguje.
3. W?a?ciwy organ mo?e ??da? rozwi?zania umowy u?ytkowania wieczystego przed up?ywem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, je?eli u?ytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomo?ci w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie, a w szczególno?ci, je?eli nie zabudowa? jej w ustalonym terminie.
3a. W razie rozwi?zania umowy u?ytkowania wieczystego przed up?ywem okresu ustalonego w umowie zwraca si? sum? op?at rocznych wniesionych z tego tytu?u za niewykorzystany okres u?ytkowania wieczystego. Op?aty podlegaj? waloryzacji. Maksymalna wysoko?? kwoty podlegaj?cej zwrotowi nie mo?e przekracza? warto?ci prawa u?ytkowania wieczystego okre?lonej na dzie? rozwi?zania umowy.
4. Przepisy ust. 1-3a stosuje si? odpowiednio do u?ytkowania wieczystego nabytego w inny sposób ni? w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Art. 34. 1. W przypadku zbywania nieruchomo?ci osobom fizycznym i prawnym pierwsze?stwo w ich nabyciu, z zastrze?eniem art. 216a, przys?uguje osobie, która spe?nia jeden z nast?puj?cych warunków:
1) przys?uguje jej roszczenie o nabycie nieruchomo?ci z mocy niniejszej ustawy lub odr?bnych przepisów, je?eli z?o?y wniosek o nabycie przed up?ywem terminu okre?lonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin z?o?enia wniosku nie mo?e by? krótszy ni? 6 tygodni, licz?c od dnia wywieszenia wykazu;
2) jest poprzednim w?a?cicielem zbywanej nieruchomo?ci pozbawionym prawa w?asno?ci tej nieruchomo?ci przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobierc?, je?eli z?o?y wniosek o nabycie przed up?ywem terminu okre?lonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin z?o?enia wniosku nie mo?e by? krótszy ni? 6 tygodni, licz?c od dnia wywieszenia wykazu;
3) jest najemc? lokalu mieszkalnego, a najem zosta? nawi?zany na czas nieoznaczony.
2. W przypadku zbiegu uprawnie? do pierwsze?stwa w nabyciu, stosuje si? kolejno?? wymienion? w ust. 1.
3. Zbycie nieruchomo?ci nie mo?e nast?pi?, je?eli toczy si? post?powanie administracyjne dotycz?ce prawid?owo?ci nabycia nieruchomo?ci przez Skarb Pa?stwa lub jednostk? samorz?du terytorialnego.
4. Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zawiadamia si? na pi?mie o przeznaczeniu nieruchomo?ci do zbycia oraz o przys?uguj?cym im pierwsze?stwie w nabyciu tej nieruchomo?ci, pod warunkiem z?o?enia wniosków o nabycie w terminie okre?lonym w zawiadomieniu. Termin ten nie mo?e by? krótszy ni? 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Przy dor?czaniu zawiadomie? stosuje si? przepisy Kodeksu post?powania administracyjnego.
5. Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 6, korzystaj? z pierwsze?stwa w nabyciu nieruchomo?ci, je?eli z?o?? o?wiadczenie, ?e wyra?aj? zgod? na cen? ustalon? w sposób okre?lony w ustawie.
6. Wojewoda w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa, a odpowiednia rada lub sejmik w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego, mog? przyzna?, odpowiednio w drodze zarz?dzenia lub uchwa?y, pierwsze?stwo w nabywaniu lokali ich najemcom lub dzier?awcom, z wy??czeniem nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 60a ust. 1.
6a. Przepis ust. 6 stosuje si? do budynków mieszkalnych lub u?ytkowych, stanowi?cych w ca?o?ci przedmiot najmu lub dzier?awy.
6b. W przypadku realizacji pierwsze?stwa, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ust. 6 lub ust. 6a, przedmiotem zbycia powinna by? nieruchomo?? wraz z gruntem niezb?dnym do racjonalnego korzystania z budynku.
7. Zbycie nieruchomo?ci zabudowanej domem wielolokalowym na rzecz innych osób ni? wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 nie mo?e nast?pi? z pomini?ciem pierwsze?stwa w nabyciu lokali mieszkalnych przys?uguj?cego najemcom tych lokali.
8. Przepisów ust. 1 i 7 nie stosuje si?, je?eli zbycie nast?puje mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostk? samorz?du terytorialnego albo mi?dzy tymi jednostkami dla realizacji celów publicznych.
Art. 35. 1. W?a?ciwy organ sporz?dza i podaje do publicznej wiadomo?ci wykaz nieruchomo?ci przeznaczonych do sprzeda?y, do oddania w u?ytkowanie wieczyste, u?ytkowanie, najem lub dzier?aw?. Wykaz ten wywiesza si? na okres 21 dni w siedzibie w?a?ciwego urz?du, a ponadto informacj? o wywieszeniu tego wykazu podaje si? do publicznej wiadomo?ci przez og?oszenie w prasie lokalnej oraz w inny sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci, a tak?e na stronach internetowych w?a?ciwego urz?du.
1a. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, sporz?dza i podaje do publicznej wiadomo?ci wykaz nieruchomo?ci przeznaczonych do sprzeda?y, do oddania w u?ytkowanie, najem lub dzier?aw?. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa zamieszcza wykaz na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej przez okres 21 dni, a ponadto informacj? o zamieszczeniu tego wykazu podaje do publicznej wiadomo?ci przez og?oszenie w prasie lokalnej o zasi?gu obejmuj?cym co najmniej powiat na terenie którego po?o?ona jest nieruchomo??.
1b. Obowi?zek, o którym mowa w ust. 1 i 1a, nie dotyczy oddania nieruchomo?ci w najem lub dzier?aw? na czas oznaczony do 3 miesi?cy. Wykaz sporz?dza si? i podaje do publicznej wiadomo?ci, je?eli po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 miesi?cy strony zawieraj? kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomo??.
2. W wykazie, o którym mowa w ust. 1 i 1a, okre?la si? odpowiednio:
1) oznaczenie nieruchomo?ci wed?ug ksi?gi wieczystej oraz katastru nieruchomo?ci;
2) powierzchni? nieruchomo?ci;
3) opis nieruchomo?ci;
4) przeznaczenie nieruchomo?ci i sposób jej zagospodarowania;
5) termin zagospodarowania nieruchomo?ci;
6) cen? nieruchomo?ci;
7) wysoko?? stawek procentowych op?at z tytu?u u?ytkowania wieczystego;
8) wysoko?? op?at z tytu?u u?ytkowania, najmu lub dzier?awy;
9) terminy wnoszenia op?at;
10) zasady aktualizacji op?at;
11) informacje o przeznaczeniu do sprzeda?y, do oddania w u?ytkowanie wieczyste, u?ytkowanie, najem lub dzier?aw?;
12) termin do z?o?enia wniosku przez osoby, którym przys?uguje pierwsze?stwo w nabyciu nieruchomo?ci na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 i pkt 2.
3. Ustanawianie odr?bnej w?asno?ci lokali w domach wielolokalowych, wchodz?cych w sk?ad nieruchomo?ci, nast?puje na zasadach okre?lonych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o w?asno?ci lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492).
4. (uchylony).
Art. 36. W przypadkach naruszenia przez w?a?ciwy organ albo ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, przepisów art. 34 ust. 1-5 i 7 Skarb Pa?stwa lub jednostka samorz?du terytorialnego ponosz? odpowiedzialno?? na zasadach ogólnych.
Rozdzia? 4
Przetargi na zbycie nieruchomo?ci
Art. 37. 1. Z zastrze?eniem ust. 2 i 3, nieruchomo?ci s? sprzedawane lub oddawane w u?ytkowanie wieczyste w drodze przetargu.
2. Nieruchomo?? jest zbywana w drodze bezprzetargowej, je?eli:
1) jest zbywana na rzecz osoby, której przys?uguje pierwsze?stwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34;
2) zbycie nast?puje mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostk? samorz?du terytorialnego oraz mi?dzy tymi jednostkami;
3) jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2;
4) zbycie nast?puje w drodze zamiany lub darowizny;
5) sprzeda? nieruchomo?ci nast?puje na rzecz jej u?ytkownika wieczystego;
6) przedmiotem zbycia jest nieruchomo?? lub jej cz??ci, je?li mog? poprawi? warunki zagospodarowania nieruchomo?ci przyleg?ej, stanowi?cej w?asno?? lub oddanej w u?ytkowanie wieczyste osobie, która zamierza t? nieruchomo?? lub jej cz??ci naby?, je?eli nie mog? by? zagospodarowane jako odr?bne nieruchomo?ci;
7) ma stanowi? wk?ad niepieni??ny (aport) do spó?ki albo wyposa?enie nowo tworzonej pa?stwowej lub samorz?dowej osoby prawnej, lub maj?tek tworzonej fundacji;
8) jest zbywana na rzecz zarz?dzaj?cego specjaln? stref? ekonomiczn?, na której terenie jest po?o?ona;
9) przedmiotem zbycia jest udzia? w nieruchomo?ci, a zbycie nast?puje na rzecz innych wspó?w?a?cicieli nieruchomo?ci;
10) jest zbywana na rzecz ko?cio?ów i zwi?zków wyznaniowych, maj?cych uregulowane stosunki z pa?stwem, na cele dzia?alno?ci sakralnej;
11) jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spó?ce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, je?eli sprzeda? stanowi wniesienie wk?adu w?asnego podmiotu publicznego, a wybór partnera prywatnego nast?pi? w trybie przewidzianym w art. 4 ust. 1 lub 2 powo?anej ustawy;
12) jest zbywana na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1;
13) jest zbywana na rzecz spó?ki celowej utworzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 wrze?nia 2007 r. o przygotowaniu fina?owego turnieju Mistrzostw Europy w Pi?ce No?nej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133) lub w?a?ciwych podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 2 tej ustawy, realizuj?cych przedsi?wzi?cia Euro 2012, w celu ich wykonania, w sytuacji gdy jej nabycie przez Skarb Pa?stwa lub jednostk? samorz?du terytorialnego nast?pi?o w trybie przepisów ustawy z dnia 7 wrze?nia 2007 r. o przygotowaniu fina?owego turnieju Mistrzostw Europy w Pi?ce No?nej UEFA EURO 2012.
3. Wojewoda - w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa, a odpowiednia rada lub sejmik - w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego, odpowiednio w drodze zarz?dzenia lub uchwa?y, mog? zwolni? z obowi?zku zbycia w drodze przetargu nieruchomo?ci przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizacj? urz?dze? infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, je?eli cele te b?d? realizowane przez podmioty, dla których s? to cele statutowe i których dochody przeznacza si? w ca?o?ci na dzia?alno?? statutow?. Przepis ten stosuje si? równie?, gdy sprzeda? nieruchomo?ci nast?puje na rzecz osoby, która dzier?awi nieruchomo?? na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, je?eli nieruchomo?? ta zosta?a zabudowana na podstawie zezwolenia na budow?. Przepisu tego nie stosuje si?, w przypadku gdy o nabycie nieruchomo?ci ubiega si? wi?cej ni? jeden podmiot spe?niaj?cy powy?sze warunki.
4. Zawarcie umów u?ytkowania, najmu lub dzier?awy na czas oznaczony d?u?szy ni? 3 lata lub na czas nieoznaczony nast?puje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mog? wyrazi? zgod? na odst?pienie od obowi?zku przetargowego trybu zawarcia tych umów.
4a. Umowy u?ytkowania, najmu lub dzier?awy na czas oznaczony d?u?szy ni? 3 lata lub na czas nieoznaczony zawiera si? w drodze bezprzetargowej, je?eli u?ytkownikiem, najemc? lub dzier?awc? nieruchomo?ci jest organizacja po?ytku publicznego.
5. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa mo?e odst?pi? od obowi?zku przetargowego trybu zawarcia umów, o których mowa w ust. 3 i 4, w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, bez konieczno?ci odpowiednio zwolnienia z obowi?zku lub wyra?enia zgody przez wojewod?.
Art. 38. 1. Przetarg og?asza, organizuje i przeprowadza w?a?ciwy organ albo minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1.
2. Og?oszenie o przetargu podaje si? do publicznej wiadomo?ci nie wcze?niej ni? po up?ywie terminów, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4. W og?oszeniu o przetargu podaje si? informacje zamieszczone w wykazie oraz czas, miejsce i warunki przetargu, a w razie og?oszenia kolejnego przetargu lub rokowa?, równie? terminy przeprowadzenia poprzednich przetargów. Og?oszenie o przetargu wywiesza si? w siedzibie w?a?ciwego urz?du, a ponadto informacj? o og?oszeniu przetargu podaje si? do publicznej wiadomo?ci w sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci, a tak?e na stronach internetowych w?a?ciwego urz?du.
3. Przed og?oszeniem o przetargu rozpatruje si? wnioski osób uprawnionych do nabycia nieruchomo?ci w drodze bezprzetargowej. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, informacji o nieruchomo?ci, której ten wniosek dotyczy, nie zamieszcza si? w og?oszeniu o przetargu.
4. W?a?ciwy organ albo minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, mo?e odwo?a? og?oszony przetarg jedynie z wa?nych powodów, niezw?ocznie podaj?c informacj? o odwo?aniu przetargu do publicznej wiadomo?ci, w sposób okre?lony w ust. 2. W informacji podaje si? tak?e przyczyn? odwo?ania przetargu.
Art. 39. 1. Je?eli pierwszy przetarg zako?czy? si? wynikiem negatywnym, w okresie nie krótszym ni? 30 dni, ale nie d?u?szym ni? 6 miesi?cy, licz?c od dnia jego zamkni?cia, przeprowadza si? drugi przetarg, w którym w?a?ciwy organ albo minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa, w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, mo?e obni?y? cen? wywo?awcz? nieruchomo?ci ustalon? przy og?oszeniu pierwszego przetargu, stosownie do art. 67 ust. 2 pkt 2.
2. Je?eli drugi przetarg zako?czy? si? wynikiem negatywnym, w?a?ciwy organ albo minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, w okresie nie krótszym ni? 30 dni, ale nie d?u?szym ni? 6 miesi?cy, licz?c od dnia jego zamkni?cia, mo?e zby? nieruchomo?? w drodze rokowa? albo organizowa? kolejne przetargi. Przy ustalaniu warunków kolejnych przetargów stosuje si? zasady obowi?zuj?ce przy organizowaniu drugiego przetargu.
3. W przypadku zachowania terminów, o których mowa w ust. 1 i 2, w?a?ciwy organ nie ma obowi?zku ponownego sporz?dzania wykazu nieruchomo?ci przeznaczonych do sprzeda?y lub oddania w u?ytkowanie wieczyste.
Art. 40. 1. Przetarg przeprowadza si? w formie:
1) przetargu ustnego nieograniczonego;
2) przetargu ustnego ograniczonego;
3) przetargu pisemnego nieograniczonego;
4) przetargu pisemnego ograniczonego.
2. Przetarg ustny ma na celu uzyskanie najwy?szej ceny. Przetarg pisemny ma na celu wybór najkorzystniejszej oferty.
2a. Przetarg ograniczony organizuje si?, je?eli warunki przetargowe mog? by? spe?nione tylko przez ograniczon? liczb? osób.
3. O zastosowanej formie przetargu decyduje jego organizator.
4. Przetarg uwa?a si? za zako?czony wynikiem negatywnym, je?eli nikt nie przyst?pi? do przetargu ustnego lub ?aden z uczestników nie zaoferowa? post?pienia ponad cen? wywo?awcz? albo je?eli w przetargu pisemnym nie wp?yn??a ani jedna oferta lub ?aden z uczestników nie zaoferowa? ceny wy?szej od wywo?awczej, a tak?e je?eli komisja przetargowa stwierdzi?a, ?e ?adna oferta nie spe?nia warunków przetargu.
5. Uczestnik przetargu mo?e, w terminie 7 dni od dnia og?oszenia wyniku przetargu ustnego lub dor?czenia zawiadomienia o wyniku przetargu pisemnego, zaskar?y? czynno?ci zwi?zane z przeprowadzeniem przetargu do wojewody, je?eli przetarg dotyczy nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, albo do organu wykonawczego jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli przetarg dotyczy nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? tej jednostki. Je?eli przetarg dotyczy nieruchomo?ci, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, uczestnik przetargu mo?e zaskar?y? czynno?ci zwi?zane z przeprowadzeniem przetargu do ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa.
Art. 41. 1. Organizator przetargu jest obowi?zany zawiadomi? osob? ustalon? jako nabywca nieruchomo?ci o miejscu i terminie zawarcia umowy sprzeda?y lub oddania w u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci, najpó?niej w ci?gu 21 dni od dnia rozstrzygni?cia przetargu. Wyznaczony termin nie mo?e by? krótszy ni? 7 dni od dnia dor?czenia zawiadomienia.
2. Je?eli osoba ustalona jako nabywca nieruchomo?ci nie przyst?pi bez usprawiedliwienia do zawarcia umowy w miejscu i w terminie podanych w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organizator przetargu mo?e odst?pi? od zawarcia umowy, a wp?acone wadium nie podlega zwrotowi. W zawiadomieniu zamieszcza si? informacj? o tym uprawnieniu.
Art. 42. 1. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, sposób i tryb przeprowadzania przetargów na zbycie nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego oraz przeprowadzania rokowa? po drugim przetargu, uwzgl?dniaj?c konieczno?? zapewnienia jawno?ci i jednolito?ci post?powania, równego dost?pu do udzia?u w przetargu, uzyskania najkorzystniejszego wyniku przetargu.
2. Wydaj?c rozporz?dzenie, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów ustali:
1) wysoko?? wadium oraz terminy i formy jego wnoszenia i zwrotu;
2) sposób, terminy i tre?? og?oszenia przetargu;
3) tryb powo?ywania, sk?ad i sposób dzia?ania komisji przetargowej oraz organy w?a?ciwe do powo?ania tej komisji;
4) sposób sporz?dzania oraz tre?? protoko?u z przeprowadzonego przetargu;
5) tryb post?powania w przypadku zaskar?enia przetargu;
6) tryb post?powania przy przeprowadzaniu poszczególnych rodzajów przetargów oraz warunki organizowania przetargu ograniczonego;
7) tryb post?powania przy przeprowadzaniu rokowa? po drugim przetargu.
Rozdzia? 5
Oddawanie w trwa?y zarz?d
Art. 43. 1. Trwa?y zarz?d jest form? prawn? w?adania nieruchomo?ci? przez jednostk? organizacyjn?.
2. Jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrze?eniem ust. 6, korzystania z nieruchomo?ci oddanej w trwa?y zarz?d, a w szczególno?ci do:
1) korzystania z nieruchomo?ci w celu prowadzenia dzia?alno?ci nale??cej do zakresu jej dzia?ania;
2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomo?ci, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, za zgod? organu nadzoruj?cego;
3) oddania nieruchomo?ci lub jej cz??ci w najem, dzier?aw? albo u?yczenie na czas nie d?u?szy ni? czas, na który zosta? ustanowiony trwa?y zarz?d, z równoczesnym zawiadomieniem w?a?ciwego organu i organu nadzoruj?cego, je?eli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgod? tych organów, je?eli umowa jest zawierana na czas oznaczony d?u?szy ni? 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie d?u?szy ni? czas, na który zosta? ustanowiony trwa?y zarz?d; zgoda jest wymagana równie? w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawieraj? kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomo??.
3. Nieruchomo?ci, o których mowa w art. 60a ust. 1, oddane w trwa?y zarz?d Rz?dowemu Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej Skarbu Pa?stwa, ministerstwom, urz?dom centralnym i urz?dom wojewódzkim lub cz??ci tych nieruchomo?ci mog? by? oddawane w najem, dzier?aw? lub u?yczenie za zgod? ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa.
4. Jednostka organizacyjna ma prawo wypowiedzenia, za zgod? organu nadzoruj?cego, ka?dej umowy najmu, dzier?awy i u?yczenia nieruchomo?ci lub jej cz??ci, obci??aj?cych nieruchomo?? obj?t? trwa?ym zarz?dem, z zachowaniem trzymiesi?cznego terminu wypowiedzenia.
4a. Zgoda, o której mowa w ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w ust. 4, a tak?e w art. 47 ust. 1 i art. 48 ust. 1, nie jest wymagana w przypadku Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Trybuna?u Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, S?du Najwy?szego, Naczelnego S?du Administracyjnego, Najwy?szej Izby Kontroli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego, Instytutu Pami?ci Narodowej - Komisji ?cigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Pa?stwowej Inspekcji Pracy.
5. Nieruchomo?ci stanowi?ce przedmiot w?asno?ci lub przedmiot u?ytkowania wieczystego Skarbu Pa?stwa oddaje si? w trwa?y zarz?d pa?stwowej jednostce organizacyjnej, a nieruchomo?ci stanowi?ce przedmiot w?asno?ci lub przedmiot u?ytkowania wieczystego jednostki samorz?du terytorialnego - odpowiedniej samorz?dowej jednostce organizacyjnej, chyba ?e odr?bne przepisy stanowi? inaczej.
6. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mog? ustali?, odpowiednio w drodze zarz?dzenia lub uchwa?y, szczegó?owe warunki korzystania z nieruchomo?ci przez jednostki organizacyjne.
Art. 44. 1. Trwa?y zarz?d ustanawia si? na czas nieoznaczony lub czas oznaczony.
2. Z wnioskiem o ustanowienie trwa?ego zarz?du wyst?puje jednostka organizacyjna.
Art. 45. 1. Trwa?y zarz?d na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia w?a?ciwy organ, w drodze decyzji, z zastrze?eniem art. 60 ust. 2 oraz art. 60a ust. 3.
2. Decyzja o ustanowieniu trwa?ego zarz?du powinna zawiera?:
1) nazw? i siedzib? jednostki organizacyjnej, na rzecz której jest ustanawiany trwa?y zarz?d;
2) oznaczenie nieruchomo?ci wed?ug ksi?gi wieczystej oraz wed?ug katastru nieruchomo?ci;
3) powierzchni? oraz opis nieruchomo?ci;
4) przeznaczenie nieruchomo?ci i sposób jej zagospodarowania;
5) cel, na jaki nieruchomo?? zosta?a oddana w trwa?y zarz?d;
6) termin zagospodarowania nieruchomo?ci;
7) cen? nieruchomo?ci i op?at? z tytu?u trwa?ego zarz?du;
8) mo?liwo?? aktualizacji op?aty z tytu?u trwa?ego zarz?du;
9) czas, na który trwa?y zarz?d zosta? ustanowiony.
2a. W przypadku nieruchomo?ci wpisanej do rejestru zabytków, w decyzji o ustanowieniu trwa?ego zarz?du mo?na na?o?y?, w miar? potrzeby, na jednostk? organizacyjn? obowi?zek odbudowy lub remontu po?o?onych na tej nieruchomo?ci zabytkowych obiektów budowlanych, w terminie okre?lonym w decyzji.
3. Obj?cie nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d nast?puje na podstawie protoko?u zdawczo-odbiorczego.
Art. 46. 1. Trwa?y zarz?d wygasa z up?ywem okresu, na który zosta? ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji w?a?ciwego organu o jego wyga?ni?ciu.
2. W?a?ciwy organ mo?e z urz?du wyda? decyzj? o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du w odniesieniu do nieruchomo?ci lub jej cz??ci w razie stwierdzenia, ?e:
1) nieruchomo?? nie zosta?a zagospodarowana zgodnie z decyzj? o ustanowieniu trwa?ego zarz?du;
2) jednostka organizacyjna nie zawiadomi?a w?a?ciwego organu o oddaniu nieruchomo?ci lub jej cz??ci w najem, dzier?aw? albo o u?yczeniu lub nie uzyska?a zgody, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 3;
3) nieruchomo?? jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem okre?lonym w decyzji, o której mowa w art. 45;
4) sposób korzystania z nieruchomo?ci pogarsza stan ?rodowiska w stopniu zagra?aj?cym ?yciu, zdrowiu lub mieniu;
5) przeznaczenie nieruchomo?ci w planie miejscowym uleg?o zmianie, która nie pozwala na dalsze wykorzystywanie nieruchomo?ci lub jej cz??ci w dotychczasowy sposób, a jednostka organizacyjna nie ma mo?liwo?ci zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomo?ci;
6) nieruchomo?? sta?a si? zb?dna na cel okre?lony w decyzji o ustanowieniu trwa?ego zarz?du.
3. Wyga?ni?cie trwa?ego zarz?du jest równoznaczne z wypowiedzeniem umów najmu, dzier?awy lub u?yczenia z zachowaniem trzymiesi?cznego okresu wypowiedzenia, je?eli nieruchomo??, w stosunku do której wygas? trwa?y zarz?d, by?a wynaj?ta, wydzier?awiona lub u?yczona.
4. Decyzja o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du przys?uguj?cego jednostkom organizacyjnym:
1) resortu obrony narodowej - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw obrony narodowej;
2) resortu spraw wewn?trznych i administracji - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw wewn?trznych;
3) resortu sprawiedliwo?ci - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw sprawiedliwo?ci;
4) Agencji Bezpiecze?stwa Wewn?trznego lub Agencji Wywiadu - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu odpowiednio z Szefem Agencji Bezpiecze?stwa Wewn?trznego lub Szefem Agencji Wywiadu;
5) Centralnego Biura Antykorupcyjnego - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Art. 47. 1. Jednostka organizacyjna sprawuj?ca trwa?y zarz?d mo?e zg?osi? w?a?ciwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wyga?ni?ciu tego zarz?du do ca?ej nieruchomo?ci lub jej cz??ci, je?eli sta?a si? dla niej zb?dna. Z?o?enie wniosku powinno by? poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzoruj?cego jednostk? organizacyjn?.
2. W?a?ciwy organ wydaje decyzj? o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu mo?liwo?ci zagospodarowania nieruchomo?ci, w ci?gu 18 miesi?cy od dnia z?o?enia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
3. W sprawach, o których mowa w ust. 1, nie stosuje si? przepisu art. 46 ust. 4.
Art. 48. 1. W?a?ciwy organ mo?e orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwa?ego zarz?du mi?dzy jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, z?o?ony za zgod? organów nadzoruj?cych te jednostki.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1, orzeka si? o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du, dotychczas sprawowanego przez jednostk? organizacyjn?, i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskuj?cej o przekazanie. W sprawach tych stosuje si? przepis art. 45 ust. 3.
3. Je?eli przekazanie trwa?ego zarz?du przez jednostk? organizacyjn? nast?puje na rzecz jednostki wymienionej w art. 60 ust. 1 albo w art. 60a ust. 1, o ustanowieniu i wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du orzeka w?a?ciwy organ albo minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci oddanych w trwa?y zarz?d jednostkom wymienionym w art. 60 ust. 1 lub art. 60a ust. 1.
Art. 49. 1. Likwidacja jednostki organizacyjnej sprawuj?cej trwa?y zarz?d nieruchomo?ci powoduje, z zastrze?eniem ust. 2, jego wyga?ni?cie.
2. Je?eli likwidacja jednostki organizacyjnej nast?puje w wyniku przekszta?ce? organizacyjnych, w?a?ciwy organ albo minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w odniesieniu do nieruchomo?ci uj?tych w ewidencji, o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, orzeka o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du przys?uguj?cego likwidowanej jednostce organizacyjnej albo o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du przys?uguj?cego likwidowanej jednostce organizacyjnej z równoczesnym ustanowieniem trwa?ego zarz?du na rzecz jednostek organizacyjnych utworzonych w wyniku tych przekszta?ce? lub na rzecz jednostek przejmuj?cych zadania jednostki likwidowanej.
Art. 49a. Przepisy art. 43-49 stosuje si? odpowiednio w przypadku:
1) oddania w trwa?y zarz?d udzia?u we wspó?w?asno?ci lub u?ytkowaniu wieczystym nieruchomo?ci jednej lub kilku jednostkom organizacyjnym;
2) oddania w trwa?y zarz?d ca?ej nieruchomo?ci kilku jednostkom organizacyjnym w cz??ciach u?amkowych, z okre?leniem sposobu korzystania z tej nieruchomo?ci przez poszczególne jednostki organizacyjne.
Art. 50. Do trwa?ego zarz?du w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje si? odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o u?ytkowaniu.
Rozdzia? 6
Przekazywanie nieruchomo?ci na cele szczególne
Art. 51. 1. Pa?stwowa osoba prawna oraz pa?stwowa jednostka organizacyjna, z dniem ich utworzenia, s? wyposa?ane w nieruchomo?ci niezb?dne do ich dzia?alno?ci odpowiednio przez ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa, organ za?o?ycielski lub przez organ nadzoruj?cy.
2. Wyposa?enie polega na przeniesieniu na rzecz pa?stwowej osoby prawnej w?asno?ci nieruchomo?ci albo oddaniu jej nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste lub na oddaniu pa?stwowej jednostce organizacyjnej nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d.
3. Na wyposa?enie, o którym mowa w ust. 1, przeznacza si? nieruchomo?ci z zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa.
4. Przy wyposa?aniu pa?stwowych osób prawnych przeniesienie w?asno?ci nieruchomo?ci nast?puje nieodp?atnie oraz nie pobiera si? pierwszej op?aty z tytu?u u?ytkowania wieczystego.
Art. 52. Na wniosek ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa, organu za?o?ycielskiego lub organu nadzoruj?cego starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, wskazuje nieruchomo?ci, które mog? by? przeznaczone na wyposa?enie pa?stwowej osoby prawnej lub pa?stwowej jednostki organizacyjnej.
Art. 53. 1. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa lub organ za?o?ycielski w akcie o utworzeniu pa?stwowej osoby prawnej rozstrzyga o wyposa?eniu tej osoby w nieruchomo?ci, o których mowa w art. 52.
2. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa lub organ za?o?ycielski, wykonuj?c ustalenia zawarte w akcie o utworzeniu pa?stwowej osoby prawnej, przenosi na pa?stwow? osob? prawn? w?asno?? nieruchomo?ci lub oddaje tej osobie nieruchomo?ci gruntowe w u?ytkowanie wieczyste w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Art. 54. 1. Organ nadzoruj?cy w akcie o utworzeniu pa?stwowej jednostki organizacyjnej wyposa?a t? jednostk? w nieruchomo?ci, o których mowa w art. 52.
2. Starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, wykonuj?c ustalenia zawarte w akcie o utworzeniu pa?stwowej jednostki organizacyjnej, oddaje tej jednostce nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d w drodze decyzji.
Art. 55. W razie gdy pa?stwowe osoby prawne albo pa?stwowe jednostki organizacyjne s? tworzone w wyniku podzia?u istniej?cych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, nie stosuje si? przepisów art. 52, je?eli wyposa?enie dotyczy nieruchomo?ci, do których prawa przys?ugiwa?y osobom lub jednostkom ulegaj?cym podzia?owi.
Art. 56. Przy tworzeniu lub powo?ywaniu samorz?dowych osób prawnych lub samorz?dowych jednostek organizacyjnych stosuje si? odpowiednio przepisy art. 51 i art. 53-55, z tym ?e na wyposa?enie tych osób lub jednostek organ wykonawczy gminy, powiatu lub województwa przeznacza nieruchomo?ci odpowiednio z gminnego, powiatowego lub wojewódzkiego zasobu nieruchomo?ci.
Art. 57. 1. Prawa do nieruchomo?ci, które pozosta?y po zlikwidowanej lub sprywatyzowanej pa?stwowej osobie prawnej, przechodz? z mocy prawa na rzecz Skarbu Pa?stwa odpowiednio z dniem likwidacji lub z dniem zako?czenia prywatyzacji.
2. O sposobie zagospodarowania tych nieruchomo?ci rozstrzyga minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa, chyba ?e odr?bne przepisy stanowi? inaczej.
3. Je?eli minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa lub inny organ upowa?niony na mocy odr?bnych przepisów nie zagospodarowa? nieruchomo?ci, o których mowa w ust. 1, przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa.
4. W razie likwidacji lub prywatyzacji samorz?dowej osoby prawnej stosuje si? odpowiednio ust. 1-3, z tym ?e nieruchomo?ci, które nie zosta?y zagospodarowane, organ wykonawczy jednostki samorz?du terytorialnego w??cza protokolarnie odpowiednio do gminnego, powiatowego lub wojewódzkiego zasobu nieruchomo?ci.
5. Nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa, w stosunku do których trwa?y zarz?d wygas? na skutek likwidacji jednostki organizacyjnej, z zastrze?eniem przepisu art. 49 ust. 2, organ nadzoruj?cy przekazuje protokolarnie do zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, a je?eli nieruchomo?ci stanowi? w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego, organ nadzoruj?cy w??cza je protokolarnie do zasobu nieruchomo?ci odpowiedniej jednostki samorz?du terytorialnego.
Art. 58. 1. Nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa mog? by? wnoszone jako wk?ad niepieni??ny (aport) do spó?ki przez ministra w?a?ciwego do spraw Skarbu Pa?stwa, w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
2. W przypadku wnoszenia nieruchomo?ci jako wk?adu niepieni??nego (aportu) do spó?ki, stosuje si? odpowiednio przepis art. 52.
Art. 59. 1. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa mo?e wyposa?y? fundacj? lub dokona? darowizny nieruchomo?ci z zasobu Skarbu Pa?stwa na rzecz fundacji oraz organizacji po?ytku publicznego prowadz?cych dzia?alno??, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2, na jej cele statutowe.
2. W przypadku niewykorzystania nieruchomo?ci na cel, na który nieruchomo?? zosta?a darowana, darowizn? odwo?uje si? lub minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa mo?e wyrazi? zgod? na zbycie nieruchomo?ci. Przepisy art. 5b i 5c ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnie? przys?uguj?cych Skarbowi Pa?stwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493, z pó?n. zm.11)) stosuje si? odpowiednio.
3. Czynno?? prawna dokonana przez fundacj? albo organizacj? po?ytku publicznego z naruszeniem przepisu ust. 2 jest niewa?na.
4. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje si? odpowiednio przepisy art. 51 ust. 2 i 4 oraz art. 52.
5. Agencja Nieruchomo?ci Rolnych, Agencja Mienia Wojskowego oraz Wojskowa Agencja Mieszkaniowa mog?, na warunkach okre?lonych w ust. 1, wyposa?y? fundacj? lub dokona? na jej rzecz albo na rzecz organizacji po?ytku publicznego darowizny nieruchomo?ci, w stosunku do której wykonuj? prawa w?a?cicielskie Skarbu Pa?stwa, po uprzednim uzgodnieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw Skarbu Pa?stwa. W przypadku niewykorzystania nieruchomo?ci na ten cel darowizn? odwo?uje si?. Przepisy ust. 2-4 stosuje si?, z tym ?e zgod?, o której mowa w ust. 2, wyra?a, po uprzednim uzgodnieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw Skarbu Pa?stwa, odpowiednio Agencja Nieruchomo?ci Rolnych, Agencja Mienia Wojskowego, Wojskowa Agencja Mieszkaniowa.
Art. 60. 1. Nieruchomo?ciami wchodz?cymi w sk?ad zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa przeznaczonymi na potrzeby statutowe Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Trybuna?u Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, S?du Najwy?szego, Naczelnego S?du Administracyjnego i innych s?dów administracyjnych, Najwy?szej Izby Kontroli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego, Instytutu Pami?ci Narodowej - Komisji ?cigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Pa?stwowej Inspekcji Pracy gospodaruje minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa w sposób okre?lony w ust. 2, 3 i 4.
1a. Przez potrzeby statutowe, o których mowa w ust. 1, nale?y rozumie? niezb?dne do realizacji zada? i celów statutowych potrzeby komórek organizacyjnych, w szczególno?ci izb, wydzia?ów i oddzia?ów, wyszczególnionych w statutach lub regulaminach jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1.
2. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa oddaje nieodp?atnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, w trwa?y zarz?d nieruchomo?ci stanowi?ce zasób nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, po uprzednim przej?ciu niezb?dnej dokumentacji od starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej.
2a. Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1, wykonuj?c trwa?y zarz?d nieruchomo?ci:
1) dokonuj? czynno?ci faktycznych i prawnych zwi?zanych z utrzymaniem tych nieruchomo?ci;
2) wspó?pracuj? z ministrem w?a?ciwym do spraw Skarbu Pa?stwa oraz z innymi organami, które na mocy odr?bnych przepisów gospodaruj? nieruchomo?ciami Skarbu Pa?stwa, a tak?e z w?a?ciwymi jednostkami samorz?du terytorialnego;
3) podejmuj? czynno?ci w post?powaniach s?dowych i administracyjnych, w szczególno?ci w sprawach: dotycz?cych w?asno?ci lub innych praw rzeczowych na nieruchomo?ci, ze stosunku najmu, dzier?awy lub u?yczenia, o stwierdzenie nabycia w?asno?ci nieruchomo?ci przez zasiedzenie, dotycz?cych podzia?u nieruchomo?ci.
3. Je?eli nieruchomo?ci oddane w trwa?y zarz?d jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, sta?y si? im zb?dne, minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa, po uprzednim wydaniu decyzji o wyga?ni?ciu tego zarz?du, przekazuje je staro?cie, wykonuj?cemu zadanie z zakresu administracji rz?dowej. Przepisy art. 46 i 47 stosuje si? odpowiednio.
4. W razie likwidacji lub przekszta?cenia jednostek, o których mowa w ust. 1, minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa rozstrzyga, w terminie 6 miesi?cy od zako?czenia likwidacji lub przekszta?cenia, o sposobie zagospodarowania nieruchomo?ci b?d?cych w trwa?ym zarz?dzie tych jednostek. Po up?ywie tego terminu niezagospodarowane nieruchomo?ci przekazuje si? do starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej.
Art. 60a. 1. Nieruchomo?ciami wchodz?cymi w sk?ad zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa przeznaczonymi na:
1) potrzeby Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rz?dowego Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej Skarbu Pa?stwa, ministerstw, urz?dów centralnych i urz?dów wojewódzkich,
2) potrzeby statutowe Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z wy??czeniem rejonów
- gospodaruje minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa, z zastrze?eniem art. 43 ust. 2 i 4.
2. W ramach gospodarowania minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa:
1) prowadzi, zgodnie z katastrem nieruchomo?ci, ewidencj? nieruchomo?ci przeznaczonych na potrzeby jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1;
2) prowadzi, zgodnie z zasadami prawid?owej gospodarki, polityk? planowania w zakresie nabywania albo przejmowania od starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, nieruchomo?ci na potrzeby jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1 oraz sprzeda?y albo przekazywania do starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, nieruchomo?ci zb?dnych dla potrzeb jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1;
3) zapewnia wycen? nieruchomo?ci;
4) sporz?dza plan wykorzystania nieruchomo?ci - art. 23 ust. 1d stosuje si? odpowiednio;
5) dokonuje czynno?ci faktycznych i prawnych zwi?zanych z utrzymaniem nieruchomo?ci nieoddanych w trwa?y zarz?d;
6) wspó?pracuje z w?a?ciwym organem oraz z innymi organami, które na mocy odr?bnych przepisów gospodaruj? nieruchomo?ciami Skarbu Pa?stwa, a tak?e z w?a?ciwymi jednostkami samorz?du terytorialnego;
7) sprzedaje, a tak?e wydzier?awia, wynajmuje, u?ycza albo przekazuje do starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, nieruchomo?ci, je?eli sta?y si? zb?dne dla jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1;
8) nabywa na w?asno?? lub w u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci na potrzeby jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1, z zastrze?eniem art. 17;
9) dokonuje zamiany praw w?asno?ci, zamiany prawa w?asno?ci na prawo u?ytkowania wieczystego lub prawa u?ytkowania wieczystego na w?asno??, a tak?e zamiany praw u?ytkowania wieczystego, w stosunku do nieruchomo?ci b?d?cych w jego ewidencji, mi?dzy Skarbem Pa?stwa a jednostkami samorz?du terytorialnego, na potrzeby jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1;
10) podejmuje czynno?ci w post?powaniach s?dowych i administracyjnych, w szczególno?ci w sprawach dotycz?cych w?asno?ci lub innych praw rzeczowych na nieruchomo?ci, o stwierdzenie nabycia w?asno?ci nieruchomo?ci przez zasiedzenie, dotycz?cych podzia?u nieruchomo?ci, a tak?e w sprawach ze stosunku najmu, dzier?awy lub u?yczenia, w odniesieniu do nieruchomo?ci nieoddanych w trwa?y zarz?d;
11) sk?ada wnioski o za?o?enie ksi?gi wieczystej dla nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa oraz o wpis w ksi?dze wieczystej;
12) ustanawia ograniczone prawa rzeczowe w stosunku do nieruchomo?ci, o których mowa w ust. 1;
13) ustanawia nieodp?atnie trwa?y zarz?d w sposób okre?lony w ust. 3-6.
3. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa oddaje nieodp?atnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, w trwa?y zarz?d nieruchomo?ci, o których mowa w ust. 1.
4. Minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa mo?e orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwa?ego zarz?du mi?dzy jednostkami organizacyjnymi, o których mowa w ust. 1, na ich wniosek. Przepisy art. 48 stosuje si? odpowiednio.
5. Starosta wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, przekazuje wraz z dokumentacj? nieruchomo?ci nale??ce do zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, niezb?dne dla potrzeb jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1, ministrowi w?a?ciwemu do spraw Skarbu Pa?stwa, na jego wniosek, w terminie 2 miesi?cy od dnia z?o?enia wniosku.
6. Je?eli nieruchomo?ci oddane w trwa?y zarz?d jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, sta?y si? im zb?dne, minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa, po uprzednim wydaniu decyzji o wyga?ni?ciu trwa?ego zarz?du, rozstrzyga o sposobie zagospodarowania nieruchomo?ci. Przepisy art. 46 i 47 stosuje si? odpowiednio.
Art. 61. 1. Przedstawicielstwom dyplomatycznym lub urz?dom konsularnym pa?stw obcych oraz innym przedstawicielstwom i instytucjom zrównanym z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw, umów mi?dzynarodowych lub powszechnie obowi?zuj?cych zwyczajów mi?dzynarodowych nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa mog? by?, na zasadzie wzajemno?ci, zbywane lub oddawane w u?ytkowanie, dzier?aw? lub najem.
2. Umowy z podmiotami, o których mowa w ust. 1, zawiera minister w?a?ciwy do spraw Skarbu Pa?stwa. Minister mo?e udzieli? bonifikaty, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 11, na wniosek ministra w?a?ciwego do spraw zagranicznych.
3. Jednostka samorz?du terytorialnego jest obowi?zana wskaza? i przenie?? w?asno?? nieruchomo?ci na rzecz Skarbu Pa?stwa, je?eli jest ona niezb?dna na cele, o których mowa w ust. 1. Umow? przeniesienia nieruchomo?ci na w?asno?? Skarbu Pa?stwa zawiera z t? jednostk? starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw Skarbu Pa?stwa.
4. W sprawach nieuregulowanych w ust. 1-3 stosuje si? odpowiednio przepis art. 60 ust. 3 i 4.
Rozdzia? 7
Ustalanie sposobu i terminów zagospodarowania nieruchomo?ci gruntowych
Art. 62. 1. W umowie o oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste ustala si? sposób i termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy, zgodnie z celem, na który nieruchomo?? gruntowa zosta?a oddana w u?ytkowanie wieczyste.
2. Je?eli sposób zagospodarowania nieruchomo?ci gruntowej polega na jej zabudowie, ustala si? termin rozpocz?cia lub termin zako?czenia zabudowy.
3. Za rozpocz?cie zabudowy uwa?a si? wybudowanie fundamentów, a za zako?czenie zabudowy wybudowanie budynku w stanie surowym zamkni?tym.
4. Termin, o którym mowa w ust. 1, mo?e by? przed?u?ony na wniosek u?ytkownika wieczystego, je?eli nie móg? by? dotrzymany z przyczyn niezale?nych od u?ytkownika.
Art. 63. 1. W razie niedotrzymania terminów zagospodarowania nieruchomo?ci gruntowej, o których mowa w art. 62, w?a?ciwy organ mo?e wyznaczy? termin dodatkowy.
2. W przypadku niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 1 oraz w art. 62, mog? by? ustalone dodatkowe op?aty roczne obci??aj?ce u?ytkownika wieczystego, niezale?nie od op?at z tytu?u u?ytkowania wieczystego, ustalonych stosownie do przepisów rozdzia?u 8 dzia?u II.
3. Wysoko?? dodatkowej op?aty rocznej, o której mowa w ust. 2, wynosi 10 % warto?ci nieruchomo?ci gruntowej okre?lonej na dzie? ustalenia op?aty za pierwszy rok, po bezskutecznym up?ywie terminu jej zagospodarowania, ustalonego w umowie lub decyzji. Za ka?dy nast?pny rok op?ata podlega zwi?kszeniu o dalsze 10 % tej warto?ci.
4. Op?aty, o których mowa w ust. 2, ustala w?a?ciwy organ w drodze decyzji.
Art. 64. 1. Obowi?zek ponoszenia dodatkowych op?at rocznych powstaje z dniem 1 stycznia roku nast?puj?cego po bezskutecznym up?ywie terminów zagospodarowania nieruchomo?ci gruntowej ustalonych w umowie lub decyzji.
2. Op?aty za dany rok wnosi si? w terminie do dnia 31 marca ka?dego roku.
Art. 65. 1. Nie pobiera si? dodatkowych op?at rocznych w razie:
1) niewybudowania urz?dze? infrastruktury technicznej na obszarze, na którym nieruchomo?? gruntowa jest po?o?ona, je?eli do wybudowania tych urz?dze? by? zobowi?zany w?a?ciwy organ, a ich brak uniemo?liwia?by korzystanie z obiektów, do których wybudowania zosta? zobowi?zany u?ytkownik wieczysty na podstawie umowy lub decyzji;
2) z?o?enia do w?a?ciwego organu wniosku o rozwi?zanie umowy o oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje si? przepisy art. 33 ust. 3 i 3a.
Art. 66. Przepisy niniejszego rozdzia?u stosuje si? odpowiednio do trwa?ego zarz?du.
Rozdzia? 8
Ceny, op?aty i rozliczenia za nieruchomo?ci
Art. 67. 1. Cen? nieruchomo?ci ustala si? na podstawie jej warto?ci.
1a. Cena lokalu, oznaczonego jako przedmiot odr?bnej w?asno?ci, obejmuje lokal wraz z pomieszczeniami przynale?nymi, w rozumieniu ustawy o w?asno?ci lokali oraz udzia? w nieruchomo?ci wspólnej.
2. Przy sprzeda?y nieruchomo?ci w drodze przetargu stosuje si? nast?puj?ce zasady ustalania cen:
1) cen? wywo?awcz? w pierwszym przetargu ustala si? w wysoko?ci nie ni?szej ni? warto?? nieruchomo?ci;
2) cen? wywo?awcz? w drugim przetargu mo?na ustali? w wysoko?ci ni?szej ni? warto?? nieruchomo?ci, jednak nie ni?szej ni? 50 % tej warto?ci;
3) cen? nieruchomo?ci, któr? jest obowi?zany zap?aci? jej nabywca, ustala si? w wysoko?ci ceny uzyskanej w wyniku przetargu;
4) je?eli drugi przetarg zako?czy? si? wynikiem negatywnym, cen? nieruchomo?ci ustala si? w rokowaniach z nabywc? w wysoko?ci nie ni?szej ni? 40 % jej warto?ci.
3. Przy sprzeda?y nieruchomo?ci w drodze bezprzetargowej, o której mowa w art. 37 ust. 2 i 3, cen? nieruchomo?ci ustala si? w wysoko?ci nie ni?szej ni? jej warto??, z zastrze?eniem ust. 3a.
3a. Je?eli nieruchomo?? jest sprzedawana w drodze bezprzetargowej w celu realizacji roszcze? przys?uguj?cych na mocy niniejszej ustawy lub odr?bnych przepisów, cen? nieruchomo?ci ustala si? w wysoko?ci równej jej warto?ci.
4. Przepisów ust. 2-3a nie stosuje si? przy zbyciu nieruchomo?ci na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1.
Art. 68. 1. W?a?ciwy organ mo?e udzieli? bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, na podstawie odpowiednio zarz?dzenia wojewody albo rady lub sejmiku, je?eli nieruchomo?? jest sprzedawana:
1) na cele mieszkaniowe, na realizacj? urz?dze? infrastruktury technicznej oraz innych celów publicznych;
2) osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadz? dzia?alno?? charytatywn?, opieku?cz?, kulturaln?, lecznicz?, o?wiatow?, naukow?, badawczo-rozwojow?, wychowawcz?, sportow? lub turystyczn?, na cele niezwi?zane z dzia?alno?ci? zarobkow?, a tak?e organizacjom po?ytku publicznego na cel prowadzonej dzia?alno?ci po?ytku publicznego;
3) organizacjom zrzeszaj?cym dzia?kowców z przeznaczeniem na ogrody dzia?kowe;
4) poprzedniemu w?a?cicielowi lub jego spadkobiercy, je?eli nieruchomo?? zosta?a od niego przej?ta przed dniem 5 grudnia 1990 r.;
5) na rzecz Skarbu Pa?stwa albo na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego;
6) ko?cio?om i zwi?zkom wyznaniowym, maj?cym uregulowane stosunki z pa?stwem, na cele dzia?alno?ci sakralnej;
7) jako lokal mieszkalny;
8) w wyniku uwzgl?dnienia roszcze?, o których mowa w art. 209a ust. 1 i ust. 2;
9) spó?dzielniom mieszkaniowym w zwi?zku z ustanowieniem odr?bnej w?asno?ci lokali lub z przeniesieniem w?asno?ci lokali lub domów jednorodzinnych;
10) osobie, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6, z zastrze?eniem, ?e nieruchomo?? przyleg?a jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe;
11) podmiotom, o których mowa w art. 61 ust. 1.
1a. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, bonifikata obejmuje cen? lokalu, w tym cen? udzia?u w prawie w?asno?ci gruntu lub, w przypadku gdy udzia? obejmuje prawo u?ytkowania wieczystego, pierwsz? op?at? z tego tytu?u. Bonifikata udzielana od ceny lokalu obejmuje wszystkie jej sk?adniki w jednakowej wysoko?ci.
1b. W zarz?dzeniu wojewody albo uchwale rady lub sejmiku, o których mowa w ust. 1, okre?la si? w szczególno?ci warunki udzielenia bonifikat i wysoko?? stawek procentowych.
2. Je?eli nabywca nieruchomo?ci zby? nieruchomo?? lub wykorzysta? j? na inne cele ni? cele uzasadniaj?ce udzielenie bonifikaty, przed up?ywem 10 lat, a w przypadku nieruchomo?ci stanowi?cej lokal mieszkalny przed up?ywem 5 lat, licz?c od dnia nabycia, jest zobowi?zany do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. Zwrot nast?puje na ??danie w?a?ciwego organu.
2a. Przepisu ust. 2 nie stosuje si? w przypadku:
1) zbycia na rzecz osoby bliskiej, z zastrze?eniem ust. 2b;
2) zbycia pomi?dzy jednostkami samorz?du terytorialnego;
3) zbycia pomi?dzy jednostkami samorz?du terytorialnego i Skarbem Pa?stwa;
4) zamiany lokalu mieszkalnego na inny lokal mieszkalny albo nieruchomo?? przeznaczon? lub wykorzystywan? na cele mieszkaniowe;
5) sprzeda?y lokalu mieszkalnego, je?li ?rodki uzyskane z jego sprzeda?y przeznaczone zostan? w ci?gu 12 miesi?cy na nabycie innego lokalu mieszkalnego albo nieruchomo?ci przeznaczonej lub wykorzystanej na cele mieszkaniowe.
2b. Przepis ust. 2 stosuje si? odpowiednio do osoby bliskiej, która zby?a lub wykorzysta?a nieruchomo?? na inne cele ni? cele uzasadniaj?ce udzielenie bonifikaty, przed up?ywem 10 lat, a w przypadku nieruchomo?ci stanowi?cej lokal mieszkalny przed up?ywem 5 lat, licz?c od dnia pierwotnego nabycia.
2c. W?a?ciwy organ mo?e odst?pi? od ??dania zwrotu udzielonej bonifikaty, w innych przypadkach ni? okre?lone w ust. 2a, za zgod? odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
3. Ustalon?, zgodnie z art. 67, cen? nieruchomo?ci lub jej cz??ci wpisanej do rejestru zabytków obni?a si? o 50 %. W?a?ciwy organ mo?e, za zgod? odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwy?szy? lub obni?y? t? bonifikat?.
3a. Zgoda, o której mowa w ust. 2c i 3, mo?e dotyczy? wi?cej ni? jednej nieruchomo?ci.
4. W razie zbiegu praw do bonifikat z tytu?ów, o których mowa w ust. 1 oraz ust. 3, stosuje si? jedn? bonifikat? korzystniejsz? dla nabywcy.
Art. 68a. 1. W?a?ciwy organ mo?e udzieli? za zgod?, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, je?eli nieruchomo?? jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spó?ce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, je?eli sprzeda? stanowi wniesienie wk?adu w?asnego podmiotu publicznego.
2. Sprzeda? nieruchomo?ci na zasadach okre?lonych w ust. 1 nast?puje z zastrze?eniem prawa odkupu. Wykonanie prawa odkupu nast?puje najpó?niej w terminie 6 miesi?cy od zako?czenia czasu trwania umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym.
3. Z chwil? wykonania prawa odkupu partner prywatny lub spó?ka, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jest obowi?zany przenie?? na rzecz podmiotu publicznego w?asno?? nieruchomo?ci za zwrotem ceny ustalonej zgodnie z ust. 1 i po uwzgl?dnieniu jej waloryzacji.
4. Do prawa odkupu, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje si? przepisów art. 593 § 1 oraz art. 594 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z pó?n. zm.12)).
Art. 69. Na poczet ceny nieruchomo?ci gruntowej sprzedawanej jej u?ytkownikowi wieczystemu zalicza si? kwot? równ? warto?ci prawa u?ytkowania wieczystego tej nieruchomo?ci, okre?lon? wed?ug stanu na dzie? sprzeda?y.
Art. 70. 1. Cena nieruchomo?ci sprzedawanej w drodze przetargu podlega zap?acie nie pó?niej ni? do dnia zawarcia umowy przenosz?cej w?asno??.
2. Cena nieruchomo?ci sprzedawanej w drodze bezprzetargowej lub w drodze rokowa?, o których mowa w art. 37 ust. 2 i 3 oraz w art. 39 ust. 2, mo?e zosta? roz?o?ona na raty, na czas nie d?u?szy ni? 10 lat. Wierzytelno?? Skarbu Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego w stosunku do nabywcy z tego tytu?u podlega zabezpieczeniu, w szczególno?ci przez ustanowienie hipoteki. Pierwsza rata podlega zap?acie nie pó?niej ni? do dnia zawarcia umowy przenosz?cej w?asno?? nieruchomo?ci, a nast?pne raty wraz z oprocentowaniem podlegaj? zap?acie w terminach ustalonych przez strony w umowie.
3. Roz?o?ona na raty niesp?acona cz??? ceny podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.
4. Wojewoda w stosunku do nieruchomo?ci stanowi?cych przedmiot w?asno?ci Skarbu Pa?stwa, a rada lub sejmik w stosunku do nieruchomo?ci stanowi?cych odpowiednio przedmiot w?asno?ci gminy, powiatu lub województwa, mog? wyrazi? zgod? na zastosowanie, innej ni? okre?lona w ust. 3, stopy procentowej.
Art. 71. 1. Za oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste pobiera si? pierwsz? op?at? i op?aty roczne.
2. Pierwsza op?ata za oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste w drodze przetargu podlega zap?acie jednorazowo, nie pó?niej ni? do dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomo?ci w u?ytkowanie wieczyste.
3. Pierwsz? op?at? za oddanie nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej mo?na roz?o?y? na oprocentowane raty. W sprawach tych stosuje si? odpowiednio przepis art. 70 ust. 2-4.
4. Op?aty roczne wnosi si? przez ca?y okres u?ytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca ka?dego roku, z góry za dany rok. Op?aty rocznej nie pobiera si? za rok, w którym zosta?o ustanowione prawo u?ytkowania wieczystego. W?a?ciwy organ, na wniosek u?ytkownika wieczystego z?o?ony nie pó?niej ni? 14 dni przed up?ywem terminu p?atno?ci, mo?e ustali? inny termin zap?aty, nieprzekraczaj?cy danego roku kalendarzowego.
5. Pierwszej op?aty nie pobiera si? w przypadku zamiany, o której mowa w art. 14 ust. 4 i art. 15 ust. 2.
6. W razie wyga?ni?cia u?ytkowania wieczystego op?ata roczna z tytu?u u?ytkowania wieczystego za rok, w którym prawo wygas?o, podlega zmniejszeniu proporcjonalnie do czasu trwania u?ytkowania wieczystego w tym roku.
Art. 72. 1. Op?aty z tytu?u u?ytkowania wieczystego ustala si? wed?ug stawki procentowej od ceny nieruchomo?ci gruntowej okre?lonej zgodnie z art. 67.
2. Stawka procentowa pierwszej op?aty z tytu?u u?ytkowania wieczystego wynosi od 15 % do 25 % ceny nieruchomo?ci gruntowej.
3. Wysoko?? stawek procentowych op?at rocznych z tytu?u u?ytkowania wieczystego jest uzale?niona od okre?lonego w umowie celu, na jaki nieruchomo?? gruntowa zosta?a oddana, i wynosi:
1) za nieruchomo?ci gruntowe oddane na cele obronno?ci i bezpiecze?stwa pa?stwa, w tym ochrony przeciwpo?arowej - 0,3 % ceny;
2) za nieruchomo?ci gruntowe pod budow? obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzysz?cymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych w?adz ko?cio?ów i zwi?zków wyznaniowych - 0,3 % ceny;
3) za nieruchomo?ci gruntowe na dzia?alno?? charytatywn? oraz na niezarobkow? dzia?alno??: opieku?cz?, kulturaln?, lecznicz?, o?wiatow?, wychowawcz?, naukow? lub badawczo-rozwojow? - 0,3 % ceny;
3a) za nieruchomo?ci gruntowe oddane na cele rolne - 1 % ceny;
4) za nieruchomo?ci gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizacj? urz?dze? infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz dzia?alno?? sportow? - 1 % ceny;
4a) za nieruchomo?ci gruntowe na dzia?alno?? turystyczn? - 2 % ceny;
5) za pozosta?e nieruchomo?ci gruntowe - 3 % ceny.
Art. 73. 1. Je?eli nieruchomo?? gruntowa zosta?a oddana w u?ytkowanie wieczyste na wi?cej ni? jeden cel, stawk? procentow? op?aty rocznej przyjmuje si? dla tego celu, który w umowie o oddanie w u?ytkowanie wieczyste zosta? okre?lony jako podstawowy.
2. Je?eli po oddaniu nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste nast?pi trwa?a zmiana sposobu korzystania z nieruchomo?ci, powoduj?ca zmian? celu, na który nieruchomo?? zosta?a oddana, stawk? procentow? op?aty rocznej zmienia si? stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje si? tryb post?powania okre?lony w art. 78-81.
2a. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si? odpowiednio do udzia?u w prawie u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej, w przypadku:
1) ustanowienia odr?bnej w?asno?ci lokalu, którego przeznaczenie jest inne ni? cel, na który nieruchomo?? zosta?a oddana w u?ytkowanie wieczyste, lub
2) zmiany sposobu korzystania z lokalu.
3. W przypadkach, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1-6 i 8-10, w?a?ciwy organ mo?e udzieli? bonifikaty od pierwszej op?aty i op?at rocznych, na podstawie odpowiednio zarz?dzenia wojewody albo uchwa?y rady lub sejmiku. Bonifikaty te mo?na stosowa? równie? do nieruchomo?ci gruntowych oddanych w u?ytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r. Przepis stosuje si? odpowiednio do udzia?u w prawie u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej zwi?zanego z odr?bn? w?asno?ci? lokalu mieszkalnego.
4. Ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, op?aty z tytu?u u?ytkowania wieczystego obni?a si? o 50 %, je?eli nieruchomo?? gruntowa zosta?a wpisana do rejestru zabytków. W?a?ciwy organ mo?e, za zgod? odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwy?szy? lub obni?y? t? bonifikat?.
5. Wysoko?? pierwszej op?aty i op?at rocznych oraz udzielanych bonifikat i sposób zap?aty tych op?at ustala si? w umowie.
6. W?a?ciwy organ wypowiada udzielon? bonifikat?, je?eli osoba, której oddano nieruchomo?? w u?ytkowanie wieczyste, przed up?ywem 10 lat, licz?c od dnia ustanowienia tego prawa, dokona?a jego zbycia lub wykorzysta?a nieruchomo?? na inne cele ni? cele uzasadniaj?ce udzielenie bonifikaty. Przy wypowiedzeniu stosuje si? odpowiednio art. 78-81.
7. Przepisu ust. 6 nie stosuje si? w przypadku zbycia:
1) na rzecz osoby bliskiej;
2) pomi?dzy jednostkami samorz?du terytorialnego;
3) pomi?dzy jednostkami samorz?du terytorialnego i Skarbem Pa?stwa.
Art. 74. 1. Osobom fizycznym, których dochód miesi?czny na jednego cz?onka gospodarstwa domowego nie przekracza 50 % przeci?tnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzaj?cym rok, za który op?ata ma by? wnoszona, og?aszanego przez Prezesa G?ównego Urz?du Statystycznego w Dzienniku Urz?dowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze? Spo?ecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 oraz z 2010 r. Nr 40, poz. 224), w?a?ciwy organ udziela na ich wniosek 50 % bonifikaty od op?at rocznych z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej, je?eli nieruchomo?? jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, którym przys?uguj? spó?dzielcze prawa do lokali, korzystaj? z bonifikaty w formie ulgi w op?atach z tytu?u udzia?u w kosztach eksploatacji budynków. Wysoko?? ulgi powinna odpowiada? wysoko?ci bonifikaty od op?aty rocznej z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej, udzielonej spó?dzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie do powierzchni lokali zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty.
Art. 75. W razie zbiegu praw do bonifikat z tytu?ów, o których mowa w art. 73 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 74 ust. 1, stosuje si? jedn? bonifikat? korzystniejsz? dla u?ytkownika wieczystego.
Art. 76. 1. Stawka procentowa op?aty rocznej za nieruchomo?ci gruntowe, o których mowa w art. 72 ust. 3 pkt 5, mo?e by? podwy?szona zarz?dzeniem wojewody w stosunku do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub uchwa?? odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego. Podwy?szenie stawki procentowej mo?e nast?pi? tylko przed oddaniem nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste.
2. Op?at rocznych nie pobiera si? od u?ytkowników wieczystych, którzy na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84) wnie?li jednorazowo op?aty roczne za ca?y okres u?ytkowania wieczystego. U?ytkownicy wieczy?ci, którzy wnie?li op?aty roczne za okres krótszy ni? czas trwania prawa u?ytkowania wieczystego, wnosz? op?aty roczne po up?ywie tego okresu.
Art. 77. 1. Wysoko?? op?aty rocznej z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej mo?e by? aktualizowana, nie cz??ciej ni? raz w roku, je?eli warto?? tej nieruchomo?ci ulegnie zmianie. Z zastrze?eniem ust. 2, zaktualizowan? op?at? roczn? ustala si?, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od warto?ci nieruchomo?ci okre?lonej na dzie? aktualizacji op?aty.
2. Je?eli warto?? nieruchomo?ci gruntowej na dzie? aktualizacji op?aty rocznej by?aby ni?sza ni? ustalona w drodze przetargu cena tej nieruchomo?ci w dniu oddania jej w u?ytkowanie wieczyste, aktualizacji nie dokonuje si?. W przypadku nieruchomo?ci oddanych w u?ytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe przepis stosuje si? w okresie 5 lat, licz?c od dnia zawarcia umowy o oddanie nieruchomo?ci w u?ytkowanie wieczyste.
3. Aktualizacji op?aty rocznej dokonuje si? z urz?du albo na wniosek u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci gruntowej, na podstawie warto?ci nieruchomo?ci gruntowej okre?lonej przez rzeczoznawc? maj?tkowego.
4. Przy aktualizacji op?aty, o której mowa w ust. 1, na poczet ró?nicy mi?dzy op?at? dotychczasow? a op?at? zaktualizowan? zalicza si? warto?? nak?adów poniesionych przez u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci na budow? poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej po dniu dokonania ostatniej aktualizacji.
5. Zaliczenie warto?ci nak?adów poniesionych przez u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci na budow? poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej nast?puje równie? w przypadku, gdy nie zosta?y one uwzgl?dnione w poprzednio dokonywanych aktualizacjach.
6. Zasady, o których mowa w ust. 4 i 5, stosuje si? odpowiednio do nak?adów koniecznych wp?ywaj?cych na cechy techniczno-u?ytkowe gruntu, poniesionych przez u?ytkownika wieczystego, o ile w ich nast?pstwie wzros?a warto?? nieruchomo?ci gruntowej.
Art. 78. 1. W?a?ciwy organ zamierzaj?cy zaktualizowa? op?at? roczn? z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej powinien wypowiedzie? na pi?mie wysoko?? dotychczasowej op?aty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzaj?cego, przesy?aj?c równocze?nie ofert? przyj?cia jej nowej wysoko?ci. W wypowiedzeniu nale?y wskaza? sposób obliczenia nowej wysoko?ci op?aty i pouczy? u?ytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia do??cza si? informacj? o warto?ci nieruchomo?ci, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym mo?na zapozna? si? z operatem szacunkowym. Do dor?czenia wypowiedzenia stosuje si? przepisy Kodeksu post?powania administracyjnego.
2. U?ytkownik wieczysty mo?e, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, z?o?y? do samorz?dowego kolegium odwo?awczego w?a?ciwego ze wzgl?du na miejsce po?o?enia nieruchomo?ci, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, ?e aktualizacja op?aty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysoko?ci.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, sk?ada si? przeciwko w?a?ciwemu organowi. Ci??ar dowodu, ?e istniej? przes?anki do aktualizacji op?aty, spoczywa na w?a?ciwym organie.
4. Z?o?enie wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie zwalnia z obowi?zku uiszczania op?at w dotychczasowej wysoko?ci. W przypadku niez?o?enia wniosku w?a?ciwy organ oraz u?ytkownika wieczystego obowi?zuje nowa wysoko?? op?aty zaoferowana w wypowiedzeniu. Przepis art. 79 ust. 5 stosuje si? odpowiednio.
Art. 79. 1. Wniosek do kolegium sk?ada si? na pi?mie w dwóch egzemplarzach. Podlega on op?acie skarbowej.
2. Kolegium wyznacza niezw?ocznie termin pierwszej rozprawy, dor?czaj?c jednocze?nie w?a?ciwemu organowi odpis wniosku.
3. Kolegium powinno d??y? do polubownego za?atwienia sprawy w drodze ugody. Je?eli do ugody nie dosz?o, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysoko?ci op?aty. Od orzeczenia kolegium odwo?anie nie przys?uguje.
4. W przypadku oddalenia wniosku obowi?zuje wysoko?? op?aty zaoferowana zgodnie z art. 78 ust. 1. Przepis ust. 5 stosuje si? odpowiednio.
5. Ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium lub w wyniku zawarcia przed kolegium ugody nowa wysoko?? op?aty rocznej obowi?zuje pocz?wszy od dnia 1 stycznia roku nast?puj?cego po roku, w którym wypowiedziano wysoko?? dotychczasowej op?aty.
6. Na wniosek w?a?ciwego organu kolegium przyznaje w orzeczeniu zwrot kosztów post?powania i op?at skarbowych od u?ytkownika wieczystego, je?eli oddali?o w orzeczeniu wniosek, o którym mowa w ust. 1. Je?eli kolegium w orzeczeniu uzna?o wniosek za zasadny, przyznaje na wniosek u?ytkownika wieczystego zwrot kosztów i op?at od w?a?ciwego organu.
7. Do post?powania przed kolegium stosuje si? odpowiednio przepisy Kodeksu post?powania administracyjnego o wy??czeniu pracownika oraz organu, o za?atwianiu spraw, dor?czeniach, wezwaniach, terminach i post?powaniu, z wyj?tkiem przepisów dotycz?cych odwo?a? i za?ale?. Do post?powania, o którym mowa wy?ej, stosuje si? równie? przepisy o op?atach i kosztach.
8. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje si? odpowiednio, je?eli spraw? rozstrzygni?to prawomocnym wyrokiem s?du lub zawarto ugod? s?dow?, w nast?pstwie wniesienia sprzeciwu.
9. Orzeczenie lub ugoda, której kolegium nada?o klauzul? wykonalno?ci, podlegaj? wykonaniu w drodze egzekucji s?dowej.
Art. 80. 1. Od orzeczenia kolegium w?a?ciwy organ lub u?ytkownik wieczysty mog? wnie?? sprzeciw w terminie 14 dni od dnia dor?czenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z ??daniem przekazania sprawy do s?du powszechnego w?a?ciwego ze wzgl?du na miejsce po?o?enia nieruchomo?ci.
2. Kolegium przekazuje w?a?ciwemu s?dowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zast?puje pozew.
3. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi si? tylko do cz??ci orzeczenia.
4. Je?eli sprzeciw dotyczy wy??cznie kosztów post?powania, przepisu ust. 3 nie stosuje si?, a w?a?ciwy s?d rozstrzyga o kosztach post?powania postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.
Art. 81. 1. U?ytkownik wieczysty mo?e ??da? od w?a?ciwego organu dokonania aktualizacji op?aty rocznej z tytu?u u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej, je?eli warto?? nieruchomo?ci uleg?a zmianie, a w?a?ciwy organ nie podj?? aktualizacji op?aty. W razie odmowy u?ytkownik wieczysty mo?e, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierowa? spraw? do kolegium. Przepisy art. 79 i art. 80 stosuje si? odpowiednio.
2. Ci??ar dowodu, ?e istniej? przes?anki do aktualizacji op?aty, spoczywa na u?ytkowniku wieczystym.
3. W przypadku oddalenia wniosku przez kolegium obowi?zuje op?ata dotychczasowa.
4. Ustalona w wyniku prawomocnego orzeczenia kolegium lub ugody zawartej przed kolegium nowa wysoko?? op?aty rocznej obowi?zuje pocz?wszy od dnia 1 stycznia roku nast?puj?cego po roku, w którym u?ytkownik wieczysty za??da? jej aktualizacji.
5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje si? odpowiednio, je?eli spraw? rozstrzygni?to prawomocnym wyrokiem s?du lub zawarto ugod? s?dow?, w nast?pstwie wniesienia sprzeciwu.
Art. 82. 1. Za nieruchomo?? oddan? w trwa?y zarz?d pobiera si? op?aty roczne.
2. Op?aty roczne uiszcza si? przez ca?y okres trwa?ego zarz?du, w terminie do dnia 31 marca ka?dego roku, z góry za dany rok. W pierwszym roku po ustanowieniu trwa?ego zarz?du op?at? roczn? uiszcza si? najpó?niej po up?ywie 30 dni od dnia, w którym decyzja o oddaniu nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d sta?a si? ostateczna. Op?at? t? ustala si? proporcjonalnie w stosunku do pozosta?ego do wykorzystania w danym roku okresu trwa?ego zarz?du.
3. W?a?ciwy organ mo?e, na wniosek jednostki organizacyjnej z?o?ony nie pó?niej ni? 14 dni przed up?ywem terminu uiszczenia op?aty rocznej, ustali? inny termin uiszczenia tej op?aty, nieprzekraczaj?cy danego roku kalendarzowego.
Art. 83. 1. Op?aty z tytu?u trwa?ego zarz?du ustala si? wed?ug stawki procentowej od ceny nieruchomo?ci ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3.
2. Wysoko?? stawek procentowych op?at rocznych z tytu?u trwa?ego zarz?du jest uzale?niona od celu, na jaki nieruchomo?? zosta?a oddana, i wynosi:
1) za nieruchomo?ci oddane na cele obronno?ci i bezpiecze?stwa pa?stwa, w tym ochrony przeciwpo?arowej - 0,1 % ceny;
2) za nieruchomo?ci oddane na cele mieszkaniowe, na realizacj? urz?dze? infrastruktury technicznej i innych celów publicznych, dzia?alno?? charytatywn?, opieku?cz?, kulturaln?, lecznicz?, o?wiatow?, naukow?, badawczo-rozwojow?, wychowawcz?, sportow? lub turystyczn?, a tak?e na siedziby organów w?adzy i administracji publicznej niewymienionych w art. 60 ust. 1 - 0,3 % ceny;
3) za pozosta?e nieruchomo?ci - 1 % ceny.
3. Nie pobiera si? op?at rocznych za nieruchomo?ci oddane w trwa?y zarz?d pod drogi publiczne, parki, ziele?ce, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne, parki narodowe oraz rezerwaty przyrody.
Art. 84. 1. Je?eli nieruchomo?? oddana w trwa?y zarz?d jest wykorzystywana na wi?cej ni? jeden cel, stawk? procentow? op?aty rocznej przyjmuje si? dla tego celu, który w decyzji o oddaniu w trwa?y zarz?d zosta? okre?lony jako podstawowy.
2. Je?eli po oddaniu nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d nast?pi trwa?a zmiana sposobu korzystania z nieruchomo?ci, stawk? procentow? op?aty rocznej zmienia si? stosownie do zmienionego sposobu korzystania. Zmiany stawki procentowej op?aty rocznej dokonuje si? w drodze decyzji w?a?ciwego organu.
3. W?a?ciwy organ mo?e udzieli?, za zgod? odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od op?at rocznych ustalonych zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2, je?eli nieruchomo?? jest oddana:
1) na cele mieszkaniowe, na realizacj? urz?dze? infrastruktury technicznej oraz innych celów publicznych;
2) jednostkom organizacyjnym, które prowadz? dzia?alno?? charytatywn?, opieku?cz?, kulturaln?, lecznicz?, o?wiatow?, naukow?, badawczo-rozwojow?, wychowawcz?, sportow? lub turystyczn?, na cele niezwi?zane z dzia?alno?ci? zarobkow?;
3) na siedziby organów administracji publicznej i s?dów niewymienionych w art. 60 ust. 1 oraz prokuratur;
4) na siedziby aresztów ?ledczych, zak?adów karnych i zak?adów dla nieletnich.
4. Ustalone, zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 3, op?aty z tytu?u trwa?ego zarz?du obni?a si? o 50 %, je?eli nieruchomo?? lub jej cz??? sk?adowa zosta?y wpisane do rejestru zabytków. W?a?ciwy organ mo?e, za zgod? odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwy?szy? lub obni?y? t? bonifikat?.
4a. W razie zbiegu praw do bonifikat z tytu?ów, o których mowa w ust. 3 i ust. 4, stosuje si? jedn? bonifikat? korzystniejsz? dla jednostki organizacyjnej.
5. Wysoko?? op?at rocznych oraz udzielonych bonifikat i sposób zap?aty tych op?at ustala si? w decyzji w?a?ciwego organu.
Art. 85. 1. Jednostka organizacyjna sprawuj?ca trwa?y zarz?d nieruchomo?ci?, która odda?a nieruchomo?? lub jej cz??? w najem lub dzier?aw?, mo?e by? pozbawiona przys?uguj?cej jej bonifikaty, o której mowa w art. 84 ust. 3 i 4, a ponadto mo?e by? zobowi?zana do uiszczania op?at rocznych w wysoko?ci 1 % ceny nieruchomo?ci. Pozbawienie bonifikaty oraz zmiana op?aty rocznej nast?puje w drodze decyzji w?a?ciwego organu.
2. Je?eli po oddaniu nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d nast?pi?a trwa?a zmiana celu wykorzystywania nieruchomo?ci, b?d?cego podstaw? udzielonej bonifikaty, w?a?ciwy organ pozbawia przyznanej bonifikaty w drodze decyzji.
Art. 86. Stawka procentowa op?aty rocznej z tytu?u trwa?ego zarz?du nieruchomo?ci, o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3, mo?e by? podwy?szona zarz?dzeniem wojewody w stosunku do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa albo uchwa?? odpowiednio rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? jednostek samorz?du terytorialnego. Podwy?szenie stawki procentowej mo?e nast?pi? tylko przed oddaniem nieruchomo?ci w trwa?y zarz?d.
Art. 87. 1. Wysoko?? op?aty rocznej z tytu?u trwa?ego zarz?du nieruchomo?ci mo?e by? aktualizowana, nie cz??ciej ni? raz w roku, je?eli warto?? tej nieruchomo?ci ulegnie zmianie. Zaktualizowan? op?at? roczn? ustala si? wed?ug dotychczasowej stawki procentowej od warto?ci nieruchomo?ci okre?lonej na dzie? aktualizacji op?aty.
2. Aktualizacji op?aty rocznej dokonuje si?, z urz?du albo na wniosek jednostki organizacyjnej posiadaj?cej nieruchomo?? w trwa?ym zarz?dzie, na podstawie warto?ci nieruchomo?ci okre?lonej przez rzeczoznawc? maj?tkowego.
3. Aktualizacji op?aty rocznej dokonuje si? w drodze decyzji w?a?ciwego organu. Nowa wysoko?? op?aty rocznej obowi?zuje pocz?wszy od dnia 1 stycznia roku nast?puj?cego po roku, w którym decyzja sta?a si? ostateczna.
4. Przy aktualizacji op?aty, na poczet ró?nicy mi?dzy op?at? dotychczasow? a op?at? zaktualizowan?, zalicza si? warto?? nak?adów poniesionych przez jednostk? organizacyjn?, po dniu dokonania ostatniej aktualizacji, na budow? poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej.
5. Zaliczenie warto?ci nak?adów poniesionych przez jednostk? organizacyjn? na budow? poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej nast?puje równie? w przypadku, gdy nie zosta?y one uwzgl?dnione w poprzednio dokonywanych aktualizacjach.
6. Zasady, o których mowa w ust. 4 i 5, stosuje si? odpowiednio do nak?adów koniecznych wp?ywaj?cych na cechy techniczno-u?ytkowe gruntu, poniesionych przez jednostk? organizacyjn?, o ile w ich nast?pstwie wzros?a warto?? nieruchomo?ci gruntowej.
Art. 88. 1. Je?eli jednostka organizacyjna ponios?a nak?ady na wybudowanie budynków i innych urz?dze? trwale zwi?zanych z gruntem, po?o?onych na nieruchomo?ci oddanej w trwa?y zarz?d, warto?ci tych nak?adów nie uwzgl?dnia si? w cenie nieruchomo?ci b?d?cej podstaw? do ustalenia op?at z tytu?u trwa?ego zarz?du. Przepis ten stosuje si? odpowiednio w przypadku nabycia budynków i innych urz?dze? w trybie, o którym mowa w art. 17.
2. Przepis ust. 1 stosuje si? odpowiednio w przypadku zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego po?o?onego na nieruchomo?ci, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
Art. 89. W razie nabycia trwa?ego zarz?du z mocy prawa, op?aty roczne ustala w?a?ciwy organ w drodze decyzji. Op?aty tej nie pobiera si? za rok, w którym nast?pi?o nabycie trwa?ego zarz?du.
Art. 90. 1. Przy przekazywaniu trwa?ego zarz?du nieruchomo?ci przez jednostk? organizacyjn? na wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonuj? one mi?dzy sob? rozliczenia z tytu?u nak?adów na t? nieruchomo?? poniesionych na zabudow?, odbudow?, rozbudow?, nadbudow?, przebudow? lub remont obiektu budowlanego, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Sposób rozliczenia ustala si? w porozumieniu mi?dzy jednostkami organizacyjnymi.
2. W razie wyga?ni?cia trwa?ego zarz?du na skutek up?ywu okresu, na który zosta? ustanowiony, albo wydania decyzji o jego wyga?ni?ciu, w?a?ciwy organ zwraca jednostce organizacyjnej kwot? równ? warto?ci nak?adów, o których mowa w ust. 1.
3. Je?eli wyga?ni?cie trwa?ego zarz?du nast?pi?o na wniosek jednostki organizacyjnej, rozlicze?, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje si?, a jednostka organizacyjna jest zwolniona z obowi?zku wnoszenia op?at rocznych pocz?wszy od dnia z?o?enia wniosku. Op?at wniesionych do dnia z?o?enia wniosku nie zwraca si?.
4. Przepis art. 88 ust. 1 stosuje si? odpowiednio, je?eli jednostka organizacyjna, sprawuj?ca trwa?y zarz?d, rozliczy?a si? z tytu?u poniesionych nak?adów, stosownie do ust. 1, z jednostk? organizacyjn?, na wniosek której nast?pi?o przekazanie trwa?ego zarz?du.
Art. 91. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, rodzaje nieruchomo?ci uznawanych za niezb?dne na cele obronno?ci i bezpiecze?stwa pa?stwa, uwzgl?dniaj?c ich przeznaczenie, wyposa?enie i lokalizacj?.
DZIA? III
WYKONYWANIE, OGRANICZANIE LUB POZBAWIANIE PRAW DO NIERUCHOMO?CI
Rozdzia? 1
Podzia?y nieruchomo?ci
Art. 92. 1. Przepisów niniejszego rozdzia?u nie stosuje si? do nieruchomo?ci po?o?onych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i le?ne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomo?ci wykorzystywanych na cele rolne i le?ne, chyba ?e dokonanie podzia?u spowodowa?oby konieczno?? wydzielenia nowych dróg nieb?d?cych niezb?dnymi drogami dojazdowymi do nieruchomo?ci wchodz?cych w sk?ad gospodarstw rolnych albo spowodowa?oby wydzielenie dzia?ek gruntu o powierzchni mniejszej ni? 0,3000 ha.
2. Za nieruchomo?ci wykorzystywane na cele rolne i le?ne uznaje si? nieruchomo?ci wykazane w katastrze nieruchomo?ci jako u?ytki rolne albo grunty le?ne oraz zadrzewione i zakrzewione, a tak?e wchodz?ce w sk?ad nieruchomo?ci rolnych u?ytki kopalne, nieu?ytki i drogi, je?eli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Art. 93. 1. Podzia?u nieruchomo?ci mo?na dokona?, je?eli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje si? przepisy art. 94.
2. Zgodno?? z ustaleniami planu w my?l ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i mo?liwo?ci zagospodarowania wydzielonych dzia?ek gruntu.
2a. Podzia? nieruchomo?ci po?o?onych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i le?ne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i le?ne, powoduj?cy wydzielenie dzia?ki gruntu o powierzchni mniejszej ni? 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem ?e dzia?ka ta zostanie przeznaczona na powi?kszenie s?siedniej nieruchomo?ci lub dokonana zostanie regulacja granic mi?dzy s?siaduj?cymi nieruchomo?ciami. W decyzji zatwierdzaj?cej podzia? nieruchomo?ci okre?la si? termin na przeniesienie praw do wydzielonych dzia?ek gruntu, który nie mo?e by? d?u?szy ni? 6 miesi?cy od dnia, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna. Przepisu nie stosuje si? w przypadku podzia?ów nieruchomo?ci, o których mowa w art. 95.
3. Podzia? nieruchomo?ci nie jest dopuszczalny, je?eli projektowane do wydzielenia dzia?ki gruntu nie maj? dost?pu do drogi publicznej; za dost?p do drogi publicznej uwa?a si? równie? wydzielenie drogi wewn?trznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich s?u?ebno?ci dla wydzielonych dzia?ek gruntu albo ustanowienie dla tych dzia?ek innych s?u?ebno?ci drogowych, je?eli nie ma mo?liwo?ci wydzielenia drogi wewn?trznej z nieruchomo?ci obj?tej podzia?em. Nie ustanawia si? s?u?ebno?ci na drodze wewn?trznej w przypadku sprzeda?y wydzielonych dzia?ek gruntu wraz ze sprzeda?? udzia?u w prawie do dzia?ki gruntu stanowi?cej drog? wewn?trzn?. Przepisu nie stosuje si? w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia dzia?ek gruntu stanowi?cych cz??ci nieruchomo?ci, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.
3a. Warunku, o którym mowa w ust. 2a, dotycz?cego wydzielenia dzia?ki gruntu o powierzchni mniejszej ni? 0,3000 ha, nie stosuje si? do dzia?ek gruntu projektowanych do wydzielenia pod drogi wewn?trzne.
3b. Je?eli przedmiotem podzia?u jest nieruchomo?? zabudowana, a proponowany jej podzia? powoduje tak?e podzia? budynku, granice projektowanych do wydzielenia dzia?ek gruntu powinny przebiega? wzd?u? pionowych p?aszczyzn, które tworzone s? przez ?ciany oddzielenia przeciwpo?arowego usytuowane na ca?ej wysoko?ci budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ?cian oddzielenia przeciwpo?arowego, granice projektowanych do wydzielenia dzia?ek gruntu powinny przebiega? wzd?u? pionowych p?aszczyzn, które tworzone s? przez ?ciany usytuowane na ca?ej wysoko?ci budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyra?nie dziel?ce budynek na dwie odr?bnie wykorzystywane cz??ci.
4. Zgodno?? proponowanego podzia?u nieruchomo?ci z ustaleniami planu miejscowego, z wyj?tkiem podzia?ów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podzia?u nieruchomo?ci po?o?onej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spe?nienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1.
5. Opini?, o której mowa w ust. 4, wyra?a si? w formie postanowienia, na które przys?uguje za?alenie.
6. (uchylony).
Art. 94. 1. W przypadku braku planu miejscowego - je?eli nieruchomo?? jest po?o?ona na obszarze nieobj?tym obowi?zkiem sporz?dzenia tego planu - podzia?u nieruchomo?ci mo?na dokona?, je?eli:
1) nie jest sprzeczny z przepisami odr?bnymi, albo
2) jest zgodny z warunkami okre?lonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
2. Je?eli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wniosek o podzia? zosta? z?o?ony:
1) po up?ywie 6 miesi?cy, licz?c od dnia podj?cia przez gmin? uchwa?y o przyst?pieniu do sporz?dzenia planu miejscowego, lub
2) po wy?o?eniu projektu planu miejscowego do publicznego wgl?du
- post?powanie w sprawie podzia?u nieruchomo?ci zawiesza si? do czasu uchwalenia planu miejscowego, jednak nie d?u?ej ni? na okres 6 miesi?cy, licz?c od dnia z?o?enia wniosku o podzia?. Je?eli w okresie zawieszenia post?powania w sprawie podzia?u nieruchomo?ci plan miejscowy nie zostanie uchwalony, stosuje si? przepis ust. 1.
3. Je?eli nie zosta? uchwalony plan miejscowy dla obszarów obj?tych, na mocy przepisów odr?bnych, obowi?zkiem sporz?dzenia takiego planu, post?powanie w sprawie podzia?u nieruchomo?ci zawiesza si? do czasu uchwalenia tego planu.
Art. 95. Niezale?nie od ustale? planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezale?nie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podzia? nieruchomo?ci mo?e nast?pi? w celu:
1) zniesienia wspó?w?asno?ci nieruchomo?ci zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budow?, je?eli podzia? ma polega? na wydzieleniu dla poszczególnych wspó?w?a?cicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z dzia?kami gruntu niezb?dnymi do prawid?owego korzystania z tych budynków;
2) wydzielenia dzia?ki budowlanej, je?eli budynek zosta? wzniesiony na tej dzia?ce przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze;
3) wydzielenia cz??ci nieruchomo?ci, której w?asno?? lub u?ytkowanie wieczyste zosta?y nabyte z mocy prawa;
4) realizacji roszcze? do cz??ci nieruchomo?ci, wynikaj?cych z przepisów niniejszej ustawy lub z odr?bnych ustaw;
5) realizacji przepisów dotycz?cych przekszta?ce? w?asno?ciowych albo likwidacji przedsi?biorstw pa?stwowych lub samorz?dowych;
6) wydzielenia cz??ci nieruchomo?ci obj?tej decyzj? o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej;
6a) wydzielenia cz??ci nieruchomo?ci obj?tej decyzj? o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej;
6b) wydzielenia cz??ci nieruchomo?ci obj?tej decyzj? o zezwoleniu na realizacj? inwestycji w zakresie lotniska u?ytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk u?ytku publicznego;
7) wydzielenia dzia?ki budowlanej niezb?dnej do korzystania z budynku mieszkalnego;
8) wydzielenia dzia?ek gruntu na terenach zamkni?tych.
Art. 96. 1. Podzia?u nieruchomo?ci dokonuje si? na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzaj?cej podzia?.
1a. W odniesieniu do nieruchomo?ci wpisanej do rejestru zabytków decyzj?, o której mowa w ust. 1, wydaje si? po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podzia? tej nieruchomo?ci.
1b. W przypadku wydzielenia nieruchomo?ci, której w?asno?? lub u?ytkowanie wieczyste zosta?y nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia cz??ci nieruchomo?ci na potrzeby zwrotu wyw?aszczonej nieruchomo?ci nie wydaje si? decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja o nabyciu w?asno?ci lub u?ytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wyw?aszczonej nieruchomo?ci zatwierdza podzia?.
2. W przypadku gdy o podziale nieruchomo?ci orzeka s?d, nie wydaje si? decyzji, o której mowa w ust. 1, i pozwolenia, o którym mowa w ust. 1a. Je?eli podzia? nieruchomo?ci jest uzale?niony od ustale? planu miejscowego, a w razie braku planu - od warunków okre?lonych w art. 94 ust. 1 i 2, s?d zasi?ga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a w odniesieniu do nieruchomo?ci wpisanej do rejestru zabytków tak?e opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków. Do opinii tych nie stosuje si? art. 93 ust. 5.
3. Podzia? nieruchomo?ci polegaj?cy na wydzieleniu wchodz?cych w jej sk?ad dzia?ek gruntu, odr?bnie oznaczonych w katastrze nieruchomo?ci, nie wymaga wydania decyzji zatwierdzaj?cej podzia?.
4. Decyzja lub orzeczenie s?du, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowi? podstaw? do dokonania wpisów w ksi?dze wieczystej oraz w katastrze nieruchomo?ci.
Art. 97. 1. Podzia?u nieruchomo?ci dokonuje si? na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.
1a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, nale?y do??czy? nast?puj?ce dokumenty:
1) stwierdzaj?ce tytu? prawny do nieruchomo?ci;
2) wypis z katastru nieruchomo?ci i kopi? mapy katastralnej obejmuj?cej nieruchomo?? podlegaj?c? podzia?owi;
3) decyzj? o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2;
3a) pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, w przypadku nieruchomo?ci wpisanej do rejestru zabytków;
4) wst?pny projekt podzia?u, z wyj?tkiem podzia?ów, o których mowa w art. 95;
5) protokó? z przyj?cia granic nieruchomo?ci;
6) wykaz zmian gruntowych;
7) wykaz synchronizacyjny, je?eli oznaczenie dzia?ek gruntu w katastrze nieruchomo?ci jest inne ni? w ksi?dze wieczystej;
8) map? z projektem podzia?u.
1b. Je?eli jest wymagane wyra?enie opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5, lub uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, dokumenty wymienione w ust. 1a pkt 5-8 do??cza si? do wniosku o podzia? nieruchomo?ci po uzyskaniu pozytywnej opinii lub pozwolenia. Dokumenty te podlegaj? przyj?ciu do pa?stwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
2. Je?eli nieruchomo?? jest przedmiotem wspó?w?asno?ci lub wspó?u?ytkowania wieczystego, podzia?u mo?na dokona? na wniosek wszystkich wspó?w?a?cicieli albo wspó?u?ytkowników wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje si? odpowiednio. Nie dotyczy to podzia?u, o którym orzeka s?d.
3. Podzia?u nieruchomo?ci mo?na dokona? z urz?du, je?eli:
1) jest on niezb?dny do realizacji celów publicznych;
2) nieruchomo?? stanowi w?asno?? gminy i nie zosta?a oddana w u?ytkowanie wieczyste.
4. W przypadkach, o których mowa w art. 95 pkt 3-5, podzia?u nieruchomo?ci mo?na dokona? z urz?du albo na wniosek odpowiednio starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, zarz?du powiatu albo zarz?du województwa.
5. Podzia?u nieruchomo?ci stanowi?cej w?asno?? Skarbu Pa?stwa, powiatu lub województwa mo?na dokona? z urz?du, po zasi?gni?ciu opinii odpowiednio starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, zarz?du powiatu lub zarz?du województwa.
6. Podzia?u nieruchomo?ci, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, mo?na równie? dokona? na koszt osoby lub jednostki organizacyjnej, która b?dzie realizowa?a cel publiczny.
Art. 97a. W przypadku dokonywania z urz?du podzia?u nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym stosuje si? nast?puj?ce zasady:
1) informacj? o zamiarze dokonania podzia?u nieruchomo?ci wójt, burmistrz albo prezydent miasta podaje do publicznej wiadomo?ci w sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci oraz na stronach internetowych urz?du gminy, a tak?e przez og?oszenie w prasie o zasi?gu ogólnopolskim;
2) je?eli w terminie 2 miesi?cy od dnia og?oszenia nie zg?osz? si? osoby, którym przys?uguj? prawa rzeczowe do nieruchomo?ci, mo?na wszcz?? post?powanie w sprawie podzia?u nieruchomo?ci;
3) po bezskutecznym up?ywie terminu, o którym mowa w pkt 2, wójt, burmistrz albo prezydent miasta mo?e wyda? decyzj? zatwierdzaj?c? podzia? nieruchomo?ci;
4) decyzja podlega og?oszeniu w sposób okre?lony w art. 49 Kodeksu post?powania administracyjnego.
Art. 98. 1. Dzia?ki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomo?ci, której podzia? zosta? dokonany na wniosek w?a?ciciela, przechodz?, z mocy prawa, odpowiednio na w?asno?? gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Pa?stwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? sta?a si? ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje si? tak?e do nieruchomo?ci, której podzia? zosta? dokonany na wniosek u?ytkownika wieczystego, z tym ?e prawo u?ytkowania wieczystego dzia?ek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? sta?a si? ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje si? odpowiednio przy wydzielaniu dzia?ek gruntu pod poszerzenie istniej?cych dróg publicznych.
2. W?a?ciwy organ sk?ada wniosek o ujawnienie w ksi?dze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Pa?stwa do dzia?ek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniej?cych dróg publicznych. Podstaw? wpisu tych praw do ksi?gi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzaj?ca podzia?.
3. Za dzia?ki gruntu, o których mowa w ust. 1, przys?uguje odszkodowanie w wysoko?ci uzgodnionej mi?dzy w?a?cicielem lub u?ytkownikiem wieczystym a w?a?ciwym organem. Przepis art. 131 stosuje si? odpowiednio. Je?eli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego odszkodowanie ustala si? i wyp?aca wed?ug zasad i trybu obowi?zuj?cych przy wyw?aszczaniu nieruchomo?ci.
Art. 98a. 1. Je?eli w wyniku podzia?u nieruchomo?ci dokonanego na wniosek w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego, który wniós? op?aty roczne za ca?y okres u?ytkowania tego prawa, wzro?nie jej warto??, wójt, burmistrz albo prezydent miasta mo?e ustali?, w drodze decyzji, op?at? adiacenck? z tego tytu?u. Wysoko?? stawki procentowej op?aty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwa?y, w wysoko?ci nie wi?kszej ni? 30 % ró?nicy warto?ci nieruchomo?ci. Ustalenie op?aty adiacenckiej mo?e nast?pi? w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna albo orzeczenie o podziale sta?o si? prawomocne. Warto?? nieruchomo?ci przed podzia?em i po podziale okre?la si? wed?ug cen na dzie? wydania decyzji o ustaleniu op?aty adiacenckiej. Stan nieruchomo?ci przed podzia?em przyjmuje si? na dzie? wydania decyzji zatwierdzaj?cej podzia? nieruchomo?ci, a stan nieruchomo?ci po podziale przyjmuje si? na dzie?, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna albo orzeczenie o podziale sta?o si? prawomocne, przy czym nie uwzgl?dnia si? cz??ci sk?adowych nieruchomo?ci. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje si? odpowiednio.
1a. Ustalenie op?aty adiacenckiej mo?e nast?pi?, je?eli w dniu, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomo?ci sta?o si? prawomocne, obowi?zywa?a uchwa?a rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia op?aty adiacenckiej przyjmuje si? stawk? procentow? obowi?zuj?c? w dniu, w którym decyzja zatwierdzaj?ca podzia? nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomo?ci sta?o si? prawomocne.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si? przy podziale nieruchomo?ci dokonywanym niezale?nie od ustale? planu miejscowego.
3. Je?eli w wyniku podzia?u nieruchomo?ci wydzielono dzia?ki gruntu pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniej?cych dróg publicznych, do okre?lenia warto?ci nieruchomo?ci, zarówno wed?ug stanu przed podzia?em jak i po podziale, powierzchni? nieruchomo?ci pomniejsza si? o powierzchni? dzia?ek gruntu wydzielonych pod te drogi lub pod ich poszerzenie.
4. W rozliczeniu op?aty adiacenckiej lub zaleg?o?ci z tego tytu?u, osoba zobowi?zana do jej wniesienia mo?e przenie?? na rzecz gminy, za jej zgod?, prawa do dzia?ki gruntu wydzielonej w wyniku podzia?u. Przepis art. 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z pó?n. zm.13)) stosuje si? odpowiednio. Ró?nice mi?dzy warto?ci? dzia?ki gruntu wydzielonej w wyniku podzia?u a nale?no?ci? wynikaj?c? z op?aty adiacenckiej pokrywane s? w formie dop?at.
Art. 98b. 1. W?a?ciciele albo u?ytkownicy wieczy?ci nieruchomo?ci ukszta?towanych w sposób uniemo?liwiaj?cy ich racjonalne zagospodarowanie mog? z?o?y? zgodny wniosek o ich po??czenie i ponowny podzia? na dzia?ki gruntu, je?eli przys?uguj? im jednorodne prawa do tych nieruchomo?ci. Do wniosku nale?y do??czy?, z?o?one w formie aktu notarialnego, zobowi?zanie do dokonania zamiany, o której mowa w ust. 3.
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje si? odpowiednio art. 93, art. 94, art. 96, art. 97 ust. 1-2, art. 98, art. 98a oraz art. 99.
3. Podzia?u nieruchomo?ci, o którym mowa w ust. 1, dokonuje si? pod warunkiem, ?e w?a?ciciele albo u?ytkownicy wieczy?ci dokonaj?, w drodze zamiany, wzajemnego przeniesienia praw do cz??ci ich nieruchomo?ci, które wesz?y w sk?ad nowo wydzielonych dzia?ek gruntu. W razie nierównej warto?ci zamienianych cz??ci nieruchomo?ci stosuje si? art. 15.
Art. 99. Je?eli zapewnienie dost?pu do drogi publicznej ma polega? na ustanowieniu s?u?ebno?ci, o których mowa w art. 93 ust. 3, podzia?u nieruchomo?ci dokonuje si? pod warunkiem, ?e przy zbywaniu dzia?ek wydzielonych w wyniku podzia?u zostan? one ustanowione. Za spe?nienie warunku uwa?a si? tak?e sprzeda? wydzielonych dzia?ek gruntu wraz ze sprzeda?? udzia?u w prawie do dzia?ki gruntu stanowi?cej drog? wewn?trzn?.
Art. 100. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, sposób i tryb dokonywania podzia?ów nieruchomo?ci, z uwzgl?dnieniem sposobu post?powania przy sporz?dzaniu dokumentów wymaganych w tym post?powaniu oraz rodzaje i tre?? tych dokumentów.
Rozdzia? 2
Scalanie i podzia? nieruchomo?ci
Art. 101. 1. Przepisy niniejszego rozdzia?u reguluj? sprawy scalania nieruchomo?ci i ich ponownego podzia?u na dzia?ki gruntu.
2. Przepisy rozdzia?u stosuje si? do nieruchomo?ci po?o?onych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne ni? rolne i le?ne.
3. Przepisów rozdzia?u nie stosuje si? do nieruchomo?ci, które zosta?y obj?te post?powaniem scaleniowym na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
Art. 102. 1. Gmina mo?e dokona? scalenia i podzia?u nieruchomo?ci, o którym mowa w art. 101 ust. 1. Szczegó?owe warunki scalenia i podzia?u nieruchomo?ci okre?la plan miejscowy.
2. Scalenia i podzia?u nieruchomo?ci mo?na dokona?, je?eli s? one po?o?one w granicach obszarów okre?lonych w planie miejscowym albo gdy o scalenie i podzia? wyst?pi? w?a?ciciele lub u?ytkownicy wieczy?ci posiadaj?cy, z zastrze?eniem ust. 4, ponad 50 % powierzchni gruntów obj?tych scaleniem i podzia?em.
3. O przyst?pieniu do scalenia i podzia?u nieruchomo?ci decyduje rada gminy w drodze uchwa?y, okre?laj?c w niej granice zewn?trzne gruntów obj?tych scaleniem i podzia?em.
4. Zabudowane cz??ci nieruchomo?ci mog? by? obj?te uchwa??, o której mowa w ust. 3, za zgod? ich w?a?cicieli lub u?ytkowników wieczystych.
5. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sk?ada we w?a?ciwym s?dzie wniosek o ujawnienie w ksi?dze wieczystej przyst?pienia do scalenia i podzia?u nieruchomo?ci, a gdy nieruchomo?? nie ma za?o?onej ksi?gi wieczystej, o z?o?enie do istniej?cego zbioru dokumentów odpisu uchwa?y, o której mowa w ust. 3.
Art. 103. 1. W?a?ciciele i u?ytkownicy wieczy?ci oraz samoistni posiadacze nieruchomo?ci obj?tych scaleniem i podzia?em s? uczestnikami post?powania w sprawie scalenia i podzia?u. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta powiadamia ich o wszcz?ciu post?powania, chyba ?e mimo do?o?enia nale?ytej staranno?ci adres tych osób nie zosta? ustalony. Przepis art. 113 ust. 4 stosuje si? odpowiednio.
2. W?a?ciciele i u?ytkownicy wieczy?ci nieruchomo?ci obj?tych scaleniem i podzia?em mog? wybra? ze swojego grona rad? uczestników scalenia w liczbie do 10 osób. Rada ta posiada uprawnienia opiniodawcze.
3. Projekt uchwa?y rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomo?ci podlega zaopiniowaniu przez rad? uczestników scalenia oraz wy?o?eniu do wgl?du uczestnikom post?powania, na okres 21 dni, w siedzibie urz?du gminy. O wy?o?eniu projektu uchwa?y do wgl?du zawiadamia si? na pi?mie uczestników post?powania, których adresy s? znane, a ponadto informacj? o wy?o?eniu podaje si? do publicznej wiadomo?ci w sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci oraz na stronach internetowych urz?du gminy, a tak?e przez og?oszenie w prasie lokalnej.
4. W okresie kiedy projekt uchwa?y wy?o?ony jest do wgl?du, uczestnicy post?powania mog? sk?ada? na pi?mie wnioski, uwagi i zastrze?enia do tego projektu. We wnioskach uczestnicy post?powania mog? wskazywa? dzia?ki gruntu, które chcieliby otrzyma? w zamian za dotychczas posiadane nieruchomo?ci obj?te scaleniem i podzia?em. Z?o?one wnioski, uwagi i zastrze?enia podlegaj? zaopiniowaniu przez rad? uczestników scalenia.
5. O sposobie za?atwienia wniosków, uwag i zastrze?e?, o których mowa w ust. 4, rozstrzyga rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomo?ci. O sposobie rozstrzygni?cia zawiadamia si? na pi?mie uczestników post?powania, którzy z?o?yli wnioski, uwagi i zastrze?enia, dor?czaj?c im wyci?g z uchwa?y.
6. Koszty zwi?zane ze scalaniem i podzia?em nieruchomo?ci ponosz? uczestnicy post?powania proporcjonalnie do powierzchni posiadanych przez nich nieruchomo?ci obj?tych scaleniem i podzia?em, je?eli post?powanie zosta?o przeprowadzone na ich wniosek.
Art. 104. 1. Rada gminy podejmuje uchwa?? o scaleniu i podziale nieruchomo?ci. Uchwa?? dor?cza si? uczestnikom post?powania, których adresy s? znane, a ponadto informacj? o podj?ciu uchwa?y podaje si? do publicznej wiadomo?ci w sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci oraz na stronach internetowych urz?du gminy, a tak?e przez og?oszenie w prasie lokalnej. Czynno?ci zwi?zane z przeprowadzeniem post?powania w sprawie scalenia i podzia?u wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
2. Uchwa?a rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomo?ci powinna zawiera?:
1) opracowane geodezyjnie granice gruntów obj?tych scaleniem i podzia?em;
2) wypis i wyrys z planu miejscowego;
3) geodezyjny projekt scalenia i podzia?u nieruchomo?ci;
4) rejestr nieruchomo?ci, z wykazaniem ich stanu dotychczasowego oraz stanu nowego po scaleniu i podziale, w tym nieruchomo?ci przyznanych uczestnikom post?powania w zamian za nieruchomo?ci b?d?ce ich w?asno?ci? lub pozostaj?ce w u?ytkowaniu wieczystym przed scaleniem i podzia?em;
5) rozstrzygni?cia w sprawach, o których mowa w art. 105 ust. 2 i 5;
6) ustalenia co do rodzaju urz?dze? infrastruktury technicznej planowanych do wybudowania, terminy ich budowy oraz ?ród?a finansowania;
7) ustalenia co do wysoko?ci, terminu i sposobu zap?aty op?at adiacenckich;
8) rozstrzygni?cie o sposobie za?atwienia wniosków, uwag i zastrze?e?, z?o?onych przez uczestników post?powania.
3. Uchwa?a, o której mowa w ust. 1, stanowi podstaw? do:
1) zamkni?cia istniej?cych ksi?g wieczystych;
2) za?o?enia nowych ksi?g wieczystych i ujawnienia w nich praw do nieruchomo?ci powsta?ych w wyniku scalenia i podzia?u;
3) ujawnienia nowego stanu prawnego nieruchomo?ci w katastrze nieruchomo?ci;
4) wyznaczenia i utrwalenia na gruncie granic nieruchomo?ci powsta?ych w wyniku scalenia i podzia?u;
5) wprowadzenia uczestników post?powania na nowe nieruchomo?ci.
4. Wnioski o dokonanie czynno?ci, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, sk?ada wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
5. Obci??enia na nieruchomo?ciach obj?tych scaleniem i podzia?em przenosi si? do nowo za?o?onych ksi?g wieczystych, z zastrze?eniem art. 105 ust. 5.
6. Uchwa?a, o której mowa w ust. 1, nie narusza praw osób trzecich ustanowionych na nieruchomo?ciach obj?tych scaleniem i podzia?em.
Art. 105. 1. Powierzchni? ka?dej nieruchomo?ci obj?tej scaleniem i podzia?em pomniejsza si? o powierzchni? niezb?dn? do wydzielenia dzia?ek gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniej?cych. Pomniejszenie to nast?puje proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomo?ci obj?tych scaleniem i podzia?em oraz do ogólnej powierzchni dzia?ek gruntu wydzielonych pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniej?cych.
2. W zamian za nieruchomo?ci obj?te scaleniem i podzia?em ka?dy z dotychczasowych w?a?cicieli lub u?ytkowników wieczystych otrzymuje odpowiednio na w?asno?? lub w u?ytkowanie wieczyste, nieruchomo?ci sk?adaj?ce si? z takiej liczby dzia?ek gruntu wydzielonych w wyniku scalenia i podzia?u, których ??czna powierzchnia jest równa powierzchni dotychczasowej jego nieruchomo?ci, pomniejszonej zgodnie z przepisem ust. 1. Je?eli nie ma mo?liwo?ci przydzielenia nieruchomo?ci o powierzchni w pe?ni równowa?nej, za ró?nic? powierzchni dokonuje si? odpowiednich dop?at w gotówce.
2a. Przepis ust. 2 stosuje si? odpowiednio do samoistnych posiadaczy nieruchomo?ci.
3. (uchylony).
4. Dzia?ki gruntu wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniej?cych, nieb?d?cych drogami powiatowymi, wojewódzkimi lub krajowymi, przechodz? z mocy prawa na w?asno?? gminy, a ustanowione na tych dzia?kach prawo u?ytkowania wieczystego wygasa z dniem wej?cia w ?ycie uchwa?y rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomo?ci. Je?eli dzia?ki gruntu zosta?y wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod poszerzenie tych dróg, stosuje si? odpowiednio art. 98 ust. 1.
5. S?u?ebno?ci gruntowe ustanowione na nieruchomo?ciach obj?tych scaleniem i podzia?em podlegaj? zniesieniu, je?eli sta?y si? zb?dne do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomo?ci.
Art. 106. 1. Za dzia?ki gruntu, wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniej?cych, a tak?e za urz?dzenia, których w?a?ciciele lub u?ytkownicy wieczy?ci nie mogli od??czy? od gruntu, oraz za drzewa i krzewy gmina wyp?aca, z zastrze?eniem ust. 1a, odszkodowanie w wysoko?ci uzgodnionej mi?dzy w?a?cicielami lub u?ytkownikami wieczystymi a w?a?ciwym organem wykonawczym jednostki samorz?du terytorialnego lub starost?. Dop?at?, o której mowa w art. 105 ust. 2, oraz odszkodowanie, je?eli nie dojdzie do jego uzgodnienia, ustala si? i wyp?aca wed?ug zasad i trybu obowi?zuj?cych przy wyw?aszczaniu nieruchomo?ci. Odszkodowanie wyp?aca w?a?ciwy organ.
1a. Za dzia?ki gruntu wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod poszerzenie tych dróg odszkodowanie wyp?aca odpowiednio powiat, województwo lub Skarb Pa?stwa.
2. (uchylony).
3. Gmina jest zobowi?zana do wybudowania na gruntach obj?tych uchwa?? o scaleniu i podziale nieruchomo?ci niezb?dnych urz?dze? infrastruktury technicznej, stosownie do przepisu art. 104 ust. 2 pkt 6. Koszty wybudowania tych urz?dze? nie mog? obci??a? uczestników post?powania, chyba ?e na mocy zawartego z gmin? porozumienia strony postanowi? inaczej.
Art. 107. 1. Osoby, które otrzyma?y nowe nieruchomo?ci wydzielone w wyniku scalenia i podzia?u, s? zobowi?zane do wniesienia na rzecz gminy op?at adiacenckich w wysoko?ci do 50 % wzrostu warto?ci tych nieruchomo?ci, w stosunku do warto?ci nieruchomo?ci dotychczas posiadanych. Przy ustalaniu warto?ci dotychczas posiadanych nieruchomo?ci nie uwzgl?dnia si? warto?ci urz?dze?, drzew i krzewów, o których mowa w art. 106 ust. 1, je?eli zosta?o za nie wyp?acone odszkodowanie.
2. Wysoko?? stawki procentowej op?aty adiacenckiej ustala rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomo?ci.
3. Terminy i sposób wnoszenia op?at adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowi?zanymi do ich zap?aty, przez podpisanie protoko?u uzgodnie?. W razie niedoj?cia do ugody, o terminie i sposobie zap?aty rozstrzyga rada gminy, podejmuj?c uchwa?? o scaleniu i podziale nieruchomo?ci. Termin ustalony w uchwale nie mo?e by? krótszy ni? termin wybudowania urz?dze? infrastruktury technicznej.
4. Op?at? adiacenck? ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze decyzji, zgodnie z ugod? lub uchwa?? o scaleniu i podziale nieruchomo?ci, o których mowa w ust. 3. W razie ustanowienia na nieruchomo?ci ograniczonych praw rzeczowych decyzja o ustaleniu op?aty adiacenckiej stanowi podstaw? wpisu do ksi?gi wieczystej.
5. W rozliczeniu op?aty adiacenckiej lub zaleg?o?ci z tego tytu?u, osoba zobowi?zana do jej wniesienia mo?e przenie?? na rzecz gminy, za jej zgod?, prawa do dzia?ki gruntu wydzielonej w wyniku scalenia i podzia?u. Przepis art. 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stosuje si? odpowiednio. Ró?nice mi?dzy warto?ci? dzia?ki gruntu wydzielonej w wyniku scalenia i podzia?u a nale?no?ci? wynikaj?c? z op?aty adiacenckiej s? pokrywane w formie dop?at.
Art. 108. 1. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, sposób i tryb scalania i podzia?u nieruchomo?ci oraz sposób i tryb ustalania op?at adiacenckich, z uwzgl?dnieniem rodzajów dokumentów i rozliczania kosztów post?powania.
2. Wydaj?c rozporz?dzenie, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów okre?li w szczególno?ci:
1) rodzaje czynno?ci poprzedzaj?cych wszcz?cie post?powania w sprawie scalenia i podzia?u nieruchomo?ci oraz terminy wykonywania tych czynno?ci;
2) sposób ustalania granic zewn?trznych gruntów przeznaczonych do obj?cia scaleniem i podzia?em;
3) sposób przyjmowania granic nieruchomo?ci przy wykonywaniu mapy z projektem scalenia i podzia?u;
4) sposób wyboru i dzia?ania rady uczestników scalenia;
5) sposób sporz?dzania, rodzaje i tre?? dokumentów niezb?dnych w post?powaniu w sprawie scalenia i podzia?u.
Rozdzia? 3
Prawo pierwokupu nieruchomo?ci
Art. 109. 1. Gminie przys?uguje prawo pierwokupu w przypadku sprzeda?y:
1) niezabudowanej nieruchomo?ci nabytej uprzednio przez sprzedawc? od Skarbu Pa?stwa albo jednostek samorz?du terytorialnego;
2) prawa u?ytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomo?ci gruntowej, niezale?nie od formy nabycia tego prawa przez zbywc?;
3) nieruchomo?ci oraz prawa u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci po?o?onej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomo?ci, dla której zosta?a wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
4) nieruchomo?ci wpisanej do rejestru zabytków lub prawa u?ytkowania wieczystego takiej nieruchomo?ci;
5) (uchylony).
2. Przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje si? do nieruchomo?ci przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i le?ne, a w przypadku braku planów miejscowych do nieruchomo?ci wykorzystywanych na cele rolne i le?ne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje si? odpowiednio.
3. Prawo pierwokupu nie przys?uguje, je?eli:
1) sprzeda? nieruchomo?ci lub prawa u?ytkowania wieczystego nast?puje na rzecz osób bliskich dla sprzedawcy;
2) sprzeda? nieruchomo?ci lub prawa u?ytkowania wieczystego nast?puje mi?dzy osobami prawnymi tego samego ko?cio?a lub zwi?zku wyznaniowego;
3) prawo w?asno?ci lub prawo u?ytkowania wieczystego zosta?o ustanowione jako odszkodowanie lub rekompensata za utrat? w?asno?ci nieruchomo?ci;
4) prawo w?asno?ci lub prawo u?ytkowania wieczystego zosta?o ustanowione w wyniku zamiany w?asno?ci nieruchomo?ci;
5) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo pierwokupu nie zosta?o ujawnione w ksi?dze wieczystej;
6) sprzeda? nieruchomo?ci nast?puje na cele budowy dróg krajowych;
7) prawo pierwokupu przys?uguje partnerowi prywatnemu lub ostatniemu partnerowi prywatnemu w przypadkach, o których mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.
7) sprzeda? nieruchomo?ci nast?puje na cele realizacji inwestycji w zakresie lotniska u?ytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk u?ytku publicznego.
4. Prawo pierwokupu wykonuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Art. 110. 1. Sprzeda? nieruchomo?ci, o których mowa w art. 109, oraz prawa u?ytkowania wieczystego tych nieruchomo?ci mo?e nast?pi?, je?eli wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie wykona prawa pierwokupu.
2. Prawo pierwokupu mo?e by? wykonane w terminie miesi?ca od dnia otrzymania przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zawiadomienia o tre?ci umowy sprzeda?y.
3. Notariusz sporz?dzaj?cy umow? sprzeda?y jest zobowi?zany do zawiadomienia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o tre?ci umowy, stosownie do przepisu ust. 2.
4. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje prawo pierwokupu przez z?o?enie o?wiadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza, o którym mowa w ust. 3. W przypadku gdyby z?o?enie o?wiadczenia u tego notariusza by?o niemo?liwe lub napotyka?o powa?ne trudno?ci, mo?e by? ono z?o?one u innego notariusza. Z chwil? z?o?enia o?wiadczenia:
1) nieruchomo?? staje si? w?asno?ci? gminy, je?eli wykonanie prawa pierwokupu dotyczy?o sprzeda?y nieruchomo?ci;
2) prawo u?ytkowania wieczystego wygasa, je?eli wykonanie prawa pierwokupu dotyczy?o sprzeda?y prawa u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej w?asno?? gminy;
3) gmina uzyskuje prawo u?ytkowania wieczystego, je?eli wykonanie prawa pierwokupu dotyczy?o sprzeda?y prawa u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej w?asno?? Skarbu Pa?stwa, powiatu lub województwa.
5. O?wiadczenie, o którym mowa w ust. 4, notariusz dor?cza sprzedawcy.
Art. 111. Prawo pierwokupu wykonuje si? po cenie ustalonej mi?dzy stronami w umowie sprzeda?y.
Rozdzia? 4
Wyw?aszczanie nieruchomo?ci
Art. 112. 1. Przepisy niniejszego rozdzia?u stosuje si? do nieruchomo?ci po?o?onych, z zastrze?eniem art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomo?ci, dla których wydana zosta?a decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
2. Wyw?aszczenie nieruchomo?ci polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa w?asno?ci, prawa u?ytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomo?ci.
3. Wyw?aszczenie nieruchomo?ci mo?e by? dokonane, je?eli cele publiczne nie mog? by? zrealizowane w inny sposób ni? przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomo?ci, a prawa te nie mog? by? nabyte w drodze umowy.
4. Organem w?a?ciwym w sprawach wyw?aszczenia jest starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej.
Art. 113. 1. Nieruchomo?? mo?e by? wyw?aszczona tylko na rzecz Skarbu Pa?stwa albo na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego.
2. Nieruchomo?? stanowi?ca w?asno?? Skarbu Pa?stwa nie mo?e by? wyw?aszczona. Nie dotyczy to wyw?aszczenia prawa u?ytkowania wieczystego oraz ograniczonych praw rzeczowych obci??aj?cych nieruchomo??.
3. Wyw?aszczeniem mo?e by? obj?ta ca?a nieruchomo?? albo jej cz???. Je?eli wyw?aszczeniem jest obj?ta cz??? nieruchomo?ci, a pozosta?a cz??? nie nadaje si? do prawid?owego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na ??danie w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci nabywa si? t? cz??? w drodze umowy na rzecz Skarbu Pa?stwa lub na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego, w zale?no?ci od tego, na czyj? rzecz nast?puje wyw?aszczenie.
4. Je?eli nieruchomo?? nie ma za?o?onej ksi?gi wieczystej lub zbioru dokumentów, przy jej wyw?aszczeniu przyjmuje si? inne dokumenty stwierdzaj?ce prawa do nieruchomo?ci oraz s?u??ce do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomo?ci.
5. W przypadku nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym, przy jej wyw?aszczeniu, przyjmuje si? s?u??ce do jej oznaczenia dane z katastru nieruchomo?ci.
6. Przez nieruchomo?? o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie si? nieruchomo??, dla której ze wzgl?du na brak ksi?gi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie mo?na ustali? osób, którym przys?uguj? do niej prawa rzeczowe.
Art. 114. 1. Wszcz?cie post?powania wyw?aszczeniowego, z zastrze?eniem ust. 2 i ust. 3, nale?y poprzedzi? rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw okre?lonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi mi?dzy starost?, wykonuj?cym zadanie z zakresu administracji rz?dowej, a w?a?cicielem lub u?ytkownikiem wieczystym nieruchomo?ci, a tak?e osob?, której przys?uguje do nieruchomo?ci ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowa? mo?e by? zaoferowana nieruchomo?? zamienna.
2. W przypadku wyw?aszczania nieruchomo?ci na wniosek jednostki samorz?du terytorialnego rokowania, o których mowa w ust. 1, przeprowadzaj? ich organy wykonawcze.
3. W przypadku nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym informacj? o zamiarze wyw?aszczenia starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, podaje do publicznej wiadomo?ci w sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a tak?e przez og?oszenie w prasie o zasi?gu ogólnopolskim. Je?eli wyw?aszczenie dotyczy cz??ci nieruchomo?ci, og?oszenie zawiera równie? informacj? o zamiarze wszcz?cia post?powania w sprawie podzia?u tej nieruchomo?ci.
4. Je?eli w terminie 2 miesi?cy od dnia og?oszenia, o którym mowa w ust. 3, nie zg?osz? si? osoby, którym przys?uguj? prawa rzeczowe do nieruchomo?ci, mo?na wszcz?? post?powanie w sprawie podzia?u i post?powanie wyw?aszczeniowe.
Art. 115. 1. Wszcz?cie post?powania wyw?aszczeniowego na rzecz Skarbu Pa?stwa nast?puje z urz?du, a na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego. Wszcz?cie post?powania z urz?du mo?e tak?e nast?pi? na skutek zawiadomienia z?o?onego przez podmiot, który zamierza realizowa? cel publiczny.
2. Wszcz?cie post?powania wyw?aszczeniowego nast?puje po bezskutecznym up?ywie dwumiesi?cznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114 ust. 1, wyznaczonego na pi?mie w?a?cicielowi, u?ytkownikowi wieczystemu nieruchomo?ci, a tak?e osobie, której przys?uguje ograniczone prawo rzeczowe na tej nieruchomo?ci. Termin ten liczy si? od dnia zako?czenia rokowa?. Termin wyznacza starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej.
3. Wszcz?cie post?powania wyw?aszczeniowego nast?puje z dniem dor?czenia zawiadomienia stronom lub z dniem okre?lonym w og?oszeniu o wszcz?ciu post?powania, wywieszonym w urz?dzie starostwa powiatowego, po up?ywie terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 4.
4. Odmowa wszcz?cia post?powania wyw?aszczeniowego, o które wyst?pi? organ wykonawczy jednostki samorz?du terytorialnego albo podmiot, który zamierza realizowa? cel publiczny, nast?puje w drodze decyzji.
5. Przepisu ust. 2 nie stosuje si? w przypadku nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym.
Art. 116. 1. We wniosku o wyw?aszczenie nale?y okre?li?:
1) nieruchomo?? z podaniem oznacze? z ksi?gi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz z katastru nieruchomo?ci;
2) cel publiczny, do którego realizacji nieruchomo?? jest niezb?dna;
3) powierzchni? nieruchomo?ci, a je?eli wyw?aszczeniem ma by? obj?ta tylko jej cz??? - powierzchni? tej cz??ci i ca?ej nieruchomo?ci;
4) dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomo?ci i stan jej zagospodarowania;
5) lokale zamienne oraz sposób ich zapewnienia najemcom wyw?aszczonych lokali;
6) w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci, a w razie braku danych umo?liwiaj?cych okre?lenie tych osób - w?adaj?cego nieruchomo?ci? zgodnie z wpisem w katastrze nieruchomo?ci;
7) osob?, której przys?uguj? ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomo?ci;
8) nieruchomo?? zamienn?, je?eli jednostka samorz?du terytorialnego tak? oferuje;
9) inne okoliczno?ci istotne w sprawie.
2. Do wniosku o wyw?aszczenie nale?y do??czy?:
1) dokumenty z przebiegu rokowa?, o których mowa w art. 114;
2) wypis i wyrys z planu miejscowego, a w przypadku braku planu miejscowego decyzj? o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
3) map? z rejestrem nieruchomo?ci obj?tych wnioskiem o wyw?aszczenie lub map? z podzia?em i rejestrem nieruchomo?ci oraz decyzj? zatwierdzaj?c? ten podzia?, je?eli wniosek o wyw?aszczenie dotyczy tylko cz??ci nieruchomo?ci;
4) pe?ny odpis z ksi?gi wieczystej za?o?onej dla nieruchomo?ci obj?tej wnioskiem o wyw?aszczenie albo za?wiadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów;
5) w razie braku dokumentów, o których mowa w pkt 4, za?wiadczenie w?a?ciwego s?du stwierdzaj?ce, ?e nieruchomo?? nie ma za?o?onej ksi?gi wieczystej lub ?e nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów;
6) wypis i wyrys z katastru nieruchomo?ci.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si? odpowiednio w razie wszcz?cia post?powania wyw?aszczeniowego z urz?du.
Art. 117. 1. Starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, sk?ada w s?dzie wniosek o ujawnienie w ksi?dze wieczystej wszcz?cia post?powania wyw?aszczeniowego, a je?eli nieruchomo?? nie ma za?o?onej ksi?gi wieczystej - o z?o?enie do istniej?cego zbioru dokumentów zawiadomienia o wszcz?ciu tego post?powania.
2. Je?eli wyw?aszczenie nie dosz?o do skutku, starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, jest obowi?zany wyst?pi? niezw?ocznie o wykre?lenie z ksi?gi wieczystej wpisu o wszcz?ciu post?powania wyw?aszczeniowego albo z?o?y? odpowiednie zawiadomienie do zbioru dokumentów.
Art. 118. 1. Po wszcz?ciu post?powania wyw?aszczeniowego starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, przeprowadza rozpraw? administracyjn?.
1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje si? w przypadku nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym.
2. W post?powaniu wyw?aszczeniowym nie stosuje si? przepisów o ugodzie administracyjnej.
Art. 118a. 1. Je?eli, w terminie okre?lonym w art. 114 ust. 4, nie zosta?y ustalone osoby, którym przys?uguj? prawa rzeczowe do nieruchomo?ci, starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, wydaje decyzj? o nabyciu w?asno?ci nieruchomo?ci przez Skarb Pa?stwa lub jednostk? samorz?du terytorialnego, wnioskuj?c? o wyw?aszczenie. Nabycie prawa w?asno?ci nast?puje z dniem, w którym decyzja sta?a si? ostateczna.
2. Decyzja podlega og?oszeniu w sposób okre?lony w art. 49 Kodeksu post?powania administracyjnego.
3. Odszkodowanie za nieruchomo??, której w?asno?? przesz?a na rzecz Skarbu Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego, ustala si? wed?ug przepisów rozdzia?u 5 i sk?ada do depozytu s?dowego na okres 10 lat.
Art. 119. 1. Decyzja o wyw?aszczeniu nieruchomo?ci, poza elementami okre?lonymi w art. 107 § 1 Kodeksu post?powania administracyjnego, powinna zawiera?:
1) ustalenie, na jakie cele nieruchomo?? jest wyw?aszczana;
2) okre?lenie przedmiotu wyw?aszczenia przez podanie oznaczenia nieruchomo?ci wed?ug ksi?gi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz wed?ug katastru nieruchomo?ci;
3) okre?lenie praw podlegaj?cych wyw?aszczeniu;
4) wskazanie w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci;
5) wskazanie osoby, której przys?uguj? ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomo?ci;
6) zobowi?zanie do zapewnienia lokali, o których mowa w art. 116 ust. 1 pkt 5;
7) ustalenie wysoko?ci odszkodowania.
2. Je?eli osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i pkt 5, s? nieobecne lub niezdolne do czynno?ci prawnych, stosuje si? art. 34 Kodeksu post?powania administracyjnego.
Art. 120. Je?eli zachodzi potrzeba zapobie?enia niebezpiecze?stwu, wyst?pieniu szkody lub niedogodno?ciom, jakie mog? powsta? dla w?a?cicieli albo u?ytkowników wieczystych nieruchomo?ci s?siednich wskutek wyw?aszczenia lub innego ni? dotychczas zagospodarowania wyw?aszczonej nieruchomo?ci, w decyzji o wyw?aszczeniu ustanawia si? niezb?dne s?u?ebno?ci oraz ustala obowi?zek budowy i utrzymania odpowiednich urz?dze? zapobiegaj?cych tym zdarzeniom lub okoliczno?ciom. Obowi?zek budowy i utrzymania odpowiednich urz?dze? ci??y na wyst?puj?cym z wnioskiem o wyw?aszczenie.
Art. 121. 1. Przej?cie prawa w?asno?ci na rzecz Skarbu Pa?stwa lub na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego nast?puje z dniem, w którym decyzja o wyw?aszczeniu nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna.
2. Przej?cie prawa u?ytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Pa?stwa lub na rzecz jednostki samorz?du terytorialnego nast?puje z dniem, w którym decyzja o wyw?aszczeniu tego prawa sta?a si? ostateczna, je?eli prawo u?ytkowania wieczystego by?o ustanowione na nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej w?asno?? innej osoby ni? ta, na rzecz której nast?pi?o wyw?aszczenie.
3. Prawo u?ytkowania wieczystego nieruchomo?ci gruntowej wygasa z dniem, w którym decyzja o wyw?aszczeniu tego prawa sta?a si? ostateczna, je?eli prawo u?ytkowania wieczystego by?o ustanowione na nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej w?asno?? osoby, na rzecz której nast?pi?o wyw?aszczenie.
4. Wyw?aszczon? nieruchomo?? do czasu jej wykorzystania na cel, na który nast?pi?o wyw?aszczenie, oddaje si? w dzier?aw? poprzedniemu w?a?cicielowi na jego wniosek.
Art. 122. 1. W przypadkach okre?lonych w art. 108 Kodeksu post?powania administracyjnego lub uzasadnionych wa?nym interesem gospodarczym starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, w drodze decyzji, udziela podmiotowi, który b?dzie realizowa? cel publiczny, zezwolenia na niezw?oczne zaj?cie nieruchomo?ci po wydaniu decyzji o wyw?aszczeniu nieruchomo?ci, je?eli zw?oka w jej zaj?ciu uniemo?liwia?aby realizacj? celu publicznego, na który nieruchomo?? zosta?a wyw?aszczona. Decyzji o niezw?ocznym zaj?ciu nieruchomo?ci nadaje si? rygor natychmiastowej wykonalno?ci.
2. Je?eli w przypadkach, o których mowa w ust. 1, wydanie decyzji o wyw?aszczeniu wymaga?oby uprzedniego dokonania podzia?u nieruchomo?ci, decyzji zatwierdzaj?cej podzia? nadaje si? rygor natychmiastowej wykonalno?ci.
3. (uchylony).
Art. 123. 1. Ostateczna decyzja o wyw?aszczeniu nieruchomo?ci stanowi podstaw? do dokonania wpisu w ksi?dze wieczystej. Wpisu dokonuje si? na wniosek starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, lub organu wykonawczego jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli nieruchomo?? zosta?a wyw?aszczona na rzecz tej jednostki.
2. Najem, dzier?awa lub u?yczenie oraz trwa?y zarz?d wyw?aszczonej nieruchomo?ci wygasaj? z up?ywem 3 miesi?cy od dnia, w którym decyzja o wyw?aszczeniu sta?a si? ostateczna.
Art. 124. 1. Starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, mo?e ograniczy?, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomo?ci przez udzielenie zezwolenia na zak?adanie i przeprowadzenie na nieruchomo?ci ci?gów drena?owych, przewodów i urz?dze? s?u??cych do przesy?ania p?ynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urz?dze? ??czno?ci publicznej i sygnalizacji, a tak?e innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urz?dze? niezb?dnych do korzystania z tych przewodów i urz?dze?, je?eli w?a?ciciel lub u?ytkownik wieczysty nieruchomo?ci nie wyra?a na to zgody. Ograniczenie to nast?puje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzj? o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
1a. W przypadkach okre?lonych w art. 108 Kodeksu post?powania administracyjnego lub uzasadnionych wa?nym interesem gospodarczym starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, na wniosek podmiotu, który b?dzie realizowa? cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezw?oczne zaj?cie nieruchomo?ci po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezw?ocznym zaj?ciu nieruchomo?ci nadaje si? rygor natychmiastowej wykonalno?ci.
1b. W zakresie urz?dze? ??czno?ci publicznej decyzje w sprawie zezwolenia wydaje si? w uzgodnieniu z Prezesem Urz?du Komunikacji Elektronicznej.
2. Starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, udziela zezwolenia z urz?du albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorz?du terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.
3. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno by? poprzedzone rokowaniami z w?a?cicielem lub u?ytkownikiem wieczystym nieruchomo?ci o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzaj?ca wyst?pi? z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku nale?y do??czy? dokumenty z przeprowadzonych rokowa?.
4. Na osobie lub jednostce organizacyjnej wyst?puj?cej o zezwolenie ci??y obowi?zek przywrócenia nieruchomo?ci do stanu poprzedniego, niezw?ocznie po za?o?eniu lub przeprowadzeniu ci?gów, przewodów i urz?dze?, o których mowa w ust. 1. Je?eli przywrócenie nieruchomo?ci do stanu poprzedniego jest niemo?liwe albo powoduje nadmierne trudno?ci lub koszty, stosuje si? odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
5. Je?eli za?o?enie lub przeprowadzenie ci?gów, przewodów i urz?dze?, o których mowa w ust. 1, uniemo?liwia w?a?cicielowi albo u?ytkownikowi wieczystemu dalsze prawid?owe korzystanie z nieruchomo?ci w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, w?a?ciciel lub u?ytkownik wieczysty mo?e ??da?, aby odpowiednio starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, lub wyst?puj?cy z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, naby? od niego na rzecz Skarbu Pa?stwa, w drodze umowy, w?asno?? albo u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci.
6. W?a?ciciel lub u?ytkownik wieczysty nieruchomo?ci jest obowi?zany udost?pni? nieruchomo?? w celu wykonania czynno?ci zwi?zanych z konserwacj? oraz usuwaniem awarii ci?gów, przewodów i urz?dze?, o których mowa w ust. 1. Obowi?zek udost?pnienia nieruchomo?ci podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje si? odpowiednio.
7. Decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstaw? do dokonania wpisu w ksi?dze wieczystej. Wpisu dokonuje si? na wniosek starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, lub organu wykonawczego jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli zezwolenie by?o udzielone na wniosek tej jednostki.
8. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stron? post?powania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawuj?cy funkcj? starosty podlega wy??czeniu na zasadach okre?lonych w rozdziale 5 dzia?u I Kodeksu post?powania administracyjnego.
Art. 124a. Przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7 oraz art. 125 i 126 stosuje si? odpowiednio do nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym. Do post?powania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomo?ci stosuje si? art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3.
Art. 125. Starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, mo?e, w drodze decyzji, ograniczy? sposób korzystania z nieruchomo?ci przez udzielenie zezwolenia na prowadzenie dzia?alno?ci polegaj?cej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu, wydobywaniu lub sk?adowaniu kopalin stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?gla brunatnego wydobywanego metod? odkrywkow?, na czas nie d?u?szy ni? 12 miesi?cy, je?eli w?a?ciciel lub u?ytkownik wieczysty nieruchomo?ci nie wyra?a na to zgody. Przepisy art. 124 ust. 2-5 stosuje si? odpowiednio.
Art. 126. 1. W przypadku si?y wy?szej lub nag?ej potrzeby zapobie?enia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, mo?e udzieli?, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zaj?cie nieruchomo?ci na okres nie d?u?szy ni? 6 miesi?cy.
2. Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje si? rygor natychmiastowej wykonalno?ci.
3. Po up?ywie okresu, na który nast?pi?o zaj?cie nieruchomo?ci, starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, jest obowi?zany doprowadzi? nieruchomo?? do stanu poprzedniego. Gdyby przywrócenie nieruchomo?ci do stanu poprzedniego by?o niemo?liwe albo poci?ga?o za sob? nadmierne trudno?ci lub koszty, stosuje si? odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.
4. Je?eli na skutek czasowego zaj?cia nieruchomo?ci w?a?ciciel lub u?ytkownik wieczysty nie b?dzie móg? korzysta? z nieruchomo?ci w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, mo?e ??da?, aby starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, naby? od niego na rzecz Skarbu Pa?stwa w?asno?? lub u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci w drodze umowy.
Art. 127. (uchylony).
Rozdzia? 5
Odszkodowania za wyw?aszczone nieruchomo?ci
Art. 128. 1. Wyw?aszczenie w?asno?ci nieruchomo?ci, u?ytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego nast?puje za odszkodowaniem na rzecz osoby wyw?aszczonej odpowiadaj?cym warto?ci tych praw.
2. Je?eli na wyw?aszczanej nieruchomo?ci lub prawie u?ytkowania wieczystego tej nieruchomo?ci s? ustanowione inne prawa rzeczowe, odszkodowanie zmniejsza si? o kwot? równ? warto?ci tych praw.
3. Je?eli na wyw?aszczanej nieruchomo?ci, stanowi?cej w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego, jest ustanowione prawo u?ytkowania wieczystego, odszkodowanie zmniejsza si? o kwot? równ? warto?ci tego prawa.
4. Odszkodowanie przys?uguje równie? za szkody powsta?e wskutek zdarze?, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiada? warto?ci poniesionych szkód. Je?eli wskutek tych zdarze? zmniejszy si? warto?? nieruchomo?ci, odszkodowanie powi?ksza si? o kwot? odpowiadaj?c? temu zmniejszeniu.
Art. 129. 1. Odszkodowanie ustala starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, w decyzji o wyw?aszczeniu nieruchomo?ci, z zastrze?eniem ust. 5.
2. (uchylony).
3. Je?eli w ramach odszkodowania zosta?a przyznana nieruchomo?? zamienna, w decyzji, o której mowa w ust. 1, podaje si? dodatkowo oznaczenie nieruchomo?ci zamiennej wed?ug tre?ci ksi?gi wieczystej oraz wed?ug katastru nieruchomo?ci, jej warto?? oraz wysoko?? dop?aty.
4. (uchylony).
5. Starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, wydaje odr?bn? decyzj? o odszkodowaniu:
1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;
2) na wniosek podmiotu realizuj?cego cel publiczny lub w?a?ciciela wyw?aszczonej nieruchomo?ci;
3) gdy nast?pi?o pozbawienie praw do nieruchomo?ci bez ustalenia odszkodowania, a obowi?zuj?ce przepisy przewiduj? jego ustalenie.
Art. 130. 1. Wysoko?? odszkodowania ustala si? wed?ug stanu i warto?ci wyw?aszczonej nieruchomo?ci w dniu wydania decyzji o wyw?aszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, wydaje odr?bn? decyzj? o odszkodowaniu, wysoko?? odszkodowania ustala si? wed?ug stanu nieruchomo?ci w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, wed?ug stanu odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podj?cia uchwa?y o przyst?pieniu do scalenia i podzia?u oraz jej warto?ci w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.
2. Ustalenie wysoko?ci odszkodowania nast?puje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy maj?tkowego, okre?laj?cej warto?? nieruchomo?ci.
Art. 131. 1. W ramach odszkodowania w?a?cicielowi lub u?ytkownikowi wieczystemu wyw?aszczonej nieruchomo?ci mo?e by? przyznana, za jego zgod?, odpowiednia nieruchomo?? zamienna.
2. Nieruchomo?? zamienn? przyznaje si? z zasobu nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa, je?eli wyw?aszczenie nast?puje na rzecz Skarbu Pa?stwa, lub z zasobu nieruchomo?ci odpowiedniej jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli wyw?aszczenie nast?puje na rzecz tej jednostki.
3. Nieruchomo?? zamienna mo?e by? przyznana w porozumieniu z Prezesem Agencji Nieruchomo?ci Rolnych, z Zasobu W?asno?ci Rolnej Skarbu Pa?stwa, je?eli wyw?aszczenie nast?puje na rzecz Skarbu Pa?stwa.
4. Ró?nic? mi?dzy wysoko?ci? odszkodowania ustalonego w decyzji a warto?ci? nieruchomo?ci zamiennej wyrównuje si? przez dop?at? pieni??n?.
5. Przeniesienie praw do nieruchomo?ci zamiennej na rzecz osoby, której zosta?o przyznane odszkodowanie, nast?puje z dniem, w którym decyzja o wyw?aszczeniu sta?a si? ostateczna. Decyzja ta stanowi podstaw? do dokonania wpisu w ksi?dze wieczystej.
Art. 132. 1. Zap?ata odszkodowania nast?puje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wyw?aszczeniu podlega wykonaniu, z zastrze?eniem ust. 1a.
1a. W sprawach, w których wydano odr?bn? decyzj? o odszkodowaniu, zap?ata odszkodowania nast?puje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu sta?a si? ostateczna.
2. Do skutków zw?oki lub opó?nienia w zap?acie odszkodowania stosuje si? odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
3. Wysoko?? odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzie? jego zap?aty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowi?zana do zap?aty odszkodowania.
3a. Je?eli decyzja, na podstawie której wyp?acono odszkodowanie, zosta?a nast?pnie uchylona lub stwierdzono jej niewa?no??, osoba, której wyp?acono odszkodowanie, lub jej spadkobierca s? zobowi?zani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzie? zwrotu.
4. Za zgod? osoby uprawnionej do odszkodowania starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, mo?e ustali? inny ni? okre?lony w ust. 1-3 sposób zap?aty przyznanego odszkodowania.
5. Do zap?aty odszkodowania za wyw?aszczone nieruchomo?ci, za szkody powsta?e wskutek zdarze?, o których mowa w art. 120, do zap?aty ceny nabycia cz??ci nieruchomo?ci, o której mowa w art. 113 ust. 3, a tak?e do zapewnienia nieruchomo?ci zamiennej jest zobowi?zany, z zastrze?eniem ust. 6-8, starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, je?eli wyw?aszczenie nast?puje na rzecz Skarbu Pa?stwa, albo organ wykonawczy jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli wyw?aszczenie nast?puje na rzecz tej jednostki.
6. Obowi?zek zap?aty odszkodowania za szkody powsta?e wskutek zdarze? wymienionych w art. 124 i 125 oraz za zmniejszenie warto?ci nieruchomo?ci z tego powodu obci??a osob? lub jednostk? organizacyjn?, która uzyska?a zezwolenie odpowiednio na za?o?enie lub przeprowadzenie ci?gów drena?owych, przewodów i urz?dze?, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na prowadzenie dzia?alno?ci polegaj?cej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu, wydobywaniu lub sk?adowaniu kopalin stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?gla brunatnego wydobywanego metod? odkrywkow?.
7. Do zap?aty odszkodowania za szkody powsta?e wskutek zdarze?, o których mowa w art. 126, oraz za zmniejszenie warto?ci nieruchomo?ci z tego powodu jest zobowi?zany starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej.
8. Podmiot, który b?dzie realizowa? cel publiczny, mo?e pokry? koszty nale?no?ci, o których mowa w ust. 5 i 6, oraz koszty ustalenia tych nale?no?ci.
Art. 133. Odszkodowanie wp?aca si? do depozytu s?dowego, je?eli:
1) osoba uprawniona odmawia jego przyj?cia albo wyp?ata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyci??enia przeszkody lub
2) odszkodowanie za wyw?aszczenie dotyczy nieruchomo?ci o nieuregulowanym stanie prawnym.
Art. 134. 1. Podstaw? ustalenia wysoko?ci odszkodowania stanowi, z zastrze?eniem art. 135, warto?? rynkowa nieruchomo?ci.
2. Przy okre?laniu warto?ci rynkowej nieruchomo?ci uwzgl?dnia si? w szczególno?ci jej rodzaj, po?o?enie, sposób u?ytkowania, przeznaczenie, stopie? wyposa?enia w urz?dzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomo?ci oraz aktualnie kszta?tuj?ce si? ceny w obrocie nieruchomo?ciami.
3. Warto?? rynkow? nieruchomo?ci okre?la si? wed?ug aktualnego sposobu jej u?ytkowania, je?eli przeznaczenie nieruchomo?ci, zgodne z celem wyw?aszczenia, nie powoduje zwi?kszenia jej warto?ci.
4. Je?eli przeznaczenie nieruchomo?ci, zgodne z celem wyw?aszczenia, powoduje zwi?kszenie jej warto?ci, warto?? rynkow? nieruchomo?ci okre?la si? wed?ug alternatywnego sposobu u?ytkowania wynikaj?cego z tego przeznaczenia.
Art. 135. 1. Je?eli ze wzgl?du na rodzaj nieruchomo?ci nie mo?na okre?li? jej warto?ci rynkowej, gdy? tego rodzaju nieruchomo?ci nie wyst?puj? w obrocie, okre?la si? jej warto?? odtworzeniow?.
2. Przy okre?laniu warto?ci odtworzeniowej nieruchomo?ci, oddzielnie okre?la si? warto?? gruntu i oddzielnie warto?? jego cz??ci sk?adowych.
3. Przy okre?laniu warto?ci gruntu stosuje si? przepisy art. 134 ust. 2-4.
4. Przy okre?laniu warto?ci budynków lub ich cz??ci, budowli, urz?dze? infrastruktury technicznej i innych urz?dze? szacuje si? koszt ich odtworzenia, z uwzgl?dnieniem stopnia zu?ycia.
5. Przy okre?laniu warto?ci drzewostanu le?nego albo zadrzewie?, je?eli w drzewostanie znajduj? si? materia?y u?ytkowe, szacuje si? warto?? drewna znajduj?cego si? w tym drzewostanie. Je?eli w drzewostanie nie wyst?puje materia? u?ytkowy lub warto?? drewna, które mo?e by? pozyskane, jest ni?sza od kosztów zalesienia i piel?gnacji drzewostanu, szacuje si? koszty zalesienia oraz koszty piel?gnacji drzewostanu do dnia wyw?aszczenia.
6. Przy okre?laniu warto?ci plantacji kultur wieloletnich szacuje si? koszty za?o?enia plantacji i jej piel?gnacji do czasu pierwszych zbiorów oraz warto?? utraconych po?ytków w okresie od dnia wyw?aszczenia do dnia zako?czenia pe?nego plonowania. Sum? kosztów i warto?? utraconych po?ytków zmniejsza si? o sum? rocznych odpisów amortyzacyjnych, wynikaj?c? z okresu wykorzystania plantacji od pierwszego roku plonowania do dnia wyw?aszczenia.
7. Przy okre?laniu warto?ci zasiewów, upraw i innych zbiorów jednorocznych szacuje si? warto?? przewidywanych plonów wed?ug cen kszta?tuj?cych si? w obrocie rynkowym, zmniejszaj?c j? o warto?? nak?adów koniecznych w zwi?zku ze zbiorem tych plonów.
Rozdzia? 6
Zwrot wyw?aszczonych nieruchomo?ci
Art. 136. 1. Nieruchomo?? wyw?aszczona nie mo?e by? u?yta na cel inny ni? okre?lony w decyzji o wyw?aszczeniu, z uwzgl?dnieniem art. 137, chyba ?e poprzedni w?a?ciciel lub jego spadkobierca nie z?o?? wniosku o zwrot tej nieruchomo?ci.
2. W razie powzi?cia zamiaru u?ycia wyw?aszczonej nieruchomo?ci lub jej cz??ci na inny cel ni? okre?lony w decyzji o wyw?aszczeniu, w?a?ciwy organ zawiadamia poprzedniego w?a?ciciela lub jego spadkobierc? o tym zamiarze, informuj?c równocze?nie o mo?liwo?ci zwrotu wyw?aszczonej nieruchomo?ci.
3. Poprzedni w?a?ciciel lub jego spadkobierca mog? ??da? zwrotu wyw?aszczonej nieruchomo?ci lub jej cz??ci, je?eli, stosownie do przepisu art. 137, sta?a si? ona zb?dna na cel okre?lony w decyzji o wyw?aszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomo?ci lub jej cz??ci wyst?puje si? do starosty, wykonuj?cego zadanie z zakresu administracji rz?dowej, który zawiadamia o tym w?a?ciwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomo?ci jest zwrot przez poprzedniego w?a?ciciela lub jego spadkobierc? odszkodowania lub nieruchomo?ci zamiennej stosownie do art. 140.
4. Przepis ust. 3 stosuje si? odpowiednio do cz??ci nieruchomo?ci nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.
5. W przypadku niez?o?enia wniosku o zwrot wyw?aszczonej nieruchomo?ci lub jej cz??ci w terminie 3 miesi?cy od dnia otrzymania zawiadomienia o mo?liwo?ci zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomo?ci lub jej cz??ci wygasa.
6. (utraci? moc).
Art. 137. 1. Nieruchomo?? uznaje si? za zb?dn? na cel okre?lony w decyzji o wyw?aszczeniu, je?eli:
1) pomimo up?ywu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wyw?aszczeniu sta?a si? ostateczna, nie rozpocz?to prac zwi?zanych z realizacj? tego celu albo
2) pomimo up?ywu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wyw?aszczeniu sta?a si? ostateczna, cel ten nie zosta? zrealizowany.
2. Je?eli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wyw?aszczenia zosta? zrealizowany tylko na cz??ci wyw?aszczonej nieruchomo?ci, zwrotowi podlega pozosta?a cz???.
Art. 138. 1. Je?eli nieruchomo?? lub jej cz??? podlegaj?ca zwrotowi zosta?a oddana w trwa?y zarz?d lub zosta?a obci??ona prawem u?ytkowania, prawa te wygasaj? z dniem, w którym decyzja o zwrocie wyw?aszczonej nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna. Przepis art. 90 ust. 2 stosuje si? odpowiednio.
2. Najem, dzier?awa lub u?yczenie zwracanej nieruchomo?ci wygasa z up?ywem 3 miesi?cy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wyw?aszczonej nieruchomo?ci sta?a si? ostateczna.
Art. 139. Nieruchomo?? wyw?aszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje si? w dniu jej zwrotu.
Art. 140. 1. W razie zwrotu wyw?aszczonej nieruchomo?ci poprzedni w?a?ciciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Pa?stwa lub w?a?ciwej jednostce samorz?du terytorialnego, w zale?no?ci od tego, kto jest w?a?cicielem nieruchomo?ci w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a tak?e nieruchomo?? zamienn?, je?eli by?a przyznana w ramach odszkodowania.
2. Odszkodowanie pieni??ne podlega waloryzacji, z tym ?e jego wysoko?? po waloryzacji, z zastrze?eniem art. 217 ust. 2, nie mo?e by? wy?sza ni? warto?? rynkowa nieruchomo?ci w dniu zwrotu, a je?eli ze wzgl?du na rodzaj nieruchomo?ci nie mo?na okre?li? jej warto?ci rynkowej, nie mo?e by? wy?sza ni? jej warto?? odtworzeniowa.
3. Je?eli zwrotowi podlega cz??? wyw?aszczonej nieruchomo?ci, zwracan? kwot? odszkodowania ustala si? proporcjonalnie do powierzchni tej cz??ci nieruchomo?ci.
4. W razie zmniejszenia si? albo zwi?kszenia warto?ci nieruchomo?ci wskutek dzia?a? podj?tych bezpo?rednio na nieruchomo?ci po jej wyw?aszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza si? albo powi?ksza o kwot? równ? ró?nicy warto?ci okre?lonej na dzie? zwrotu. Przy okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci przyjmuje si? stan nieruchomo?ci z dnia wyw?aszczenia oraz stan nieruchomo?ci z dnia zwrotu. Nie uwzgl?dnia si? skutków wynikaj?cych ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomo?ci. Przepis ust. 3 stosuje si? odpowiednio.
5. Je?eli w ramach odszkodowania zosta?a przyznana nieruchomo?? zamienna oraz dop?ata pieni??na, oprócz nieruchomo?ci zamiennej zwraca si? tak?e t? dop?at? w wysoko?ci ustalonej wed?ug zasad, o których mowa w ust. 2, z tym ?e wysoko?? zwaloryzowanej kwoty nie mo?e by? wy?sza ni? ró?nica mi?dzy warto?ci? nieruchomo?ci zwracanej a warto?ci? nieruchomo?ci zamiennej okre?lonej na dzie? zwrotu. Przy okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci nie uwzgl?dnia si? skutków wynikaj?cych ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomo?ci. W razie zmniejszenia si? albo zwi?kszenia warto?ci nieruchomo?ci zamiennej stosuje si? dop?aty pieni??ne równe ró?nicy warto?ci tej nieruchomo?ci okre?lonej na dzie? zwrotu.
6. Koszty post?powania o zwrot nieruchomo?ci ponosi odpowiednio Skarb Pa?stwa albo w?a?ciwa jednostka samorz?du terytorialnego w zale?no?ci od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane.
Art. 141. 1. Nale?no?ci, o których mowa w art. 140, mog? by?, na wniosek poprzedniego w?a?ciciela albo jego spadkobiercy, roz?o?one na raty, nie d?u?ej ni? na 10 lat. Warunki roz?o?enia na raty okre?la si? w decyzji o zwrocie wyw?aszczonej nieruchomo?ci.
2. Wierzytelno?ci Skarbu Pa?stwa lub w?a?ciwej jednostki samorz?du terytorialnego z tytu?u, o którym mowa w art. 140, podlegaj? stosownemu zabezpieczeniu. Je?eli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomo?ci, decyzja o zwrocie stanowi podstaw? wpisu hipoteki do ksi?gi wieczystej.
3. Raty, o których mowa w ust. 1, podlegaj? oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.
4. Do skutków zw?oki lub opó?nienia w zap?acie nale?no?ci stosuje si? odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Art. 142. 1. O zwrocie wyw?aszczonych nieruchomo?ci, zwrocie odszkodowania, w tym tak?e nieruchomo?ci zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytu?u zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonuj?cy zadanie z zakresu administracji rz?dowej, w drodze decyzji.
2. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stron? post?powania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawuj?cy funkcj? starosty podlega wy??czeniu na zasadach okre?lonych w rozdziale 5 dzia?u I Kodeksu post?powania administracyjnego.
Rozdzia? 7
Udzia? w kosztach budowy urz?dze? infrastruktury technicznej
Art. 143. 1. Przepisy niniejszego rozdzia?u stosuje si? do nieruchomo?ci bez wzgl?du na ich rodzaj i po?o?enie, je?eli urz?dzenia infrastruktury technicznej zosta?y wybudowane z udzia?em ?rodków Skarbu Pa?stwa, jednostek samorz?du terytorialnego, ?rodków pochodz?cych z bud?etu Unii Europejskiej lub ze ?róde? zagranicznych niepodlegaj?cych zwrotowi, z wy??czeniem nieruchomo?ci przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i le?ne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomo?ci wykorzystywanych na cele rolne i le?ne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje si? odpowiednio.
2. Przez budow? urz?dze? infrastruktury technicznej rozumie si? budow? drogi oraz wybudowanie pod ziemi?, na ziemi albo nad ziemi? przewodów lub urz?dze? wodoci?gowych, kanalizacyjnych, ciep?owniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Art. 144. 1. W?a?ciciele nieruchomo?ci uczestnicz? w kosztach budowy urz?dze? infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy op?at adiacenckich.
2. Przepis ust. 1 stosuje si? tak?e do u?ytkowników wieczystych nieruchomo?ci gruntowych, którzy na podstawie odr?bnych przepisów nie maj? obowi?zku wnoszenia op?at rocznych za u?ytkowanie wieczyste lub wnie?li, za zgod? w?a?ciwego organu, jednorazowo op?aty roczne za ca?y okres u?ytkowania wieczystego.
Art. 145. 1. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta mo?e, w drodze decyzji, ustali? op?at? adiacenck? ka?dorazowo po stworzeniu warunków do pod??czenia nieruchomo?ci do poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
2. Wydanie decyzji o ustaleniu op?aty adiacenckiej mo?e nast?pi? w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do pod??czenia nieruchomo?ci do poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, je?eli w dniu stworzenia tych warunków obowi?zywa?a uchwa?a rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia op?aty przyjmuje si? stawk? procentow? okre?lon? w uchwale rady gminy obowi?zuj?c? w dniu, w którym stworzono warunki do pod??czenia nieruchomo?ci do poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
Art. 146. 1. Ustalenie i wysoko?? op?aty adiacenckiej zale?? od wzrostu warto?ci nieruchomo?ci spowodowanego budow? urz?dze? infrastruktury technicznej.
1a. Ustalenie op?aty adiacenckiej nast?puje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy maj?tkowego, okre?laj?cej warto?ci nieruchomo?ci.
2. Wysoko?? op?aty adiacenckiej wynosi nie wi?cej ni? 50 % ró?nicy mi?dzy warto?ci?, jak? nieruchomo?? mia?a przed wybudowaniem urz?dze? infrastruktury technicznej, a warto?ci?, jak? nieruchomo?? ma po ich wybudowaniu. Wysoko?? stawki procentowej op?aty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwa?y.
3. Warto?? nieruchomo?ci wed?ug stanu przed wybudowaniem urz?dze? infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu okre?la si? wed?ug cen na dzie? wydania decyzji o ustaleniu op?aty adiacenckiej.
Art. 147. 1. Op?ata adiacencka mo?e by?, na wniosek w?a?ciciela nieruchomo?ci, roz?o?ona na raty roczne p?atne w okresie do 10 lat. Warunki roz?o?enia na raty okre?la si? w decyzji o ustaleniu op?aty. Nale?no?? gminy z tego tytu?u podlega zabezpieczeniu, w tym przez ustanowienie hipoteki. Decyzja o ustaleniu op?aty adiacenckiej stanowi podstaw? wpisu do ksi?gi wieczystej.
2. Raty, o których mowa w ust. 1, podlegaj? oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.
Art. 148. 1. Obowi?zek wnoszenia op?aty adiacenckiej powstaje po up?ywie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu op?aty sta?a si? ostateczna. W przypadku roz?o?enia op?aty na raty obowi?zek ten dotyczy wp?acenia pierwszej raty.
2. Do skutków zw?oki lub opó?nienia w zap?acie op?aty adiacenckiej stosuje si? odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
3. Wysoko?? op?aty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji pocz?wszy od pierwszego dnia miesi?ca nast?puj?cego po miesi?cu, w którym wydana zosta?a decyzja, do pierwszego dnia miesi?ca, w którym powsta? obowi?zek zap?aty.
4. Przy ustaleniu op?aty adiacenckiej, ró?nic? mi?dzy warto?ci?, jak? nieruchomo?? ma po wybudowaniu urz?dze? infrastruktury technicznej, a warto?ci?, jak? mia?a przed ich wybudowaniem, pomniejsza si? o warto?? nak?adów poniesionych przez w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego nieruchomo?ci, na rzecz budowy poszczególnych urz?dze? infrastruktury technicznej.
Art. 148a. (uchylony).
Art. 148b. 1. Ustalenie, ?e zosta?y stworzone warunki do pod??czenia nieruchomo?ci do urz?dze? infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, nast?puje na podstawie odr?bnych przepisów.
2. W?a?ciwym organom gminy, rzeczoznawcom maj?tkowym sporz?dzaj?cym opinie o warto?ci nieruchomo?ci, o których mowa w art. 146 ust. 1a, a tak?e osobom zobowi?zanym do wniesienia op?aty adiacenckiej, w?a?ciwe podmioty s? obowi?zane udziela? informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, ?e zosta?y stworzone warunki do pod??czenia nieruchomo?ci do urz?dze? infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczaj?ce do ustalenia tej op?aty.
DZIA? IV
WYCENA NIERUCHOMO?CI
Rozdzia? 1
Okre?lanie warto?ci nieruchomo?ci
Art. 149. Przepisy niniejszego rozdzia?u stosuje si? do wszystkich nieruchomo?ci, bez wzgl?du na ich rodzaj, po?o?enie i przeznaczenie, a tak?e bez wzgl?du na podmiot w?asno?ci i cel wyceny, z wy??czeniem okre?lania warto?ci nieruchomo?ci w zwi?zku z realizacj? ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
Art. 150. 1. W wyniku wyceny nieruchomo?ci dokonuje si?:
1) okre?lenia warto?ci rynkowej;
2) okre?lenia warto?ci odtworzeniowej;
3) ustalenia warto?ci katastralnej;
4) (uchylony);
5) okre?lenia innych rodzajów warto?ci przewidzianych w odr?bnych przepisach.
2. Warto?? rynkow? okre?la si? dla nieruchomo?ci, które s? lub mog? by? przedmiotem obrotu.
3. Warto?? odtworzeniow? okre?la si? dla nieruchomo?ci, które ze wzgl?du na rodzaj, obecne u?ytkowanie lub przeznaczenie nie s? lub nie mog? by? przedmiotem obrotu rynkowego, a tak?e je?eli wymagaj? tego przepisy szczególne.
4. Warto?? katastraln? nieruchomo?ci ustala si? dla nieruchomo?ci, o których mowa w przepisach o podatku od nieruchomo?ci. Zasady i tryb ustalania tej warto?ci reguluj? przepisy rozdzia?u 2 niniejszego dzia?u.
5. Okre?lenia warto?ci wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 161 dokonuj? rzeczoznawcy maj?tkowi, o których mowa w przepisach rozdzia?u 1 dzia?u V.
6. (uchylony).
Art. 151. 1. Warto?? rynkow? nieruchomo?ci stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, mo?liwa do uzyskania na rynku, okre?lona z uwzgl?dnieniem cen transakcyjnych przy przyj?ciu nast?puj?cych za?o?e?:
1) strony umowy by?y od siebie niezale?ne, nie dzia?a?y w sytuacji przymusowej oraz mia?y stanowczy zamiar zawarcia umowy;
2) up?yn?? czas niezb?dny do wyeksponowania nieruchomo?ci na rynku i do wynegocjowania warunków umowy.
2. Warto?? odtworzeniowa nieruchomo?ci jest równa kosztom jej odtworzenia, z uwzgl?dnieniem stopnia zu?ycia.
3. Warto?? katastraln? nieruchomo?ci stanowi warto?? ustalona w procesie powszechnej taksacji nieruchomo?ci.
Art. 152. 1. Sposoby okre?lania warto?ci nieruchomo?ci, stanowi?ce podej?cia do ich wyceny, s? uzale?nione od przyj?tych rodzajów czynników wp?ywaj?cych na warto?? nieruchomo?ci.
2. Wyceny nieruchomo?ci dokonuje si? przy zastosowaniu podej??: porównawczego, dochodowego lub kosztowego, albo mieszanego, zawieraj?cego elementy podej?? poprzednich.
3. Przy zastosowaniu podej?cia porównawczego lub dochodowego okre?la si? warto?? rynkow? nieruchomo?ci. Je?eli istniej?ce uwarunkowania nie pozwalaj? na zastosowanie podej?cia porównawczego lub dochodowego, warto?? rynkow? nieruchomo?ci okre?la si? w podej?ciu mieszanym. Przy zastosowaniu podej?cia kosztowego okre?la si? warto?? odtworzeniow? nieruchomo?ci.
Art. 153. 1. Podej?cie porównawcze polega na okre?leniu warto?ci nieruchomo?ci przy za?o?eniu, ?e warto?? ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomo?ci podobne, które by?y przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje si? ze wzgl?du na cechy ró?ni?ce nieruchomo?ci podobne od nieruchomo?ci wycenianej oraz uwzgl?dnia si? zmiany poziomu cen wskutek up?ywu czasu. Podej?cie porównawcze stosuje si?, je?eli s? znane ceny i cechy nieruchomo?ci podobnych do nieruchomo?ci wycenianej.
2. Podej?cie dochodowe polega na okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci przy za?o?eniu, ?e jej nabywca zap?aci za ni? cen?, której wysoko?? uzale?ni od przewidywanego dochodu, jaki uzyska z nieruchomo?ci. Stosuje si? je przy wycenie nieruchomo?ci przynosz?cych lub mog?cych przynosi? dochód.
3. Podej?cie kosztowe polega na okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci przy za?o?eniu, ?e warto?? ta odpowiada kosztom jej odtworzenia, pomniejszonym o warto?? zu?ycia nieruchomo?ci. Przy podej?ciu tym okre?la si? oddzielnie koszt nabycia gruntu i koszt odtworzenia jego cz??ci sk?adowych.
Art. 154. 1. Wyboru w?a?ciwego podej?cia oraz metody i techniki szacowania nieruchomo?ci dokonuje rzeczoznawca maj?tkowy, uwzgl?dniaj?c w szczególno?ci cel wyceny, rodzaj i po?o?enie nieruchomo?ci, przeznaczenie w planie miejscowym, stopie? wyposa?enia w urz?dzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dost?pne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomo?ci podobnych.
2. W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomo?ci ustala si? na podstawie studium uwarunkowa? i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
3. W przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzgl?dnia si? faktyczny sposób u?ytkowania nieruchomo?ci.
Art. 155. 1. Przy szacowaniu nieruchomo?ci wykorzystuje si? wszelkie, niezb?dne i dost?pne dane o nieruchomo?ciach, zawarte w szczególno?ci w:
1) ksi?gach wieczystych;
2) katastrze nieruchomo?ci;
3) ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
3a) ewidencji numeracji porz?dkowej nieruchomo?ci;
3b) rejestrach zabytków;
4) tabelach taksacyjnych i na mapach taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169;
5) planach miejscowych, studiach uwarunkowa? i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwoleniach na budow?;
6) wykazach prowadzonych przez urz?dy skarbowe;
6a) dokumentach b?d?cych w posiadaniu agencji, którym Skarb Pa?stwa powierzy?, w drodze ustaw, wykonywanie prawa w?asno?ci i innych praw rzeczowych na jego rzecz;
6b) w aktach notarialnych znajduj?cych si? w posiadaniu spó?dzielni mieszkaniowych, dotycz?cych zbywania spó?dzielczych praw do lokali;
7) umowach, orzeczeniach, decyzjach i innych dokumentach, b?d?cych podstaw? wpisu do ksi?g wieczystych, rejestrów wchodz?cych w sk?ad operatu katastralnego, a tak?e w wyci?gach z operatów szacunkowych przekazywanych do katastru nieruchomo?ci;
8) ?wiadectwie charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz??ci budynku stanowi?cej samodzieln? ca?o?? techniczno-u?ytkow?.
2. Wykorzystane w operacie szacunkowym dane, o których mowa w ust. 1, mog? mie? form? wypisów i wyrysów, po?wiadczonych przez rzeczoznawc? maj?tkowego.
3. W?a?ciwe organy, agencje, o których mowa w ust. 1 pkt 6a, spó?dzielnie mieszkaniowe, s?dy oraz urz?dy skarbowe s? obowi?zane udost?pnia? rzeczoznawcom maj?tkowym dane okre?lone w ust. 1.
4. Przy wycenie nieruchomo?ci na potrzeby zwi?zane w szczególno?ci z pozbawieniem lub ograniczeniem praw do nieruchomo?ci, a tak?e z ponoszeniem ci??arów i ?wiadcze? publicznych, w tym podatków, rzeczoznawca maj?tkowy dzia?aj?cy na zlecenie organów administracji publicznej lub s?dów ma prawo wst?pu na nieruchomo?? b?d?c? przedmiotem wyceny oraz dokonywania niezb?dnych czynno?ci zwi?zanych z szacowaniem nieruchomo?ci.
Art. 156. 1. Rzeczoznawca maj?tkowy sporz?dza na pi?mie opini? o warto?ci nieruchomo?ci w formie operatu szacunkowego.
1a. Organ administracji publicznej, który zleci? rzeczoznawcy maj?tkowemu sporz?dzenie operatu szacunkowego, jest obowi?zany umo?liwi? osobie, której interesu prawnego dotyczy jego tre??, przegl?danie tego operatu oraz sporz?dzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta mo?e ??da? uwierzytelnienia sporz?dzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione wa?nym interesem tej osoby.
2. Rzeczoznawca maj?tkowy nie ponosi odpowiedzialno?ci za wykorzystanie operatu bez jego zgody do innego celu ni? cel, dla którego zosta? sporz?dzony.
3. Operat szacunkowy mo?e by? wykorzystywany do celu, dla którego zosta? sporz?dzony, przez okres 12 miesi?cy od daty jego sporz?dzenia, chyba ?e wyst?pi?y zmiany uwarunkowa? prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.
4. Operat szacunkowy mo?e by? wykorzystywany po up?ywie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualno?ci przez rzeczoznawc? maj?tkowego. Potwierdzenie aktualno?ci operatu nast?puje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawc?, który go sporz?dzi?.
5. Przepisy ust. 3 i 4 nie naruszaj? uregulowa? wynikaj?cych z przepisów odr?bnych.
Art. 157. 1. Oceny prawid?owo?ci sporz?dzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców maj?tkowych w terminie nie d?u?szym ni? 2 miesi?ce od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny, maj?c na wzgl?dzie nast?puj?ce zasady:
1) organizacja zawodowa wyznacza zespó? oceniaj?cy w sk?adzie co najmniej 2 rzeczoznawców maj?tkowych;
2) w ocenie nie mog? bra? udzia?u rzeczoznawcy maj?tkowi, wobec których zachodz? przes?anki wymienione w art. 24 Kodeksu post?powania administracyjnego lub inne przes?anki, które mog? budzi? uzasadnione w?tpliwo?ci co do ich bezstronno?ci.
1a. Operat szacunkowy, w odniesieniu do którego zosta?a wydana ocena negatywna, od dnia wydania tej oceny traci charakter opinii o warto?ci nieruchomo?ci, o której mowa w art. 156 ust. 1. Z dniem wydania oceny negatywnej organizacja zawodowa publikuje przez okres 12 miesi?cy na swojej stronie internetowej informacj? o tej ocenie.
2. Sporz?dzenie przez innego rzeczoznawc? maj?tkowego wyceny tej samej nieruchomo?ci w formie operatu szacunkowego nie mo?e stanowi? podstawy oceny prawid?owo?ci sporz?dzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1.
3. W przypadku gdy operat szacunkowy zosta? sporz?dzony przez osoby powo?ane lub ustanowione przez s?d, o ocen? operatu mo?e wnioskowa? tylko s?d.
4. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje si? odpowiednio w przypadku rozbie?nych operatów szacunkowych okre?laj?cych warto?? tej samej nieruchomo?ci dla to?samego celu wyceny.
Art. 158. Rzeczoznawcy maj?tkowi przekazuj?, z uwzgl?dnieniem art. 175 ust. 3, organom prowadz?cym kataster nieruchomo?ci wyci?gi z wykonanych przez siebie operatów szacunkowych, zawieraj?ce okre?lenie celu wyceny, opisy nieruchomo?ci oraz ich warto?ci, w terminie 3 miesi?cy od dnia ich sporz?dzenia.
Art. 159. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, rodzaje metod i technik wyceny nieruchomo?ci, sposoby okre?lania warto?ci nieruchomo?ci, warto?ci nak?adów i szkód na nieruchomo?ci oraz sposób sporz?dzania, form? i tre?? operatu szacunkowego, uwzgl?dniaj?c:
1) sposoby okre?lania warto?ci nieruchomo?ci przy zastosowaniu poszczególnych podej??, metod i technik wyceny;
2) sposoby okre?lania warto?ci nieruchomo?ci dla ró?nych celów;
3) sposoby okre?lania warto?ci nieruchomo?ci jako przedmiotu ró?nych praw;
4) sposoby okre?lania warto?ci nieruchomo?ci w zale?no?ci od ich rodzaju i przeznaczenia;
5) rodzaje nak?adów na nieruchomo?ci;
6) dane, jakie powinien zawiera? operat szacunkowy, oraz sposób potwierdzania jego aktualno?ci;
7) uwarunkowania okre?lania warto?ci rynkowej nieruchomo?ci w podej?ciu mieszanym.
Rozdzia? 2
Powszechna taksacja nieruchomo?ci
Art. 160. Przepisy niniejszego rozdzia?u stosuje si? do nieruchomo?ci, dla których ustala si? warto?? katastraln?.
Art. 161. 1. Powszechna taksacja nieruchomo?ci ma na celu ustalanie warto?ci katastralnej nieruchomo?ci i jest przeprowadzana, na podstawie niniejszej ustawy oraz odr?bnych przepisów, przez organy prowadz?ce kataster nieruchomo?ci.
2. Warto?? katastraln? nieruchomo?ci ustala si? na podstawie oszacowania nieruchomo?ci reprezentatywnych dla poszczególnych rodzajów nieruchomo?ci na obszarze danej gminy. Do ustalania warto?ci tych nieruchomo?ci stosuje si? przepisy rozdzia?u 1 niniejszego dzia?u. Warto?? nieruchomo?ci reprezentatywnych okre?la si? z wykorzystaniem cen transakcyjnych nieruchomo?ci na obszarze gminy, a w przypadku braku dostatecznej liczby transakcji, na obszarze gmin s?siaduj?cych.
3. Czynno?ci szacowania nieruchomo?ci reprezentatywnych w celu ustalenia warto?ci katastralnej, a tak?e w celu sporz?dzenia map taksacyjnych i tabel taksacyjnych, wykonuj? rzeczoznawcy maj?tkowi.
Art. 162. 1. Warto?ci katastralne, ustalone w procesie powszechnej taksacji nieruchomo?ci, powinny uwzgl?dnia? ró?nice, jakie wyst?puj? mi?dzy poszczególnymi nieruchomo?ciami oraz zbli?enie do warto?ci rynkowej mo?liwe do uzyskania przy zastosowaniu zasad przyj?tych dla masowej wyceny.
2. Warto?ci katastralne wykorzystuje si? do ustalania podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomo?ci, a tak?e w zakresie okre?lonym niniejsz? ustaw? albo przepisami odr?bnych ustaw, przy okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?a?ciwej jednostki samorz?du terytorialnego, albo przy wykonywaniu czynno?ci urz?dowych, do których wykonania niezb?dne jest okre?lenie warto?ci nieruchomo?ci.
Art. 163. 1. Powszechn? taksacj? nieruchomo?ci przeprowadza si? okresowo. Termin rozpocz?cia oraz zako?czenia powszechnej taksacji nieruchomo?ci, a tak?e ?ród?a jej finansowania, okre?li odr?bna ustawa.
2. W okresach rocznych dziel?cych przeprowadzanie kolejnych powszechnych taksacji nieruchomo?ci ustalone w wyniku poprzedniej powszechnej taksacji warto?ci katastralne przeszacowuje si?, stosuj?c wska?niki cen nieruchomo?ci, o których mowa w art. 5.
3. Rada gminy mo?e podj?? uchwa?? o przeprowadzeniu na koszt gminy powszechnej taksacji nieruchomo?ci w okresie mi?dzy terminami ustalonymi w ustawie, o której mowa w ust. 1, jednak nie cz??ciej ni? co 3 lata.
Art. 164. 1. Podstaw? do ustalenia warto?ci katastralnej poszczególnych nieruchomo?ci s? mapy taksacyjne i tabele taksacyjne.
2. Warto?? katastraln? nieruchomo?ci ustala si? dla ca?ych nieruchomo?ci lub ich cz??ci, je?eli zosta?y wyodr?bnione jako przedmioty opodatkowania w przepisach o podatku od nieruchomo?ci.
3. Je?eli nieruchomo?? jest po?o?ona na obszarze wi?cej ni? jednej gminy, warto?? katastraln? ustala si? odr?bnie dla ka?dej cz??ci nieruchomo?ci po?o?onej w ka?dej z tych gmin.
4. Je?eli zachodzi potrzeba zastosowania kilku podej?? w celu ustalenia warto?ci katastralnej tej samej nieruchomo?ci, warto?? t? ustala si? odr?bnie dla ka?dej cz??ci nieruchomo?ci, dla której zastosowano odr?bne podej?cie.
Art. 165. Warto?? katastraln? nieruchomo?ci gruntowej stanowi warto?? katastralna gruntu oraz warto?? katastralna jego cz??ci sk?adowych.
Art. 166. 1. W celu ustalenia warto?ci katastralnej gruntu okre?la si? dla stref wyodr?bnionych, ze wzgl?du na podobne czynniki wp?ywaj?ce na warto?? rynkow?, jednostkowe warto?ci powierzchni gruntów po?o?onych w tych strefach.
2. Jednostkowe warto?ci powierzchni gruntów w wyodr?bnionych strefach przedstawia si? w wykazach tych stref, stanowi?cych integraln? cz??? map taksacyjnych.
3. Warto?? katastraln? gruntu ustala si? jako iloczyn powierzchni wykazanej w katastrze nieruchomo?ci oraz jednostkowej warto?ci, o której mowa w ust. 2.
Art. 167. 1. W celu ustalenia warto?ci katastralnej cz??ci sk?adowych gruntu okre?la si? jednostkowe warto?ci powierzchni tych cz??ci sk?adowych w grupach, uwzgl?dniaj?c ich po?o?enie oraz ró?nice, jakie mi?dzy nimi wyst?puj?.
2. Jednostkowe warto?ci powierzchni cz??ci sk?adowych gruntu w wyodr?bnionych grupach wykazuje si? w tabelach taksacyjnych.
3. Warto?? katastraln? cz??ci sk?adowych gruntu ustala si? jako sum? warto?ci katastralnej poszczególnych obiektów sk?adaj?cych si? na te cz??ci. Warto?? katastraln? poszczególnych obiektów ustala si? jako iloczyn ich powierzchni wykazanej w katastrze nieruchomo?ci oraz warto?ci jednostkowej wykazanej w tabelach taksacyjnych.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje si? odpowiednio do budynków oraz lokali stanowi?cych odr?bny przedmiot w?asno?ci.
Art. 168. Przepisy art. 166 i 167 stosuje si? równie? w razie konieczno?ci ponownego ustalenia warto?ci katastralnej po przeprowadzeniu powszechnej taksacji nieruchomo?ci.
Art. 169. 1. Mapy taksacyjne i tabele taksacyjne sporz?dza organ prowadz?cy kataster nieruchomo?ci na podstawie oszacowania nieruchomo?ci reprezentatywnych, wykonanego przez rzeczoznawców maj?tkowych.
2. Organ prowadz?cy kataster nieruchomo?ci, w porozumieniu z w?a?ciwym terytorialnie wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, wyk?ada mapy taksacyjne i tabele taksacyjne do publicznego wgl?du na okres co najmniej 21 dni. Informacj? o wy?o?eniu og?asza si? w formie obwieszczenia oraz w miejscowej prasie, a tak?e w sposób zwyczajowo przyj?ty w danej miejscowo?ci, okre?laj?c miejsce i termin wy?o?enia wraz z pouczeniem o mo?liwo?ci zg?aszania zarzutów.
3. Ka?dy, czyjego interesu prawnego dotycz? ustalenia wynikaj?ce z map i tabel taksacyjnych, mo?e w okresie wy?o?enia zg?asza? do nich zarzuty.
4. Organ prowadz?cy kataster nieruchomo?ci rozpatruje zg?oszone zarzuty i przedstawia je radzie gminy w?a?ciwej dla miejsca po?o?enia nieruchomo?ci, wraz z propozycj? rozstrzygni?cia, do??czaj?c mapy i tabele taksacyjne. Rada gminy podejmuje uchwa?? w sprawie nadania mocy urz?dowej mapom taksacyjnym i tabelom taksacyjnym, w której rozstrzyga równie? o sposobie za?atwienia zg?oszonych zarzutów.
5. Stronie niezadowolonej ze sposobu za?atwienia zg?oszonych zarzutów przys?uguje skarga do s?du administracyjnego.
6. Uchwa?a rady gminy w sprawie nadania mocy urz?dowej mapom taksacyjnym i tabelom taksacyjnym podlega og?oszeniu w wojewódzkim dzienniku urz?dowym.
Art. 170. 1. Organ prowadz?cy kataster orzeka, w drodze decyzji, o ustaleniu warto?ci katastralnej nieruchomo?ci i jej wpisie w katastrze nieruchomo?ci.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
3. Warto?ci katastralne nieruchomo?ci ustalone na podstawie obowi?zuj?cych map i tabel taksacyjnych, wpisane w katastrze nieruchomo?ci, uzyskuj? z dat? ich wpisu moc danych urz?dowych.
4. Warto?ci, o których mowa w ust. 3, mog? by? aktualizowane na wniosek w?a?ciciela lub u?ytkownika wieczystego oraz innej osoby, na której ci??y obowi?zek podatkowy, a tak?e z urz?du, na podstawie indywidualnego oszacowania nieruchomo?ci. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si? odpowiednio.
Art. 171. 1. Osoby, o których mowa w art. 170 ust. 4, s? obowi?zane dostarczy? organowi prowadz?cemu kataster nieruchomo?ci dokumenty i informacje dotycz?ce tej nieruchomo?ci, niezb?dne do przeprowadzenia powszechnej taksacji nieruchomo?ci.
2. W razie niedostarczenia dokumentów i informacji, o których mowa w ust. 1, organ prowadz?cy kataster nieruchomo?ci, po przeprowadzeniu post?powania wyja?niaj?cego, ustala warto?? katastraln? tej nieruchomo?ci na podstawie dost?pnych dokumentów i informacji.
Art. 172. 1. Naczelny organ administracji pa?stwowej, w?a?ciwy w sprawach katastru nieruchomo?ci, przeprowadza co roku na wybranych obszarach kontrol? powszechnej taksacji nieruchomo?ci.
2. Wyniki kontroli, o której mowa w ust. 1, mog? stanowi? podstaw? do przeprowadzenia kolejnej powszechnej taksacji nieruchomo?ci na wybranych obszarach.
Art. 173. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, sposób przeprowadzenia powszechnej taksacji nieruchomo?ci, uwzgl?dniaj?c:
1) zakres informacji niezb?dnych przy przeprowadzaniu taksacji;
2) cechy nieruchomo?ci wp?ywaj?ce na warto?? katastraln?;
3) ?ród?a danych o nieruchomo?ciach dla potrzeb powszechnej taksacji;
4) sposób ustalania warto?ci katastralnych;
5) sposób zako?czenia powszechnej taksacji;
6) sposób i terminy przeprowadzania kontroli powszechnej taksacji nieruchomo?ci;
7) rodzaje i wzory dokumentów stosowanych przy przeprowadzaniu powszechnej taksacji oraz sposób ich sporz?dzania.
Rozdzia? 3
Badanie rynku nieruchomo?ci
Art. 173a. 1. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej dokonuje okresowych bada? rynku nieruchomo?ci ze szczególnym uwzgl?dnieniem nieruchomo?ci przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele mieszkaniowe. Badania dotycz? warto?ci nieruchomo?ci, cen transakcyjnych nieruchomo?ci, stawek czynszów oraz cz?stotliwo?ci obrotu nieruchomo?ciami.
2. Na podstawie bada?, o których mowa w ust. 1, minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej co najmniej raz w roku opracowuje analizy i zestawienia charakteryzuj?ce rynek nieruchomo?ci. Analizy i zestawienia s? udost?pniane nieodp?atnie organom administracji publicznej oraz podmiotom, które udost?pni?y informacje o rynku nieruchomo?ci przydatne do opracowania tych analiz i zestawie? albo ponios?y koszty pozyskania tych informacji. W pozosta?ych przypadkach udost?pnianie analiz i zestawie? nast?puje odp?atnie, stosownie do poniesionych kosztów ich opracowania. Udost?pnianie mo?e mie? form? zapisu elektronicznego w Internecie.
Art. 173b. Organy administracji publicznej dysponuj?ce informacjami o rynku nieruchomo?ci, a w szczególno?ci organy statystyki publicznej uzyskuj?ce informacje statystyczne w zakresie i terminach okre?lonych w programie bada? statystycznych i organy w?a?ciwe w sprawach katastru nieruchomo?ci s? obowi?zane do nieodp?atnego udost?pniania do wgl?du ministrowi w?a?ciwemu do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej posiadanych informacji dotycz?cych rynku nieruchomo?ci.
Art. 173c. Przez informacje o rynku nieruchomo?ci, o których mowa w art. 173b, rozumie si? informacje dotycz?ce w szczególno?ci warto?ci nieruchomo?ci, cen transakcyjnych nieruchomo?ci, stawek czynszów oraz cz?stotliwo?ci obrotu nieruchomo?ciami.
DZIA? V
DZIA?ALNO?? ZAWODOWA W DZIEDZINIE GOSPODAROWANIA NIERUCHOMO?CIAMI
Rozdzia? 1
Rzeczoznawstwo maj?tkowe
Art. 174. 1. Rzeczoznawstwo maj?tkowe jest dzia?alno?ci? zawodow? wykonywan? przez rzeczoznawców na zasadach okre?lonych w niniejszej ustawie.
2. Rzeczoznawc? maj?tkowym jest osoba fizyczna posiadaj?ca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomo?ci, nadane w trybie przepisów rozdzia?u 4 niniejszego dzia?u.
3. Rzeczoznawca maj?tkowy dokonuje okre?lania warto?ci nieruchomo?ci, a tak?e maszyn i urz?dze? trwale zwi?zanych z nieruchomo?ci?.
3a. Rzeczoznawca maj?tkowy mo?e sporz?dza? opracowania i ekspertyzy, niestanowi?ce operatu szacunkowego, dotycz?ce:
1) rynku nieruchomo?ci oraz doradztwa w zakresie tego rynku;
2) efektywno?ci inwestowania w nieruchomo?ci i ich rozwoju;
3) skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych;
4) oznaczania przedmiotu odr?bnej w?asno?ci lokali;
5) bankowo-hipotecznej warto?ci nieruchomo?ci;
6) okre?lania warto?ci nieruchomo?ci na potrzeby indywidualnego inwestora;
7) wyceny nieruchomo?ci zaliczanych do inwestycji w rozumieniu przepisów o rachunkowo?ci;
8) wyceny nieruchomo?ci jako ?rodków trwa?ych jednostek w rozumieniu ustawy o rachunkowo?ci.
3b. Z dniem wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców maj?tkowych osoba, o której mowa w ust. 2, nabywa prawo wykonywania zawodu oraz u?ywania tytu?u zawodowego "rzeczoznawca maj?tkowy". Tytu? zawodowy "rzeczoznawca maj?tkowy" podlega ochronie prawnej.
4. Bieg?ych s?dowych z zakresu szacowania nieruchomo?ci powo?uje si? lub ustanawia spo?ród osób posiadaj?cych uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomo?ci, nadane w trybie rozdzia?u 4 niniejszego dzia?u.
5. Rzeczoznawca maj?tkowy nie mo?e odmówi? pe?nienia funkcji bieg?ego s?dowego.
6. Prowadzenie dzia?alno?ci w zakresie szacowania nieruchomo?ci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest mo?liwe, w przypadku gdy czynno?ci z zakresu szacowania nieruchomo?ci b?d? wykonywane przez rzeczoznawców maj?tkowych.
7. Rzeczoznawca maj?tkowy wykonuje zawód:
1) prowadz?c we w?asnym imieniu dzia?alno?? gospodarcz? jednoosobowo lub w ramach spó?ki osobowej w zakresie szacowania nieruchomo?ci, lub
2) w ramach stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej u podmiotu prowadz?cego dzia?alno?? w zakresie szacowania nieruchomo?ci.
8. (uchylony).
9. Przepisy ust. 7 i 8 nie dotycz? bieg?ych s?dowych wykonuj?cych wycen? na zlecenie s?du.
Art. 175. 1. Rzeczoznawca maj?tkowy jest zobowi?zany do wykonywania czynno?ci, o których mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, zgodnie z zasadami wynikaj?cymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególn? staranno?ci? w?a?ciw? dla zawodowego charakteru tych czynno?ci oraz z zasadami etyki zawodowej, kieruj?c si? zasad? bezstronno?ci w wycenie nieruchomo?ci.
2. Rzeczoznawca maj?tkowy jest zobowi?zany do sta?ego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.
3. Informacje uzyskane przez rzeczoznawc? maj?tkowego w zwi?zku z wykonywaniem zawodu stanowi? tajemnic? zawodow?. W szczególno?ci informacje uzyskane w toku wykonywania czynno?ci zawodowych nie mog? by? przekazywane osobom trzecim, chyba ?e odr?bne przepisy stanowi? inaczej lub w przypadkach, o których mowa w art. 157, art. 194, art. 195 i art. 195a.
4. Rzeczoznawca maj?tkowy podlega obowi?zkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone w zwi?zku z wykonywaniem czynno?ci, o których mowa w art. 174 ust. 3 i 3a.
5. Minister w?a?ciwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, po zasi?gni?ciu opinii Polskiej Izby Ubezpiecze?, okre?li, w drodze rozporz?dzenia, szczegó?owy zakres ubezpieczenia obowi?zkowego, o którym mowa w ust. 4, termin powstania obowi?zku ubezpieczenia oraz minimaln? sum? gwarancyjn?, bior?c w szczególno?ci pod uwag? specyfik? wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zada?, a tak?e sposoby uznawania ubezpiecze? i gwarancji zawodowych wydanych w pa?stwach, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia?alno?ci gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, z pó?n. zm.14)).
6. Standardy zawodowe ustalaj? organizacje zawodowe rzeczoznawców maj?tkowych w uzgodnieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Komunikat o uzgodnieniu standardów zawodowych zamieszcza si? w Dzienniku Urz?dowym ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Art. 176. Rzeczoznawca maj?tkowy podlega wy??czeniu od udzia?u w szacowaniu nieruchomo?ci, je?eli zachodz? przes?anki wymienione w art. 24 Kodeksu post?powania administracyjnego.
Art. 177. 1. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomo?ci nadaje si? osobie fizycznej, która:
1) posiada pe?n? zdolno?? do czynno?ci prawnych;
2) nie by?a karana za przest?pstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przest?pstwa gospodarcze, za fa?szowanie pieni?dzy, papierów warto?ciowych, znaków urz?dowych, za sk?adanie fa?szywych zezna? oraz za przest?pstwa skarbowe;
3) posiada wy?sze wykszta?cenie magisterskie;
4) uko?czy?a studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomo?ci;
5) odby?a praktyk? zawodow? w zakresie wyceny nieruchomo?ci;
6) przesz?a z wynikiem pozytywnym post?powanie kwalifikacyjne, w tym z?o?y?a egzamin daj?cy uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomo?ci.
2. Obowi?zek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która uko?czy?a studia wy?sze, których program uwzgl?dnia co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomo?ci.
2a. Stwierdzenie, ?e program studiów wy?szych uwzgl?dnia minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomo?ci nast?puje na podstawie za?wiadczenia uczelni.
3. Osoba nieposiadaj?ca obywatelstwa polskiego mo?e otrzyma? uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomo?ci po spe?nieniu warunków wymienionych w ust. 1 oraz po wykazaniu si? bieg?? znajomo?ci? j?zyka polskiego.
Art. 178. 1. Rzeczoznawca maj?tkowy niewype?niaj?cy obowi?zków, o których mowa w art. 158 oraz art. 175, podlega odpowiedzialno?ci zawodowej.
2. Wobec rzeczoznawcy maj?tkowego mog? by? orzeczone, z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, nast?puj?ce kary dyscyplinarne:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) zawieszenie uprawnie? zawodowych na okres od 3 miesi?cy do 1 roku;
4) zawieszenie uprawnie? zawodowych do czasu ponownego z?o?enia egzaminu z wynikiem pozytywnym;
4a) pozbawienie uprawnie? zawodowych z mo?liwo?ci? ponownego ubiegania si? o ich nadanie;
5) pozbawienie uprawnie? zawodowych z mo?liwo?ci? ubiegania si? o ponowne ich nadanie po up?ywie 3 lat od dnia ich pozbawienia.
2a. (uchylony).
2b. (uchylony).
3. Pozbawienie uprawnie? zawodowych nast?puje równie? w przypadku:
1) utraty zdolno?ci do czynno?ci prawnych;
2) skazania za przest?pstwa, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 2;
3) s?dowego zakazu wykonywania zawodu rzeczoznawcy maj?tkowego;
4) s?dowego zakazu prowadzenia dzia?alno?ci gospodarczej w zakresie szacowania nieruchomo?ci.
4. (uchylony).
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pozbawienie uprawnie? zawodowych nast?puje z mocy prawa z dniem, w którym orzeczenie s?du sta?o si? prawomocne. Osoba pozbawiona uprawnie? zawodowych jest zobowi?zana niezw?ocznie poinformowa? o tym zdarzeniu ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Rozdzia? 2
Po?rednictwo w obrocie nieruchomo?ciami
Art. 179. 1. Po?rednictwo w obrocie nieruchomo?ciami jest dzia?alno?ci? zawodow? wykonywan? przez po?redników na zasadach okre?lonych w niniejszej ustawie.
2. Po?rednikiem w obrocie nieruchomo?ciami jest osoba fizyczna posiadaj?ca licencj? zawodow? nadan? w trybie przepisów rozdzia?u 4 niniejszego dzia?u.
3. Prowadzenie dzia?alno?ci w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest mo?liwe, w przypadku gdy czynno?ci z zakresu po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami b?d? wykonywane przez po?redników w obrocie nieruchomo?ciami.
4. Z dniem wpisu do centralnego rejestru po?redników w obrocie nieruchomo?ciami osoba, o której mowa w ust. 2, nabywa prawo wykonywania zawodu oraz u?ywania tytu?u zawodowego "po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami". Tytu? zawodowy "po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami" podlega ochronie prawnej.
5. Podmiot prowadz?cy dzia?alno??, o której mowa w ust. 3, w kilku miejscach lub oddzia?ach zapewnia, aby w ka?dym z tych miejsc czynno?ci po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami by?y wykonywane wy??cznie przez po?redników w obrocie nieruchomo?ciami.
Art. 180. 1. Po?rednictwo w obrocie nieruchomo?ciami polega na zawodowym wykonywaniu przez po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami czynno?ci zmierzaj?cych do zawarcia przez inne osoby umów:
1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomo?ci;
2) nabycia lub zbycia w?asno?ciowego spó?dzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spó?dzielczego prawa do lokalu u?ytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spó?dzielni mieszkaniowej;
3) najmu lub dzier?awy nieruchomo?ci albo ich cz??ci;
4) innych ni? okre?lone w pkt 1-3, maj?cych za przedmiot prawa do nieruchomo?ci lub ich cz??ci.
1a. Po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami mo?e wykonywa? opracowania i ekspertyzy oraz doradztwo w zakresie rynku nieruchomo?ci.
2. Po?rednik wykonuje czynno?ci, o których mowa w ust. 1, osobi?cie lub przy pomocy innych osób wykonuj?cych czynno?ci pomocnicze i dzia?aj?cych pod jego bezpo?rednim nadzorem, ponosz?c za ich czynno?ci odpowiedzialno?? zawodow? okre?lon? w ustawie.
3. Zakres czynno?ci po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami okre?la umowa po?rednictwa. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem niewa?no?ci. W umowie wskazuje si? w szczególno?ci po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami odpowiedzialnego zawodowo za jej wykonanie, numer jego licencji zawodowej oraz o?wiadczenie o posiadanym ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone w zwi?zku z wykonywaniem czynno?ci po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami.
3a. Umowa po?rednictwa mo?e by? zawarta z zastrze?eniem wy??czno?ci na rzecz po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami lub podmiotu prowadz?cego dzia?alno??, o której mowa w art. 179 ust. 3. Przepis art. 550 Kodeksu cywilnego stosuje si? odpowiednio.
4. Przez umow? po?rednictwa po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami lub podmiot prowadz?cy dzia?alno??, o której mowa w art. 179 ust. 3, zobowi?zuje si? do dokonywania dla zamawiaj?cego czynno?ci zmierzaj?cych do zawarcia umów wymienionych w ust. 1, a zamawiaj?cy zobowi?zuje si? do zap?aty po?rednikowi w obrocie nieruchomo?ciami lub podmiotowi wynagrodzenia.
5. Sposób ustalenia lub wysoko?? wynagrodzenia za czynno?ci po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami okre?la umowa po?rednictwa. W razie nieokre?lenia wynagrodzenia w umowie, przys?uguje wynagrodzenie zwyczajowo przyj?te w danych stosunkach.
6. Czynno?ci po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami mog? by? wykonywane w stosunku do wszelkich nieruchomo?ci, a tak?e na rzecz wszystkich osób fizycznych i prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadaj?cych osobowo?ci prawnej.
7. Po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami wykonuje zawód:
1) prowadz?c dzia?alno?? gospodarcz? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami, lub
2) w ramach stosunku pracy lub umowy cywilnoprawnej u podmiotu prowadz?cego dzia?alno?? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami.
8. (uchylony).
Art. 181. 1. Po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami jest zobowi?zany do wykonywania czynno?ci, o których mowa w art. 180 ust. 1 i ust. 1a, zgodnie z zasadami wynikaj?cymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególn? staranno?ci? w?a?ciw? dla zawodowego charakteru tych czynno?ci oraz zasadami etyki zawodowej. Jest on tak?e zobowi?zany do kierowania si? zasad? ochrony interesu osób, na których rzecz wykonuje te czynno?ci.
2. Po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami jest zobowi?zany do sta?ego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.
3. Po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami podlega obowi?zkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone w zwi?zku z wykonywaniem czynno?ci, o których mowa w art. 180 ust. 1 i 1a. Je?eli po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami wykonuje czynno?ci przy pomocy innych osób, dzia?aj?cych pod jego nadzorem, podlega on równie? ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone dzia?aniem tych osób.
4. Minister w?a?ciwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, po zasi?gni?ciu opinii Polskiej Izby Ubezpiecze?, okre?li, w drodze rozporz?dzenia, szczegó?owy zakres ubezpieczenia obowi?zkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania obowi?zku ubezpieczenia oraz minimaln? sum? gwarancyjn?, bior?c w szczególno?ci pod uwag? specyfik? wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zada?, a tak?e sposoby uznawania ubezpiecze? i gwarancji zawodowych wydanych w pa?stwach, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia?alno?ci gospodarczej.
5. Standardy zawodowe ustalaj? organizacje zawodowe po?redników w obrocie nieruchomo?ciami w uzgodnieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Komunikat o uzgodnieniu standardów zawodowych zamieszcza si? w Dzienniku Urz?dowym ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
6. Przy wykonywaniu dzia?alno?ci zawodowej w zwi?zku z zawart? umow? po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami, w zakresie obj?tym t? umow?, po?rednik odpowiedzialny zawodowo za jej wykonanie ma prawo wgl?du oraz pobierania odpowiednich odpisów, wypisów i za?wiadcze? zawartych w:
1) ksi?gach wieczystych;
2) katastrze nieruchomo?ci;
3) ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
4) tabelach taksacyjnych i na mapach taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169;
5) planach miejscowych, studiach uwarunkowa? i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) rejestrach osób, którym przys?uguj? prawa okre?lone w art. 180 ust. 1 pkt 2 oraz prawa odr?bnej w?asno?ci lokalu;
7) ewidencji ludno?ci;
8) ?wiadectwie charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz??ci budynku stanowi?cej samodzieln? ca?o?? techniczno-u?ytkow?.
Art. 182. 1. Licencj? zawodow? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami nadaje si? osobie fizycznej, która:
1) posiada pe?n? zdolno?? do czynno?ci prawnych;
2) nie by?a karana za przest?pstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przest?pstwa gospodarcze, za fa?szowanie pieni?dzy, papierów warto?ciowych, znaków urz?dowych, za sk?adanie fa?szywych zezna? oraz za przest?pstwa skarbowe;
3) posiada wy?sze wykszta?cenie;
4) uko?czy?a studia podyplomowe w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami;
5) odby?a praktyk? zawodow? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami.
2. Obowi?zek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która uko?czy?a studia wy?sze, których program uwzgl?dnia co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami.
2a. Stwierdzenie, ?e program studiów wy?szych uwzgl?dnia minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami nast?puje na podstawie za?wiadczenia uczelni.
3. Osoba nieposiadaj?ca obywatelstwa polskiego mo?e otrzyma? licencj? zawodow? po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami po spe?nieniu warunków wymienionych w ust. 1 oraz po wykazaniu si? bieg?? znajomo?ci? j?zyka polskiego.
Art. 183. 1. Po?rednik w obrocie nieruchomo?ciami niewype?niaj?cy obowi?zków, o których mowa w art. 181, podlega odpowiedzialno?ci zawodowej.
2. Wobec po?rednika mog? by? orzeczone, z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, nast?puj?ce kary dyscyplinarne:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) zawieszenie licencji zawodowej na okres od 3 miesi?cy do 1 roku;
4) (uchylony);
4a) pozbawienie licencji zawodowej z mo?liwo?ci? ponownego ubiegania si? o jej nadanie;
5) pozbawienie licencji zawodowej z mo?liwo?ci? ubiegania si? o ponowne jej nadanie po up?ywie 3 lat od dnia pozbawienia.
2a. (uchylony).
2b. (uchylony).
3. Pozbawienie licencji zawodowej nast?puje równie? w przypadku:
1) utraty zdolno?ci do czynno?ci prawnych;
2) skazania za przest?pstwa, o których mowa w art. 182 ust. 1 pkt 2;
3) s?dowego zakazu wykonywania zawodu po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami;
4) s?dowego zakazu prowadzenia dzia?alno?ci gospodarczej w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami.
4. (uchylony).
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pozbawienie licencji zawodowej nast?puje z mocy prawa z dniem, w którym orzeczenie s?du sta?o si? prawomocne. Osoba pozbawiona licencji zawodowej jest zobowi?zana niezw?ocznie poinformowa? o tym zdarzeniu ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Art. 183a. (uchylony).
Rozdzia? 3
Zarz?dzanie nieruchomo?ciami
Art. 184. 1. Zarz?dzanie nieruchomo?ciami jest dzia?alno?ci? zawodow? wykonywan? przez zarz?dców nieruchomo?ci na zasadach okre?lonych w niniejszej ustawie.
2. Zarz?dc? nieruchomo?ci jest osoba fizyczna posiadaj?ca licencj? zawodow? nadan? w trybie przepisów rozdzia?u 4 niniejszego dzia?u.
3. Prowadzenie dzia?alno?ci w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest mo?liwe, w przypadku gdy czynno?ci z zakresu zarz?dzania nieruchomo?ciami b?d? wykonywane przez zarz?dców nieruchomo?ci.
4. Z dniem wpisu do centralnego rejestru zarz?dców nieruchomo?ci osoba, o której mowa w ust. 2, nabywa prawo wykonywania zawodu oraz u?ywania tytu?u zawodowego "zarz?dca nieruchomo?ci". Tytu? zawodowy "zarz?dca nieruchomo?ci" podlega ochronie prawnej.
Art. 185. 1. Zarz?dzanie nieruchomo?ci? polega na podejmowaniu decyzji i dokonywaniu czynno?ci maj?cych na celu w szczególno?ci:
1) zapewnienie w?a?ciwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomo?ci;
2) zapewnienie bezpiecze?stwa u?ytkowania i w?a?ciwej eksploatacji nieruchomo?ci;
3) zapewnienie w?a?ciwej gospodarki energetycznej w rozumieniu przepisów Prawa energetycznego;
4) bie??ce administrowanie nieruchomo?ci?;
5) utrzymanie nieruchomo?ci w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem;
6) uzasadnione inwestowanie w nieruchomo??.
1a. Zarz?dca nieruchomo?ci mo?e wykonywa? opracowania i ekspertyzy oraz doradztwo w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami.
1b. Zarz?dca nieruchomo?ci wykonuje czynno?ci, o których mowa w ust. 1, osobi?cie lub przy pomocy innych osób wykonuj?cych czynno?ci pomocnicze i dzia?aj?cych pod jego bezpo?rednim nadzorem, ponosz?c za ich czynno?ci odpowiedzialno?? zawodow? okre?lon? w ustawie.
1c. W przypadku zdarze? lub zagro?e? ?ycia lub zdrowia ludzi, bezpiecze?stwa mienia b?d? ?rodowiska, o których mowa w przepisach prawa budowlanego, zarz?dca nieruchomo?ci podejmuje decyzje i dokonuje czynno?ci wykraczaj?ce poza zakres czynno?ci, o których mowa w ust. 1, maj?ce na celu zapobie?enie tej szkodzie.
2. Zarz?dca nieruchomo?ci lub podmiot prowadz?cy dzia?alno??, o której mowa w art. 184 ust. 3, dzia?a na podstawie umowy o zarz?dzanie nieruchomo?ci?, zawartej z jej w?a?cicielem, wspólnot? mieszkaniow? albo inn? osob? lub jednostk? organizacyjn?, której przys?uguje prawo do nieruchomo?ci, ze skutkiem prawnym bezpo?rednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem niewa?no?ci. W umowie wskazuje si? w szczególno?ci zarz?dc? nieruchomo?ci odpowiedzialnego zawodowo za jej wykonanie, numer jego licencji zawodowej oraz o?wiadczenie o posiadanym ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone w zwi?zku z wykonywaniem czynno?ci zarz?dzania nieruchomo?ciami.
3. Zakres uprawnie? i obowi?zków zarz?dcy wynika z przepisów ustawy, z przepisów odr?bnych ustaw oraz z umowy o zarz?dzanie nieruchomo?ci?.
4. Sposób ustalenia lub wysoko?? wynagrodzenia za zarz?dzanie nieruchomo?ci? okre?la umowa o zarz?dzanie nieruchomo?ci?.
5. Zarz?dca nieruchomo?ci lub podmiot prowadz?cy dzia?alno??, o której mowa w art. 184 ust. 3, nie mo?e czerpa? korzy?ci z zarz?dzania nieruchomo?ci? oprócz pobierania wynagrodzenia, chyba ?e umowa o zarz?dzanie stanowi inaczej.
Art. 186. 1. Zarz?dca nieruchomo?ci jest zobowi?zany do wykonywania czynno?ci, o których mowa w art. 185 ust. 1 i ust. 1a, zgodnie z zasadami wynikaj?cymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi ze szczególn? staranno?ci? w?a?ciw? dla zawodowego charakteru tych czynno?ci oraz zasadami etyki zawodowej. Jest on tak?e zobowi?zany do kierowania si? zasad? ochrony interesu osób, na których rzecz wykonuje te czynno?ci.
2. Zarz?dca nieruchomo?ci jest zobowi?zany do sta?ego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.
3. Zarz?dca nieruchomo?ci podlega obowi?zkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone w zwi?zku z wykonywaniem czynno?ci, o których mowa w art. 185 ust. 1 i 1a. Je?eli zarz?dca nieruchomo?ci wykonuje czynno?ci przy pomocy innych osób, dzia?aj?cych pod jego nadzorem, podlega on równie? ubezpieczeniu odpowiedzialno?ci cywilnej za szkody wyrz?dzone dzia?aniem tych osób.
4. Minister w?a?ciwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, po zasi?gni?ciu opinii Polskiej Izby Ubezpiecze?, okre?li, w drodze rozporz?dzenia, szczegó?owy zakres ubezpieczenia obowi?zkowego, o którym mowa w ust. 3, termin powstania obowi?zku ubezpieczenia oraz minimaln? sum? gwarancyjn?, bior?c w szczególno?ci pod uwag? specyfik? wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zada?, a tak?e sposoby uznawania ubezpiecze? i gwarancji zawodowych wydanych w pa?stwach, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia?alno?ci gospodarczej.
5. Standardy zawodowe ustalaj? organizacje zawodowe zarz?dców nieruchomo?ci w uzgodnieniu z ministrem w?a?ciwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Komunikat o uzgodnieniu standardów zawodowych zamieszcza si? w Dzienniku Urz?dowym ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
6. Przy wykonywaniu dzia?alno?ci zawodowej w zwi?zku z zawart? umow? o zarz?dzanie nieruchomo?ci?, w zakresie obj?tym t? umow?, zarz?dca odpowiedzialny zawodowo za jej wykonanie ma prawo wgl?du oraz pobierania odpowiednich odpisów, wypisów i za?wiadcze? zawartych w:
1) ksi?gach wieczystych;
2) katastrze nieruchomo?ci;
3) ewidencji sieci uzbrojenia terenu;
4) tabelach taksacyjnych i mapach taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169;
5) planach miejscowych, studiach uwarunkowa? i kierunkach zagospodarowania przestrzennego gmin oraz decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
6) ewidencji ludno?ci;
7) ?wiadectwie charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub cz??ci budynku stanowi?cej samodzieln? ca?o?? techniczno-u?ytkow?.
Art. 186a. Zarz?dca nieruchomo?ci przekazuje organom wykonawczym gminy w?a?ciwej ze wzgl?du na miejsce po?o?enia nieruchomo?ci dane dotycz?ce czynszów najmu lokali mieszkalnych, w powi?zaniu z lokalizacj?, wiekiem budynku i jego stanem technicznym oraz powierzchni? u?ytkow? lokalu i jego standardem, wynikaj?ce z umów najmu, po?o?onych w zarz?dzanych przez niego budynkach, w terminach i wed?ug wzoru okre?lonych w odr?bnych przepisach.
Art. 187. 1. Licencj? zawodow? w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami nadaje si? osobie fizycznej, która:
1) posiada pe?n? zdolno?? do czynno?ci prawnych;
2) nie by?a karana za przest?pstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przest?pstwa gospodarcze, za fa?szowanie pieni?dzy, papierów warto?ciowych, znaków urz?dowych, za sk?adanie fa?szywych zezna? oraz za przest?pstwa skarbowe;
3) posiada wy?sze wykszta?cenie;
4) uko?czy?a studia podyplomowe w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami;
5) odby?a praktyk? zawodow? w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami.
2. Obowi?zek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, która uko?czy?a studia wy?sze, których program uwzgl?dnia co najmniej minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami.
2a. Stwierdzenie, ?e program studiów wy?szych uwzgl?dnia minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami nast?puje na podstawie za?wiadczenia uczelni.
3. Osoba nieposiadaj?ca obywatelstwa polskiego mo?e otrzyma? licencj? zawodow? zarz?dcy nieruchomo?ci po spe?nieniu warunków wymienionych w ust. 1 oraz po wykazaniu si? bieg?? znajomo?ci? j?zyka polskiego.
Art. 188. 1. Zarz?dca nieruchomo?ci niewype?niaj?cy obowi?zków, o których mowa w art. 186 oraz art. 186a, podlega odpowiedzialno?ci zawodowej.
2. Wobec zarz?dcy mog? by? orzeczone, z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, nast?puj?ce kary dyscyplinarne:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) zawieszenie licencji zawodowej na okres od 3 miesi?cy do 1 roku;
4) (uchylony);
4a) pozbawienie licencji zawodowej z mo?liwo?ci? ponownego ubiegania si? o jej nadanie;
5) pozbawienie licencji zawodowej z mo?liwo?ci? ubiegania si? o ponowne jej nadanie po up?ywie 3 lat od dnia pozbawienia.
2a. (uchylony).
2b. (uchylony).
3. Pozbawienie licencji zawodowej nast?puje równie? w przypadku:
1) utraty zdolno?ci do czynno?ci prawnych;
2) skazania za przest?pstwa, o których mowa w art. 187 ust. 1 pkt 2;
3) s?dowego zakazu wykonywania zawodu zarz?dcy nieruchomo?ci;
4) s?dowego zakazu prowadzenia dzia?alno?ci gospodarczej w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami.
4. (uchylony).
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, pozbawienie licencji zawodowej nast?puje z mocy prawa z dniem, w którym orzeczenie s?du sta?o si? prawomocne. Osoba pozbawiona licencji zawodowej jest zobowi?zana niezw?ocznie poinformowa? o tym zdarzeniu ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Art. 189. Zarz?dzanie nieruchomo?ciami nale??cymi do zasobów, o których mowa w art. 20, mo?e by? powierzone podmiotom tworzonym w tym celu przez Skarb Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli zarz?dzanie b?dzie wykonywane przez zarz?dców nieruchomo?ci wymienionych w art. 184 ust. 2.
Art. 190. Przepisów niniejszego rozdzia?u nie stosuje si? do gospodarowania nieruchomo?ciami bezpo?rednio przez w?a?ciwe organy, Agencj? Nieruchomo?ci Rolnych, Wojskow? Agencj? Mieszkaniow?, Agencj? Mienia Wojskowego oraz do zarz?dzania nieruchomo?ciami bezpo?rednio przez ich w?a?cicieli lub u?ytkowników wieczystych, a tak?e przez jednostki organizacyjne w stosunku do nieruchomo?ci oddanych tym jednostkom w trwa?y zarz?d.
Rozdzia? 4
Nadawanie uprawnie? i licencji zawodowych rzeczoznawcom maj?tkowym, po?rednikom w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dcom nieruchomo?ci oraz orzekanie w sprawach odpowiedzialno?ci zawodowej
Art. 191. 1. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej nadaje uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomo?ci, osobom które spe?ni?y wymogi okre?lone w art. 177.
2. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej nadaje licencje zawodowe w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami lub licencje zawodowe w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami, osobom które spe?ni?y wymogi okre?lone odpowiednio w art. 182 lub art. 187.
3. Spe?nienie wymogów, o których mowa w ust. 1 i 2, stwierdza Pa?stwowa Komisja Kwalifikacyjna w post?powaniu kwalifikacyjnym.
3a. Wniosek o nadanie uprawnie? zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci oraz licencji zawodowej w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami lub zarz?dzania nieruchomo?ciami podlega rozpatrzeniu w terminie nie d?u?szym ni? dwa miesi?ce od dnia post?powania kwalifikacyjnego. Do wniosku o nadanie uprawnie? zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci, po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami lub zarz?dzania nieruchomo?ciami do??cza si? dokumenty w formie orygina?u, po?wiadczonej kopii lub po?wiadczonego t?umaczenia, potwierdzaj?ce spe?nienie wymogów, o których mowa odpowiednio w art. 177 ust. 1, art. 182 ust. 1 i art. 187 ust. 1.
3b. W przypadku stwierdzenia konieczno?ci uzupe?nienia wniosku, organ wzywa wnioskodawc? do uzupe?nienia wniosku w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania. Nieuzupe?nienie wniosku w terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W przypadku uzupe?nienia wniosku jest on kierowany na pierwsze post?powanie kwalifikacyjne odbywaj?ce si? po dniu uzupe?nienia wniosku, chyba ?e jest mo?liwe skierowanie wniosku na post?powanie kwalifikacyjne, którego data zosta?a wskazana we wniosku. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 3a, liczy si? od dnia post?powania kwalifikacyjnego, na które wniosek zosta? skierowany.
3c. Je?eli w toku post?powania kwalifikacyjnego na podstawie z?o?onych dokumentów nie jest mo?liwe stwierdzenie, czy kandydat spe?nia warunki okre?lone odpowiednio w art. 177, art. 182 albo w art. 187, przewodnicz?cy zespo?u kwalifikacyjnego w uzgodnieniu z w?a?ciwym wiceprzewodnicz?cym Pa?stwowej Komisji Kwalifikacyjnej wyst?puje z wnioskiem do ministra o zwrócenie si? do odpowiednich organów, instytucji lub osób o udzielenie informacji niezb?dnych dla przeprowadzenia tego post?powania. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 3a, ulega zawieszeniu do dnia otrzymania dodatkowych wyja?nie?.
3d. Przepisu ust. 3c nie stosuje si? do warunków okre?lonych w art. 177 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 182 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 187 ust. 1 pkt 1 i 2.
3e. Termin rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 3a, mo?e zosta? przed?u?ony dodatkowo tylko jeden raz. Przed?u?enie terminu nie mo?e przekroczy? dwóch miesi?cy.
4. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej powo?uje i odwo?uje, w drodze zarz?dzenia, Pa?stwow? Komisj? Kwalifikacyjn? z udzia?em osób wskazanych przez organizacje zawodowe rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dców nieruchomo?ci.
5. Post?powanie kwalifikacyjne przeprowadza si? na koszt osób ubiegaj?cych si? o nadanie uprawnie? i licencji zawodowych. Koszty s? pokrywane przez wniesienie op?aty za post?powanie kwalifikacyjne.
6. Wysoko?? op?aty za post?powanie kwalifikacyjne nie mo?e by? wy?sza ni? kwota przeci?tnego miesi?cznego wynagrodzenia w roku poprzedzaj?cym przeprowadzenie post?powania kwalifikacyjnego, og?aszanego przez Prezesa G?ównego Urz?du Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze? Spo?ecznych.
7. Cz?onkom Pa?stwowej Komisji Kwalifikacyjnej przys?uguje wynagrodzenie za przeprowadzanie post?powania kwalifikacyjnego.
8. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej okre?li, w drodze rozporz?dzenia:
1) wysoko?? op?aty za post?powanie kwalifikacyjne, umo?liwiaj?cej pokrycie kosztów post?powania kwalifikacyjnego i wydatków zwi?zanych z funkcjonowaniem Pa?stwowej Komisji Kwalifikacyjnej, tryb jej pobierania oraz przypadki uzasadniaj?ce zwrot tej op?aty, a tak?e tryb jej zwrotu, uwzgl?dniaj?c etapy i terminy post?powania kwalifikacyjnego;
2) wysoko?? wynagrodzenia cz?onków Pa?stwowej Komisji Kwalifikacyjnej, uwzgl?dniaj?c liczb? osób przyst?puj?cych do post?powania kwalifikacyjnego oraz sposób przeprowadzenia post?powania kwalifikacyjnego.
Art. 192. Nadanie uprawnie? zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci, a tak?e licencji zawodowych po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dcy nieruchomo?ci stwierdza si? ?wiadectwem. Odmowa nadania uprawnie? i licencji zawodowych nast?puje w drodze decyzji.
Art. 193. 1. Osoby, którym nadano uprawnienia i licencje zawodowe, podlegaj? wpisowi odpowiednio do centralnych rejestrów: rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dców nieruchomo?ci na podstawie ?wiadectw nadania tych uprawnie? i licencji.
2. W rejestrach, o których mowa w ust. 1, wpisuje si? równie? obywateli pa?stw cz?onkowskich Unii Europejskiej, którym, na zasadach okre?lonych w przepisach odr?bnych, uznano nabyte w tych pa?stwach poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej kwalifikacje do wykonywania zawodów rzeczoznawcy maj?tkowego, po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dcy nieruchomo?ci.
3. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej prowadzi centralne rejestry, o których mowa w ust. 1. W centralnych rejestrach wpisuje si? nast?puj?ce dane dotycz?ce osób, którym nadano uprawnienia i licencje:
1) numer kolejny wpisu;
2) dat? wpisu;
3) imi? i nazwisko;
4) imiona rodziców;
5) dat? i miejsce urodzenia;
6) adres zamieszkania;
7) wykszta?cenie;
8) numer ewidencyjny PESEL;
9) numer dokumentu to?samo?ci obywatela pa?stwa cz?onkowskiego Unii Europejskiej;
10) numer uprawnie? lub numer licencji zawodowych;
11) informacje o orzeczonych karach dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2, a tak?e informacje o pozbawieniu uprawnie? lub licencji zawodowych z przyczyn, o których mowa w art. 178 ust. 3, art. 183 ust. 3 oraz art. 188 ust. 3;
12) informacje o wykre?leniach z rejestru oraz przyczynach tych wykre?le?.
3a. Wykre?lenie z rejestrów osób, którym nadano uprawnienia i licencje zawodowe, nast?puje w przypadku:
1) zawieszenia uprawnie? lub licencji zawodowych, o którym mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 i 4, art. 183 ust. 2 pkt 3 oraz art. 188 ust. 2 pkt 3;
2) pozbawienia uprawnie? lub licencji zawodowych, o którym mowa w art. 178 ust. 2 pkt 4a i 5, art. 183 ust. 2 pkt 4a i 5 oraz art. 188 ust. 2 pkt 4a i 5;
3) pozbawienia uprawnie? lub licencji zawodowych, o którym mowa w art. 178 ust. 3, art. 183 ust. 3 oraz art. 188 ust. 3;
4) ?mierci.
3b. W razie orzeczenia kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3, art. 183 ust. 2 pkt 3 oraz art. 188 ust. 2 pkt 3, ponowny wpis do rejestru nast?puje na wniosek osoby ukaranej po up?ywie okresu orzeczonej kary dyscyplinarnej. W razie orzeczenia kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 4, ponowny wpis do rejestru nast?puje po ponownym z?o?eniu egzaminu z wynikiem pozytywnym.
3c. W razie orzeczenia kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 183 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 188 ust. 2 pkt 1 i 2, zatarcie kary nast?puje na wniosek osoby ukaranej po up?ywie 1 roku od jej wykonania.
3d. W razie orzeczenia kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 i 4, art. 183 ust. 2 pkt 3 oraz art. 188 ust. 2 pkt 3, zatarcie kary nast?puje na wniosek osoby ukaranej po up?ywie 2 lat od zako?czenia okresu orzeczonej kary.
4. Wyci?gi z rejestrów, z wyj?tkiem danych wymienionych w ust. 3 pkt 5, 8, 9, 11 i 12, podlegaj? og?oszeniu w dzienniku urz?dowym ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz publikacji na stronach internetowych urz?du obs?uguj?cego ministra.
5. Og?oszeniu, o którym mowa w ust. 4, podlegaj? tak?e uzupe?nienia i zmiany w rejestrach.
6. Na uzasadniony wniosek organu pa?stwa cz?onkowskiego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o ?wiadczeniu us?ug na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 278), minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej udost?pnia dane, o których mowa w ust. 3, w zakresie wskazanym we wniosku, powiadamiaj?c o tym rzeczoznawc? maj?tkowego, po?rednika w obrocie nieruchomo?ciami albo zarz?dc? nieruchomo?ci, którego dane zosta?y udost?pnione.
Art. 193a. (uchylony).
Art. 194. 1. (uchylony).
1a. Post?powanie z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej wszczyna minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, z zastrze?eniem ust. 1b i 1c. Po wszcz?ciu post?powania minister przekazuje spraw? do Komisji Odpowiedzialno?ci Zawodowej w celu przeprowadzenia post?powania wyja?niaj?cego.
1b. W przypadku gdy sprawa dotyczy osób powo?anych lub ustanowionych przez s?d, post?powanie z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej wszczyna si? wy??cznie na skutek skargi z?o?onej przez s?d.
1c. Nie wszczyna si? post?powania z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, je?eli do dnia otrzymania przez ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej informacji o zaistnieniu okoliczno?ci mog?cych stanowi? podstaw? odpowiedzialno?ci zawodowej up?yn??y 3 lata, licz?c od dnia zaistnienia tych okoliczno?ci.
2. Post?powanie wyja?niaj?ce dotycz?ce wype?niania obowi?zków, o których mowa w art. 158, art. 175, art. 181, art. 186 i art. 186a, przeprowadza Komisja Odpowiedzialno?ci Zawodowej.
3. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej powo?uje i odwo?uje, w drodze zarz?dzenia, Komisj? Odpowiedzialno?ci Zawodowej z udzia?em osób wskazanych przez organizacje zawodowe rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dców nieruchomo?ci.
4. Koszty post?powania z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej s? pokrywane ze ?rodków bud?etu pa?stwa znajduj?cych si? w dyspozycji ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Art. 195. 1. Post?powanie wyja?niaj?ce wymienione w art. 194 odbywa si? z udzia?em osoby, wobec której wszcz?to post?powanie z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje post?powania wyja?niaj?cego. W przypadku dwukrotnej usprawiedliwionej nieobecno?ci Komisja Odpowiedzialno?ci Zawodowej przeprowadza post?powanie wyja?niaj?ce.
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, mo?e ustanowi? obro?c? lub zwróci? si? o wyznaczenie obro?cy z urz?du. Obro?ca ustanowiony lub wyznaczony z urz?du jest uprawniony do udzia?u w post?powaniu wyja?niaj?cym.
3. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej ustala, w drodze zarz?dzenia, list? obro?ców z urz?du, z udzia?em osób wskazanych przez organizacje zawodowe rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dców nieruchomo?ci.
4. Komisja Odpowiedzialno?ci Zawodowej, z upowa?nienia ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, mo?e zwraca? si? do organów administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwo?ci oraz innych instytucji i osób o udzielenie informacji niezb?dnych dla przeprowadzenia post?powania wyja?niaj?cego.
Art. 195a. 1. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, na podstawie wyników post?powania wyja?niaj?cego, orzeka, w drodze decyzji, o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2, albo o umorzeniu post?powania z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, z zastrze?eniem ust. 2.
2. W przypadkach, o których mowa w art. 127 § 3 Kodeksu post?powania administracyjnego, minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej mo?e odst?pi? od przekazania sprawy do Komisji Odpowiedzialno?ci Zawodowej w celu przeprowadzenia post?powania wyja?niaj?cego.
3. Wykonanie decyzji, o której mowa w art. 138 Kodeksu post?powania administracyjnego, nast?puje po up?ywie 14 dni od dnia, w którym up?yn?? bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzj? do s?du administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do s?du administracyjnego minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej wstrzymuje z urz?du wykonanie decyzji, w drodze postanowienia, na które nie przys?uguje za?alenie.
Art. 196. 1. Programy studiów podyplomowych, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 4, art. 182 ust. 1 pkt 4 i art. 187 ust. 1 pkt 4, uwzgl?dniaj? co najmniej minimalne wymogi programowe ustalone przez ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
2. Programy kursów specjalistycznych, szkole? lub seminariów, maj?cych na celu doskonalenie kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 175 ust. 2, art. 181 ust. 2 oraz art. 186 ust. 2, uwzgl?dniaj? wymogi programowe ustalone przez ministra w?a?ciwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz podlegaj? zg?oszeniu temu ministrowi.
3. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej okre?li, w drodze rozporz?dzenia:
1) minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych w zakresie wyceny nieruchomo?ci, po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dzania nieruchomo?ciami, w tym czas trwania tych studiów, program ogólny i program szczegó?owy studiów podyplomowych, z uwzgl?dnieniem tematyki wyk?adów oraz minimalnej liczby godzin ich trwania, bior?c pod uwag? kwalifikacje i umiej?tno?ci, jakie powinni posiada? absolwenci tych studiów, niezb?dne dla prawid?owego i rzetelnego wykonywania dzia?alno?ci zawodowej w powy?szych zakresach;
2) wymogi programowe dla kursów specjalistycznych, szkole? lub seminariów, maj?cych na celu doskonalenie kwalifikacji zawodowych rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dców nieruchomo?ci, w tym grupy tematyczne tych kursów specjalistycznych, szkole? lub seminariów, bior?c pod uwag? kwalifikacje i umiej?tno?ci, jakie powinni posiada? rzeczoznawcy maj?tkowi, po?rednicy w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dcy nieruchomo?ci, niezb?dne dla prawid?owego i rzetelnego wykonywania dzia?alno?ci zawodowej w powy?szych zakresach.
Art. 196a. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, w celu sprawdzenia doskonalenia kwalifikacji zawodowych, mo?e ??da? udokumentowania doskonalenia tych kwalifikacji.
Art. 197. Minister w?a?ciwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, maj?c na wzgl?dzie zapewnienie obiektywnego, rzetelnego i sprawnego sprawdzenia przygotowania kandydatów na rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dców nieruchomo?ci oraz zapewnienie obiektywnej oceny skarg na dzia?alno?? osób, którym nadano uprawnienia i licencje zawodowe, a tak?e uwzgl?dniaj?c rzeczywiste koszty post?powania z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej okre?li, w drodze rozporz?dzenia:
1) sposób i warunki odbywania praktyk zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci, po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dzania nieruchomo?ciami, regulamin organizacji tych praktyk, ich program oraz sposób dokumentowania odbycia praktyki zawodowej, w tym wzór dziennika praktyk i koszt jego wydania;
2) sposób i tryb przeprowadzania post?powania kwalifikacyjnego, sposób ustalania i rodzaje kosztów tego post?powania, organizacj? Pa?stwowej Komisji Kwalifikacyjnej oraz regulamin jej dzia?ania;
3) wzory ?wiadectw uprawnie? zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci oraz licencji zawodowych w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dzania nieruchomo?ciami;
4) sposób prowadzenia centralnych rejestrów rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami oraz zarz?dców nieruchomo?ci;
5) sposób post?powania przy wydawaniu duplikatów ?wiadectw i licencji zawodowych w przypadku ich utraty;
6) sposoby doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców maj?tkowych, po?redników w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dców nieruchomo?ci, sposób dokumentowania oraz kryteria oceny spe?nienia tego obowi?zku, formy i zasady zg?aszania i potwierdzania przez organizatorów doskonalenia aktualno?ci programów, o których mowa w art. 196 ust. 2, formy i zasady prowadzenia i publikacji rejestru zg?oszonych programów oraz wzory dokumentów stosowanych w tym post?powaniu;
7) (uchylony);
8) sposób i tryb przeprowadzania post?powania z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, sposoby ustalania i rodzaje kosztów tego post?powania, organizacj? Komisji Odpowiedzialno?ci Zawodowej oraz regulamin jej dzia?ania, wysoko?? wynagrodzenia cz?onków Komisji Odpowiedzialno?ci Zawodowej i obro?ców z urz?du oraz sposób jego ustalania.
DZIA? VI
PRZEPISY KARNE
Art. 198. 1. Kto prowadzi:
1) bez uprawnie? zawodowych dzia?alno?? zawodow? w zakresie rzeczoznawstwa maj?tkowego, polegaj?c? na okre?laniu warto?ci nieruchomo?ci, a tak?e maszyn i urz?dze? trwale zwi?zanych z nieruchomo?ci?;
2) bez licencji zawodowej dzia?alno?? zawodow? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami, polegaj?c? na wykonywaniu czynno?ci zmierzaj?cych do zawarcia przez inne osoby umów, okre?lonych w art. 180 ust. 1;
3) bez licencji zawodowej dzia?alno?? zawodow? w zakresie zarz?dzania nieruchomo?ciami, polegaj?c? na wykonywaniu czynno?ci zmierzaj?cych do utrzymywania nieruchomo?ci w stanie niepogorszonym, zgodnie z jej przeznaczeniem, oraz do uzasadnionego inwestowania w nieruchomo??, a tak?e innych czynno?ci okre?lonych w art. 185 ust. 1
- podlega karze aresztu, ograniczenia wolno?ci albo grzywny.
2. Tej samej karze podlega podmiot prowadz?cy dzia?alno??, o której mowa odpowiednio w art. 174 ust. 6, art. 179 ust. 3 i art. 184 ust. 3, który powierza wykonywanie czynno?ci, o których mowa w ust. 1, osobie nieposiadaj?cej odpowiednich uprawnie? i licencji zawodowych wymienionych w ust. 1.
3. Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1 i 2, nast?puje w trybie przepisów Kodeksu post?powania w sprawach o wykroczenia.
DZIA? VII
PRZEPISY PRZEJ?CIOWE, ZMIANY W PRZEPISACH OBOWI?ZUJ?CYCH I PRZEPISY KO?COWE
Rozdzia? 1
Przepisy przej?ciowe
Art. 199. 1. Nieruchomo?ci nabyte przez pa?stwowe osoby prawne po wej?ciu w ?ycie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 3, poz. 11), to jest po dniu 1 lutego 1989 r., stanowi? od daty nabycia w?asno?? tych osób.
2. Zarz?d nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa oraz w?asno?? gminy, sprawowany w dniu wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekszta?ca si? z tym dniem w trwa?y zarz?d tych nieruchomo?ci.
Art. 200. 1. W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 wrze?nia 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wyw?aszczaniu nieruchomo?ci (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91, poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84, poz. 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa u?ytkowania wieczystego gruntów oraz w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali przez pa?stwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki ?ywno?ciowej, które posiada?y w tym dniu grunty w zarz?dzie, niezako?czonych przed dniem wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy, stosuje si? nast?puj?ce zasady:
1) nabycie w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali nast?puje odp?atnie, je?eli obiekty te nie by?y wybudowane lub nabyte ze ?rodków w?asnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;
2) nabycie prawa u?ytkowania wieczystego oraz w?asno?ci stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? gminy;
3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala si? warunki u?ytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad okre?lonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwot? nale?n? za nabycie w?asno?ci, a tak?e sposób zabezpieczenia wierzytelno?ci okre?lony w ust. 2;
4) na poczet ceny nabycia w?asno?ci, o której mowa w pkt 3, zalicza si? zwaloryzowane op?aty poniesione z tytu?u zarz?du budynków, innych urz?dze? i lokali; przy nabyciu u?ytkowania wieczystego nie pobiera si? pierwszej op?aty.
2. Wierzytelno?ci z tytu?u nabycia w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali przez osoby, o których mowa w ust. 1, podlegaj? zabezpieczeniu hipotecznemu na u?ytkowaniu wieczystym gruntów lub wyodr?bnionych cz??ciach tych gruntów, które te osoby naby?y. Hipoteka powstaje z dniem wpisu do ksi?gi wieczystej. Wpis hipoteki nast?puje po bezskutecznym up?ywie terminu na zaspokojenie wierzytelno?ci, wyznaczonego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu hipotecznym stosuje si? odpowiednio przepisy o ksi?gach wieczystych i hipotece, z zastrze?eniem nast?puj?cych zasad:
1) podstaw? wpisu hipoteki jest decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2;
2) wierzytelno?ci zabezpieczone hipotecznie podlegaj? w chwili zap?aty waloryzacji wed?ug zasad obowi?zuj?cych przy zwrocie wyw?aszczonych nieruchomo?ci i nie podlegaj? oprocentowaniu;
3) w razie sprzeda?y, wynaj?cia, wydzier?awienia albo innego odp?atnego udost?pnienia nieruchomo?ci lub ich cz??ci, na których dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelno?ci, wierzytelno?? staje si? natychmiast wymagalna w cz??ci równej korzy?ciom uzyskanym z tego tytu?u; za korzy?ci te uwa?a si? przychody pomniejszone o koszty zwi?zane z zawarciem umowy;
4) w razie ustanowienia odr?bnej w?asno?ci lokalu mieszkalnego, udzia? w u?ytkowaniu wieczystym gruntów oraz udzia? we wspó?w?asno?ci cz??ci wspólnych budynku zwi?zane z prawem w?asno?ci tego lokalu s? wolne od hipoteki;
5) (uchylony).
3. Wierzytelno?ci z tytu?u nabycia w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali wygasaj? z chwil?:
1) przekszta?cenia przedsi?biorstwa pa?stwowego w spó?k? z wy??cznym udzia?em Skarbu Pa?stwa lub przekszta?cenia przedsi?biorstwa komunalnego w jednoosobow? spó?k? gminy;
2) wydania zarz?dzenia o prywatyzacji bezpo?redniej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsi?biorstw pa?stwowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397, z pó?n. zm.15)).
4. Nabycie w?asno?ci oraz prawa u?ytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie mo?e narusza? praw osób trzecich.
5. Windykacj? nale?no?ci, o których mowa w ust. 2 pkt 3, prowadzi w?a?ciwy organ.
Art. 201. 1. Przepisy art. 200 stosuje si? odpowiednio do utworzonych z dniem 1 maja 1991 r., 1 lipca 1991 r. oraz z dniem 1 stycznia 1992 r. na podstawie zarz?dze? Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej przedsi?biorstw pa?stwowych, które naby?y z mocy prawa, zgodnie z ustaw? z dnia 25 marca 1994 r. zmieniaj?c? ustaw? o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wyw?aszczaniu nieruchomo?ci (Dz. U. Nr 51, poz. 201), z dniem ich wpisu do rejestru przedsi?biorstw pa?stwowych prawo u?ytkowania wieczystego gruntów oraz w?asno?? po?o?onych na nich budynków, innych urz?dze? i lokali b?d?cych w zarz?dzie rejonów dróg publicznych, okr?gowych zak?adów transportu i maszyn drogowych, rejonów budowy dróg i mostów, rejonów budowy dróg, rejonów budowy mostów, kopalni odkrywkowych surowców drogowych, rejonów eksploatacji kruszywa lub dyrekcji okr?gowych dróg publicznych.
2. Nabycie w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali przez przedsi?biorstwa pa?stwowe, o których mowa w ust. 1, nast?puje odp?atnie, je?eli obiekty te nie by?y wybudowane lub nabyte ze ?rodków w?asnych poprzedników prawnych tych przedsi?biorstw.
Art. 202. 1. Pa?stwowe instytucje kultury, które na podstawie ustawy z dnia 25 pa?dziernika 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu dzia?alno?ci kulturalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 493, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 90, poz. 407 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24 i Nr 106, poz. 680) uzyska?y osobowo?? prawn?, nabywaj? z mocy prawa, z dniem ich wpisu do rejestru instytucji kultury, u?ytkowanie wieczyste gruntów, którymi zarz?dza?y w dniu 5 grudnia 1990 r., oraz w?asno?? po?o?onych na nich budynków, innych urz?dze? i lokali, je?eli w dniu wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy nadal zarz?dzaj? tymi gruntami. Nie mo?e to narusza? praw osób trzecich. Do nabycia stosuje si? odpowiednio przepisy art. 200.
2. Nabycie w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali przez instytucje kultury, o których mowa w ust. 1, nast?puje nieodp?atnie.
3. Przepisy ust. 1 i ust. 2 stosuje si? odpowiednio do komunalnych instytucji kultury, które uzyska?y osobowo?? prawn? w trybie art. 41 ustawy wymienionej w ust. 1.
Art. 203. 1. Zobowi?zania osób prawnych z tytu?u odp?atno?ci za budynki, inne urz?dzenia i lokale, o których mowa w art. 200 ust. 1 oraz art. 201 ust. 2, niewykonane w ca?o?ci lub w cz??ci przed dniem wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy, podlegaj? zabezpieczeniu hipotecznemu zgodnie z jej przepisami.
2. Zobowi?zania spó?ek z wy??cznym udzia?em Skarbu Pa?stwa, powsta?ych z przekszta?cenia przedsi?biorstw pa?stwowych, z tytu?u, o którym mowa w ust. 1, wygasaj?.
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje si? do zobowi?za? spó?ek, którym na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oddano do odp?atnego korzystania mienie zlikwidowanego przedsi?biorstwa.
Art. 204. 1. Spó?dzielni, zwi?zkowi spó?dzielczemu oraz innym osobom prawnym, które w dniu 5 grudnia 1990 r. by?y u?ytkownikami gruntów, stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub gminy, przys?uguje roszczenie o ustanowienie u?ytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie w?asno?ci znajduj?cych si? na nim budynków, innych urz?dze? i lokali.
2. Zawarcie umowy o oddanie gruntu w u?ytkowanie wieczyste nast?puje bez przetargu.
3. Przeniesienie w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali nast?puje odp?atnie, chyba ?e obiekty te zosta?y wybudowane lub nabyte ze ?rodków w?asnych spó?dzielni, zwi?zków spó?dzielczych oraz innych osób prawnych.
4. Op?at? z tytu?u u?ytkowania wieczystego gruntu oraz cen? budynków, innych urz?dze? i lokali ustala si? wed?ug przepisów rozdzia?u 8 dzia?u II, z wy??czeniem przepisu o obowi?zku wniesienia pierwszej op?aty. Na poczet ceny zalicza si? zwaloryzowane op?aty poniesione z tytu?u u?ytkowania budynków, innych urz?dze? i lokali.
5. Roszczenia, o których mowa w ust. 1, wygas?y, je?eli wnioski w tej sprawie nie zosta?y z?o?one do dnia 31 grudnia 1996 r.
6. W przypadku sprzeda?y prawa u?ytkowania wieczystego przed up?ywem 10 lat od jego ustanowienia, spó?dzielnia, zwi?zek spó?dzielczy oraz inne osoby prawne s? obowi?zane ui?ci? pierwsz? op?at? w wysoko?ci okre?lonej w dniu sprzeda?y, wed?ug przepisów rozdzia?u 8 dzia?u II. Nie uiszcza si? pierwszej op?aty w razie:
1) nieodp?atnego przekazania prawa u?ytkowania wieczystego na rzecz gminy lub Skarbu Pa?stwa;
2) nieodp?atnego przekazania prawa u?ytkowania wieczystego na rzecz innej spó?dzielni na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i dzia?alno?ci spó?dzielczo?ci (Dz. U. Nr 6, poz. 36, z pó?n. zm.16)).
Art. 205. 1. Roszczenia spó?dzielni, zwi?zków spó?dzielczych oraz innych osób prawnych o ustanowienie u?ytkowania wieczystego, powsta?e przed dniem wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy, podlegaj? z tym dniem jej przepisom.
2. Przepisy art. 204 stosuje si? odpowiednio do nast?pców prawnych spó?dzielni, zwi?zków spó?dzielczych oraz innych osób prawnych, które istnia?y w dniu 24 grudnia 1992 r. i istniej? w dniu wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy.
Art. 206. Rada Ministrów okre?li, w drodze rozporz?dzenia, szczegó?owe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarz?du pa?stwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomo?ci, a tak?e prawa u?ytkowania nieruchomo?ci przez spó?dzielnie, zwi?zki spó?dzielcze oraz inne osoby prawne, uznawania ?rodków, o których mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za ?rodki w?asne, okre?lania warto?ci nieruchomo?ci oraz wysoko?ci kwot nale?nych za nabycie w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali, zabezpieczenia wierzytelno?ci z tego tytu?u, a tak?e rodzaje dokumentów stanowi?cych niezb?dne dowody w tych sprawach.
Art. 207. 1. Osoby, które by?y posiadaczami nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? gminy w dniu 5 grudnia 1990 r. i pozostawa?y nimi nadal w dniu 1 stycznia 1998 r., mog? ??da? oddania nieruchomo?ci w drodze umowy w u?ytkowanie wieczyste wraz z przeniesieniem w?asno?ci budynków, je?eli zabudowa?y te nieruchomo?ci na podstawie pozwolenia na budow? z lokalizacj? sta??. Nabycie w?asno?ci budynków wybudowanych ze ?rodków w?asnych posiadaczy nast?puje nieodp?atnie.
1a. Je?eli nieruchomo?? zosta?a zabudowana na podstawie pozwolenia na budow? z lokalizacj? czasow?, zawarcie umowy, o której mowa w ust. 1, jest uzale?nione od zgodno?ci tej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego obowi?zuj?cego w dniu zg?oszenia ??dania.
2. Posiadacze, o których mowa w ust. 1, mog? by? zwolnieni z pierwszej op?aty z tytu?u u?ytkowania wieczystego, je?eli z?o?? wnioski o oddanie im nieruchomo?ci w u?ytkowanie wieczyste przed up?ywem roku od dnia wej?cia w ?ycie ustawy.
Art. 207a. Przepisy art. 207 ust. 1 i 1a, w zakresie dotycz?cym nieruchomo?ci stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa, stosuje si? równie? do:
1) przedsi?biorstw pa?stwowych powsta?ych w wyniku podzia?u przedsi?biorstwa pa?stwowego istniej?cego w dniu 5 grudnia 1990 r.,
2) przedsi?biorstw pa?stwowych powsta?ych w wyniku po??czenia przedsi?biorstw istniej?cych w dniu 5 grudnia 1990 r.,
3) spó?ek powsta?ych w wyniku komercjalizacji lub przekszta?cenia przedsi?biorstwa pa?stwowego istniej?cego w dniu 5 grudnia 1990 r. w jednoosobow? spó?k? Skarbu Pa?stwa, w trybie przewidzianym w przepisach o prywatyzacji przedsi?biorstw pa?stwowych
- je?eli w dniu 1 stycznia 2004 r. podmioty te by?y posiadaczami nieruchomo?ci, znajduj?cych si? w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu przedsi?biorstw pa?stwowych, o których mowa w pkt 1-3.
Art. 208. 1. Osobom fizycznym oraz prawnym, które do dnia 5 grudnia 1990 r. uzyska?y ostateczne decyzje lokalizacyjne lub pozwolenia na budow? na nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? gminy, oddaje si? te nieruchomo?ci w u?ytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym, je?eli wnioski o oddanie tych nieruchomo?ci zosta?y z?o?one przed dniem utraty wa?no?ci tych decyzji, jednak nie pó?niej ni? do dnia 31 grudnia 2000 r.
2. Spó?dzielniom, ich zwi?zkom oraz Krajowej Radzie Spó?dzielczej i innym osobom prawnym, które na gruntach stanowi?cych w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? gminy do dnia 5 grudnia 1990 r. wybudowa?y same lub wybudowali ich poprzednicy prawni z w?asnych ?rodków, za zezwoleniem w?a?ciwego organu nadzoru budowlanego budynki, przys?uguje roszczenie o ustanowienie u?ytkowania wieczystego gruntów oraz o nieodp?atne przeniesienie w?asno?ci znajduj?cych si? na nich budynków. Roszczenie przys?uguje tym osobom w stosunku do gruntów b?d?cych w dniu zg?oszenia roszczenia w ich posiadaniu w rozumieniu art. 207 i obejmuje grunty niezb?dne do prawid?owego korzystania z budynku.
3. W sprawach, o których mowa w ust. 2, zawarcie umowy o oddanie gruntu w u?ytkowanie wieczyste oraz o przeniesienie w?asno?ci budynków nast?puje bez przetargu oraz bez obowi?zku wniesienia pierwszej op?aty.
4. Roszczenia, o których mowa w ust. 2, wygas?y, je?eli wnioski w tej sprawie nie zosta?y z?o?one do dnia 31 grudnia 1996 r.
Art. 209. Osoby, które uzyska?y prawo zabudowy nieruchomo?ci ustanowione przed dniem wej?cia w ?ycie dekretu z dnia 26 pa?dziernika 1945 r. o prawie zabudowy (Dz. U. Nr 50, poz. 280), mog? ??da? przekszta?cenia tego prawa w u?ytkowanie wieczyste. Przekszta?cenie nast?puje w drodze decyzji w?a?ciwego organu, w której okre?la si? tak?e warunki u?ytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad okre?lonych w art. 62. Decyzja stanowi podstaw? do dokonania wpisu w ksi?dze wieczystej.
Art. 209a. 1. Je?eli przy wyodr?bnianiu w?asno?ci lokali w budynku wydzielono dla tego budynku dzia?k? gruntu niespe?niaj?c? wymogów dzia?ki budowlanej, w?a?cicielom lokali przys?uguje w stosunku do Skarbu Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia w?asno?ci lub oddania w u?ytkowanie wieczyste przyleg?ej nieruchomo?ci gruntowej lub jej cz??ci, która wraz z dotychczas wydzielon? dzia?k? gruntu b?dzie spe?nia? wymogi dzia?ki budowlanej, pod warunkiem ?e roszczenie to zosta?o zg?oszone ??cznie przez w?a?cicieli wszystkich lokali; w razie braku zgody stosuje si? przepisy art. 199 Kodeksu cywilnego.
2. Przeniesienie w?asno?ci nieruchomo?ci, o którym mowa w ust. 1, mo?e nast?pi? po rozpatrzeniu przez w?a?ciwe organy wniosków poprzednich w?a?cicieli lub ich spadkobierców o przywrócenie w?asno?ci tej nieruchomo?ci.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Skarbowi Pa?stwa lub jednostce samorz?du terytorialnego przys?uguje w stosunku do w?a?cicieli lokali roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia na ich rzecz w?asno?ci lub oddania im w u?ytkowanie wieczyste przyleg?ej nieruchomo?ci gruntowej lub jej cz??ci.
4. Roszczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przys?uguje, je?eli:
1) toczy si? post?powanie dotycz?ce prawid?owo?ci nabycia nieruchomo?ci przez Skarb Pa?stwa lub jednostk? samorz?du terytorialnego;
2) przyleg?a nieruchomo?? gruntowa, stanowi?ca w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub jednostki samorz?du terytorialnego, zosta?a oddana w u?ytkowanie wieczyste innej osobie lub w trwa?y zarz?d jednostce organizacyjnej na cele obronno?ci i bezpiecze?stwa pa?stwa, lub graniczy z tymi nieruchomo?ciami;
3) wskutek realizacji roszczenia przyleg?a nieruchomo?? gruntowa przesta?aby spe?nia? wymogi dzia?ki budowlanej.
Art. 210. 1. Grunty stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? gminy, b?d?ce w dniu 5 grudnia 1990 r. w u?ytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadaj?cych osobowo?ci prawnej oraz znajduj?ce si? na tych gruntach budynki, inne urz?dzenia i lokale pozostaj? nadal w u?ytkowaniu tych osób i jednostek. Do u?ytkowania tego stosuje si? odpowiednio przepisy dotycz?ce trwa?ego zarz?du.
2. W razie sprzeda?y dotychczasowemu u?ytkownikowi budynków, innych urz?dze? i lokali, o których mowa w ust. 1, na poczet ceny nabycia w?asno?ci zalicza si? op?aty poniesione z tytu?u u?ytkowania.
3. Do u?ytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998 r. stosuje si? odpowiednio przepisy dotycz?ce trwa?ego zarz?du.
Art. 211. 1. Osoba, która na podstawie pozwolenia na budow? wybudowa?a przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze ?rodków w?asnych gara? na gruncie stanowi?cym w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? gminy, a tak?e jej nast?pca prawny, mog? ??da? nabycia tego gara?u na w?asno?? oraz oddania w u?ytkowanie wieczyste gruntu niezb?dnego do korzystania z tego gara?u, je?eli jest jego najemc?. Nabycie gara?u na w?asno?? nast?puje nieodp?atnie.
2. Nabycie gara?u na w?asno??, wybudowanego przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie pozwolenia na budow? z lokalizacj? czasow?, jest uzale?nione od zgodno?ci tej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego obowi?zuj?cego w dniu zg?oszenia ??dania.
3. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa, je?eli ??danie nabycia gara?u na w?asno?? oraz oddania u?ytkowania wieczystego gruntu niezb?dnego do korzystania z tego gara?u nie zostanie z?o?one w?a?ciwemu organowi do dnia 31 grudnia 2000 r.
Art. 212. (uchylony).
Art. 213. Przepisów art. 204-211 nie stosuje si? do nieruchomo?ci wchodz?cych w sk?ad Zasobu W?asno?ci Rolnej Skarbu Pa?stwa, chyba ?e przepisy dotycz?ce gospodarowania tym Zasobem stanowi? inaczej.
Art. 214. 1. Poprzednim w?a?cicielom, których prawa do odszkodowania za przej?te przez pa?stwo grunty, budynki i inne cz??ci sk?adowe nieruchomo?ci, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 pa?dziernika 1945 r. o w?asno?ci i u?ytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygas?y na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, je?eli zg?osili oni lub ich nast?pcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w u?ytkowanie wieczyste, mo?e zosta? zwrócona jedna nieruchomo??.
2. Zwrot nieruchomo?ci, o którym mowa w ust. 1, przys?uguje poprzednim w?a?cicielom dzia?ek zabudowanych domami jednorodzinnymi, ma?ymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. zosta?a wyodr?bniona w?asno?? poszczególnych lokali, a tak?e domami, które stanowi?y przed tym dniem w?asno?? spó?dzielni mieszkaniowych.
3. O przyznaniu prawa u?ytkowania wieczystego gruntów i o zwrocie budynków orzeka w?a?ciwy organ.
4. Przepis ust. 2 stosuje si? odpowiednio do obiektów sakralnych, klasztorów, domów zakonnych i innych obiektów ko?cielnych, u?ytkowanych w ca?o?ci przez by?ych w?a?cicieli lub ich nast?pców prawnych. Je?eli obiekty te s? u?ytkowane tylko w cz??ci, przepis ust. 2 stosuje si? wy??cznie w granicach faktycznego w?adania.
5. Przepisu ust. 2 nie stosuje si? do gruntów oddanych w u?ytkowanie wieczyste osobom innym ni? byli w?a?ciciele oraz do gruntów oddanych w u?ytkowanie.
Art. 215. 1. Przepisy ustawy dotycz?ce odszkodowa? za wyw?aszczone nieruchomo?ci stosuje si? odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 pa?dziernika 1945 r. o w?asno?ci i u?ytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przesz?y na w?asno?? pa?stwa, je?eli ich poprzedni w?a?ciciele lub nast?pcy prawni tych w?a?cicieli, prowadz?cy gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego w?adania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.
2. Przepisy ustawy dotycz?ce odszkodowania za wyw?aszczone nieruchomo?ci stosuje si? odpowiednio do domu jednorodzinnego, je?eli przeszed? on na w?asno?? pa?stwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do dzia?ki, która przed dniem wej?cia w ?ycie dekretu wymienionego w ust. 1 mog?a by? przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, je?eli poprzedni w?a?ciciel b?d? jego nast?pcy prawni zostali pozbawieni faktycznej mo?liwo?ci w?adania ni? po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni w?a?ciciel b?d? jego nast?pcy prawni mog? otrzyma? w u?ytkowanie wieczyste dzia?k? pod budow? domu jednorodzinnego.
Art. 216. 1. Przepisy rozdzia?u 6 dzia?u III niniejszej ustawy stosuje si? odpowiednio do nieruchomo?ci przej?tych lub nabytych na rzecz Skarbu Pa?stwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wyw?aszczania nieruchomo?ci (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomo?ci w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomo?ci wyw?aszczonych na rzecz pa?stwowych i spó?dzielczych przedsi?biorstw gospodarki rolnej, jak równie? do gruntów wyw?aszczonych na podstawie odr?bnych przepisów w zwi?zku z potrzebami Tatrza?skiego Parku Narodowego.
2. Przepisy rozdzia?u 6 dzia?u III stosuje si? odpowiednio do nieruchomo?ci nabytych na rzecz Skarbu Pa?stwa na podstawie:
1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomo?ci na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240 oraz z 1957 r. Nr 39, poz. 172);
2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomo?ci niezb?dnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31);
3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wyw?aszczaniu nieruchomo?ci (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z pó?n. zm.17)).
Art. 216a. Przepisu art. 34 ust. 1 pkt 2 nie stosuje si? do nieruchomo?ci, o których mowa w:
1) art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 wrze?nia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, z 1946 r. Nr 49, poz. 279, z 1957 r. Nr 39, poz. 172 oraz z 1968 r. Nr 3, poz. 6);
2) ustawie z dnia 6 maja 1945 r. o wy??czeniu ze spo?ecze?stwa polskiego wrogich elementów (Dz. U. Nr 17, poz. 96, Nr 34, poz. 203 i Nr 55, poz. 307 oraz z 1946 r. Nr 11, poz. 73);
3) art. 38 w zwi?zku z art. 2 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o maj?tkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. Nr 17, poz. 97, Nr 24, poz. 144 i Nr 30, poz. 179);
4) art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przej?ciu na w?asno?? Pa?stwa podstawowych ga??zi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17, Nr 71, poz. 389 i Nr 72, poz. 394, z 1947 r. Nr 2, poz. 7, z 1956 r. Nr 58, poz. 270, z 1958 r. Nr 45, poz. 224 oraz z 1969 r. Nr 13, poz. 95);
5) art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o maj?tkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87, Nr 49, poz. 279, Nr 71, poz. 389 i Nr 72, poz. 395, z 1947 r. Nr 19, poz. 77 i Nr 66, poz. 402, z 1948 r. Nr 57, poz. 454 oraz z 1969 r. Nr 13, poz. 95);
6) art. 1 dekretu z dnia 5 wrze?nia 1947 r. o przej?ciu na w?asno?? Pa?stwa mienia pozosta?ego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318, z 1949 r. Nr 53, poz. 404 i z 1969 r. Nr 13, poz. 95);
7) art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84).
Art. 217. 1. Osobom, które w wyniku utraty w?asno?ci nieruchomo?ci otrzyma?y tytu?em odszkodowania lub rekompensaty inne nieruchomo?ci w u?ytkowanie wieczyste, oraz spadkobiercom tych osób przys?uguje roszczenie o nieodp?atne przeniesienie na ich rzecz w?asno?ci nieruchomo?ci przyznanych z tytu?u odszkodowania lub rekompensaty.
2. Osoby, które zosta?y pozbawione w?asno?ci nieruchomo?ci w wyniku wyw?aszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomo?ci, zwracaj? odszkodowanie zwaloryzowane, w wysoko?ci nie wi?kszej ni? 50 % aktualnej warto?ci tych nieruchomo?ci.
Art. 218. 1. Osobie, która dokona?a - za zgod? w?a?ciciela - przebudowy lub rozbudowy budynku stanowi?cego w?asno?? Skarbu Pa?stwa lub w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego, w wyniku czego nast?pi?o wyodr?bnienie lokalu, w razie nabycia tego lokalu na poczet ceny nabycia zalicza si? warto?? nak?adów poniesionych na jego przebudow? lub rozbudow?.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si?, je?eli umowa najmu lub dzier?awy lokalu stanowi inaczej.
Art. 219. 1. Zaleg?e w dniu wej?cia w ?ycie ustawy zobowi?zania osób prawnych lub fizycznych z tytu?u op?at za u?ytkowanie wieczyste nieruchomo?ci gruntowych lub nale?no?ci z tytu?u nabycia w?asno?ci budynków, innych urz?dze? i lokali mog? by? roz?o?one na nieoprocentowane raty roczne p?atne przez okres do 10 lat, a odsetki od tych nale?no?ci mog? by? umorzone. Roz?o?enia na raty oraz umorzenia odsetek dokonuje, w drodze decyzji, wojewoda, je?eli nieruchomo?? stanowi w?asno?? Skarbu Pa?stwa, lub organ wykonawczy jednostki samorz?du terytorialnego, je?eli nieruchomo?? stanowi w?asno?? jednostki samorz?du terytorialnego, o ile jest to uzasadnione sytuacj? finansow? tych osób prawnych lub fizycznych.
2. Zaleg?e w dniu wej?cia w ?ycie ustawy zobowi?zania jednostek organizacyjnych z tytu?u op?at za zarz?d nieruchomo?ci oraz odsetki od tych nale?no?ci umarza si?, je?eli jest to uzasadnione sytuacj? finansow? tych jednostek. Przepis ust. 1 dotycz?cy w?a?ciwo?ci organów stosuje si? odpowiednio.
Art. 220. 1. Je?eli w dniu wej?cia w ?ycie ustawy nie by?y ustalone terminy zagospodarowania nieruchomo?ci gruntowej stanowi?cej przedmiot u?ytkowania wieczystego, w?a?ciwy organ mo?e, w ci?gu roku od dnia wej?cia w ?ycie ustawy, ustali? te terminy w drodze decyzji.
2. Terminy zagospodarowania nieruchomo?ci gruntowej ustalone na podstawie ust. 1 nie mog? by? krótsze ni? 12 miesi?cy w odniesieniu do rozpocz?cia zabudowy i 36 miesi?cy w odniesieniu do zako?czenia zabudowy.
Art. 221. 1. Przepisy art. 72 ust. 3 stosuje si? odpowiednio do nieruchomo?ci gruntowych oddanych w u?ytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., z wyj?tkiem nieruchomo?ci, dla których stawki procentowe op?at rocznych zosta?y ustalone w wysoko?ci powy?ej 3 %. Zmiany wysoko?ci stawek procentowych op?at rocznych dokonuj? w?a?ciwe organy stosuj?c tryb post?powania okre?lony w art. 78-81.
2. Je?eli przy oddaniu nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste nie zosta?a okre?lona wysoko?? stawki procentowej op?aty rocznej z tytu?u u?ytkowania wieczystego, w?a?ciwy organ okre?li wysoko?? tej stawki, z wy??czeniem przypadków, o których mowa w art. 212 i art. 217 ust. 1, stosuj?c tryb post?powania okre?lony w art. 78-81.
3. Je?eli przy oddaniu nieruchomo?ci gruntowej w u?ytkowanie wieczyste nie zosta? okre?lony cel, na który nieruchomo?? by?a oddana, stawk? procentow? op?aty rocznej przyjmuje si? stosownie do celu wynikaj?cego ze sposobu korzystania z nieruchomo?ci.
Art. 222. 1. Przepisy art. 83 stosuje si? odpowiednio do nieruchomo?ci oddanych w zarz?d przed dniem wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy. Zmiany wysoko?ci stawek procentowych op?at rocznych dokonaj?, w drodze decyzji, w?a?ciwe organy.
2. Wniesione do dnia wej?cia w ?ycie ustawy pierwsze op?aty z tytu?u zarz?du nieruchomo?ci? nie podlegaj? zwrotowi.
Art. 223. 1. Starostowie, wykonuj?cy zadania z zakresu administracji rz?dowej, na potrzeby gospodarki nieruchomo?ciami przeka?? protokolarnie ministrowi w?a?ciwemu do spraw administracji publicznej niezb?dn? dokumentacj? dotycz?c? nieruchomo?ci b?d?cych w zarz?dzie jednostek, o których mowa w art. 60 ust. 1.
2. Starostowie, wykonuj?cy zadania z zakresu administracji rz?dowej, oddadz? w trwa?y zarz?d Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomo?ci stanowi?ce w?asno?? Skarbu Pa?stwa, zaj?te pod drogi krajowe.
Art. 224. Do czasu przekszta?cenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomo?ci przez u?yte w niniejszej ustawie poj?cie "kataster nieruchomo?ci" rozumie si? t? ewidencj?.
Art. 225. W okresie do dnia 31 grudnia 2005 r. funkcj? warto?ci katastralnej dla gruntów rolnych pe?ni liczba hektarów przeliczeniowych, ustalana zgodnie z przepisami o podatku rolnym.
Art. 226. Warto?ci katastralne, przy przeprowadzanej po raz pierwszy powszechnej taksacji nieruchomo?ci, ustala si? na dzie? 31 grudnia roku poprzedzaj?cego rok, w którym na mocy odr?bnych przepisów zostanie wprowadzony podatek od nieruchomo?ci naliczany od jej warto?ci.
Art. 227. Do czasu og?oszenia przez Prezesa G?ównego Urz?du Statystycznego wska?ników zmian cen nieruchomo?ci waloryzacji dokonuje si? przy zastosowaniu wska?ników cen towarów i us?ug konsumpcyjnych og?aszanych przez Prezesa G?ównego Urz?du Statystycznego.
Art. 228. W zasobie nieruchomo?ci Skarbu Pa?stwa nie ewidencjonuje si? nieruchomo?ci, które na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzaj?ce ustaw? o samorz?dzie terytorialnym i ustaw? o pracownikach samorz?dowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z pó?n. zm.18)) sta?y si?, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. w?asno?ci? gmin, lecz co do których nie zosta?y wydane ostateczne decyzje potwierdzaj?ce nabycie w?asno?ci.
Art. 229. Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przys?uguje, je?eli przed dniem wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy nieruchomo?? zosta?a sprzedana albo ustanowiono na niej prawo u?ytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zosta?o ujawnione w ksi?dze wieczystej.
Art. 229a. (utraci? moc).
Art. 230. 1. Osoby, które w dniu wej?cia w ?ycie ustawy by?y wpisane na listy wojewódzkie bieg?ych z zakresu szacowania nieruchomo?ci, maj? prawo szacowania nieruchomo?ci przez 9 miesi?cy od dnia wej?cia w ?ycie ustawy.
2. Osoby ustanowione i wpisane przed dniem wej?cia w ?ycie ustawy na list? bieg?ych s?dowych z zakresu szacowania nieruchomo?ci mog? prowadzi? dzia?alno?? bez uprawnie? zawodowych, o których mowa w art. 174 ust. 1, przez 3 lata od dnia wej?cia w ?ycie ustawy. Przepis stosuje si? odpowiednio do osób powo?ywanych przez s?d lub organ prowadz?cy post?powanie przygotowawcze w sprawach karnych w charakterze bieg?ego s?dowego spoza listy bieg?ych s?dowych.
3. Osoby z wykszta?ceniem wy?szym, legitymuj?ce si? ?wiadectwem uko?czenia, przed dniem wej?cia w ?ycie ustawy, kursu specjalistycznego z zakresu szacowania nieruchomo?ci, mog? ubiega? si?, z zastrze?eniem ust. 4, o nadanie uprawnie? zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci, pod warunkiem uko?czenia uzupe?niaj?cego kursu kwalifikacyjnego, którego program zosta? uzgodniony z Prezesem Urz?du Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, oraz wykonania co najmniej 15 operatów szacunkowych, a tak?e przej?cia, z wynikiem pozytywnym, post?powania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 191.
4. Osoby z wykszta?ceniem ?rednim legitymuj?ce si? ?wiadectwem, o którym mowa w ust. 3, mog? ubiega? si? o nadanie uprawnie? zawodowych w zakresie szacowania nieruchomo?ci w ci?gu 3 lat od dnia wej?cia w ?ycie ustawy, pod warunkiem uko?czenia uzupe?niaj?cego kursu kwalifikacyjnego, którego program zosta? uzgodniony z Prezesem Urz?du Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wykonania co najmniej 15 operatów szacunkowych oraz przej?cia z wynikiem pozytywnym post?powania kwalifikacyjnego, o którym mowa w art. 191.
Art. 231. 1. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomo?ci, nadane po dniu 29 listopada 1991 r. na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z pó?n. zm.19)), uznaje si? za uprawnienia zawodowe, o których mowa w art. 174 i art. 191.
2. Osoby, które uzyska?y uprawnienia wymienione w ust. 1 przed dniem 29 listopada 1991 r., zachowuj? prawo do szacowania nieruchomo?ci w zakresie okre?lonym w ?wiadectwach nadania.
3. Do osób, o których mowa w ust. 2, stosuje si? odpowiednio art. 175, 176, 178, 194, 195 i 195a.
4. Wobec osób, o których mowa w ust. 2, w stosunku do których orzeczone zosta?y, z tytu?u odpowiedzialno?ci zawodowej, kary dyscyplinarne, o których mowa w art. 178 ust. 2, wykonanie decyzji nast?puje przez organ prowadz?cy centralny rejestr osób posiadaj?cych uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.
Art. 232. 1. Osoby, które przed dniem wej?cia w ?ycie ustawy wykonywa?y dzia?alno?? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami przez okres:
1) do 2 lat - mog? ubiega? si? o zaliczenie tego okresu do praktyki zawodowej;
2) d?u?szy ni? 2 lata - mog? by? zwolnione z obowi?zku uko?czenia kursu kwalifikacyjnego i odbycia praktyki zawodowej;
3) d?u?szy ni? 5 lat - mog? by? zwolnione z obowi?zku uko?czenia kursu kwalifikacyjnego, odbycia praktyki zawodowej oraz z?o?enia egzaminu.
2. Zwolnie?, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, dokonuje Pa?stwowa Komisja Kwalifikacyjna na wniosek osoby ubiegaj?cej si? o nadanie licencji zawodowej, z?o?ony przed up?ywem 3 lat od dnia wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy.
3. Osoby, o których mowa w art. 179 ust. 2 oraz w art. 184 ust. 2, prowadz?ce bez posiadania licencji zawodowej dzia?alno?? zawodow? w zakresie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami lub zarz?dzania nieruchomo?ciami mog? prowadzi? t? dzia?alno?? bez licencji do dnia 31 grudnia 2001 r.
4. Cz?onkowie powo?ywanej po raz pierwszy po wej?ciu w ?ycie ustawy Pa?stwowej Komisji Kwalifikacyjnej otrzymuj? uprawnienia i licencje zawodowe na podstawie dokonanej przez Prezesa Urz?du Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oceny ich dorobku zawodowego w dziedzinie gospodarki nieruchomo?ciami.
Art. 233. Sprawy wszcz?te, lecz niezako?czone decyzj? ostateczn? przed dniem wej?cia w ?ycie niniejszej ustawy, prowadzi si? na podstawie jej przepisów.
Rozdzia? 2
Zmiany w przepisach obowi?zuj?cych
Art. 234. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464, Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 242) wprowadza si? nast?puj?ce zmiany: (zmiany pomini?to).
Art. 235. W ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 10, poz. 48, z 1983 r. Nr 38, poz. 173, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 56, poz. 322, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24 i Nr 88, poz. 554) skre?la si? art. 35.
Art. 236. W ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o wy?szym szkolnictwie wojskowym (Dz. U. z 1992 r. Nr 10, poz. 40, z 1996 r. Nr 7, poz. 44 i z 1997 r. Nr 96, poz. 590) wprowadza si? nast?puj?ce zmiany: (zmiany pomini?to).
Art. 237. W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 i Nr 43, poz. 241, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 103, poz. 446, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349) wprowadza si? nast?puj?ce zmiany: (zmiany pomini?to).
Art. 238. W ustawie z dnia 26 pa?dziernika 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 80, poz. 507) w art. 33c w pkt 2 po wyrazie "urbanistyki" dodaje si? wyrazy "oraz licencje zawodowe w dziedzinie po?rednictwa w obrocie nieruchomo?ciami i zarz?dzania nieruchomo?ciami".
Art. 239. W ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o urz?dzie Ministra Skarbu Pa?stwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 i Nr 156, poz. 775) wprowadza si? nast?puj?ce zmiany: (zmiany pomini?to).
Rozdzia? 3
Przepisy ko?cowe
Art. 240. 1. Je?eli obowi?zuj?ce przepisy powo?uj? si? na ustawy uchylone przepisem art. 241 albo odsy?aj? ogólnie do przepisów o gospodarce gruntami i wyw?aszczaniu nieruchomo?ci, stosuje si? w tym zakresie odpowiednio przepisy niniejszej ustawy.
2. Ilekro? w przepisach odr?bnych ustaw jest mowa o czynno?ciach wykonywanych przez bieg?ych lub inne osoby posiadaj?ce uprawnienia do szacowania nieruchomo?ci, nale?y przez to rozumie?, ?e czynno?ci te mog? wykonywa? wy??cznie rzeczoznawcy maj?tkowi, o których mowa w niniejszej ustawie.
Art. 241. Trac? moc:
1) ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wyw?aszczaniu nieruchomo?ci (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 47, poz. 212 i Nr 131, poz. 629, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 31, poz. 118, Nr 84, poz. 384, Nr 85, poz. 388, Nr 89, poz. 415 i Nr 123, poz. 601, z 1995 r. Nr 99, poz. 486, z 1996 r. Nr 5, poz. 33, Nr 90, poz. 405, Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24, Nr 9, poz. 44, Nr 54, poz. 348 i Nr 68, poz. 435);
2) ustawa z dnia 29 wrze?nia 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wyw?aszczaniu nieruchomo?ci (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91, poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84, poz. 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675).
Art. 242. Ustawa wchodzi w ?ycie z dniem 1 stycznia 1998 r.
______
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 94, poz. 788 i Nr 183, poz. 1538 oraz z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 216, poz. 1367.
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1206, z 2006 r. Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 64, poz. 427 oraz z 2009 r. Nr 92, poz. 753.
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1315, Nr 167, poz. 1399 i Nr 175, poz. 1460 i 1462, z 2006 r. Nr 227, poz. 1658 i Nr 245, poz. 1775, z 2007 r. Nr 59, poz. 405, Nr 64, poz. 427 i Nr 181, poz. 1286, z 2008 r. Nr 163, poz. 1011 i Nr 199, poz. 1227, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 340, Nr 69, poz. 595, Nr 92, poz. 753 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620.
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 19, poz. 100, Nr 42, poz. 340, Nr 98, poz. 817 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 48, poz. 287 i Nr 96, poz. 620.
5) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 155, poz. 1297 i Nr 172, poz. 1440, z 2006 r. Nr 12, poz. 61, z 2007 r. Nr 23, poz. 136 i Nr 99, poz. 666, z 2008 r. Nr 218, poz. 1391 oraz z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 19, poz. 101, Nr 86, poz. 720, Nr 105, poz. 877, Nr 115, poz. 966, Nr 143, poz. 1164, Nr 157, poz. 1241 i Nr 223, poz. 1776.
6) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 132, poz. 1110, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1832, z 2008 r. Nr 208, poz. 1308, Nr 220, poz. 1415 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 42, poz. 336 i Nr 168, poz. 1323 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 143.
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 132, poz. 1110 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 141, poz. 997, Nr 170, poz. 1217, Nr 227, poz. 1658 i Nr 249, poz. 1832 oraz z 2008 r. Nr 144, poz. 901 i Nr 227, poz. 1505.
8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2255, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 21, poz. 125, Nr 64, poz. 427, Nr 75, poz. 493, Nr 88, poz. 587, Nr 147, poz. 1033, Nr 176, poz. 1238, Nr 181, poz. 1286 i Nr 231, poz. 1704, z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 i Nr 215, poz. 1664 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 253 i Nr 96, poz. 620.
9) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1008, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1829, z 2007 r. Nr 50, poz. 331 i Nr 82, poz. 558, z 2008 r. Nr 97, poz. 625, Nr 144, poz. 901, Nr 177, poz. 1095, Nr 180, poz. 1113 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 42, poz. 340 oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278.
10) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238 i Nr 191, poz. 1374, z 2008 r. Nr 59, poz. 359, Nr 144, poz. 902, Nr 206, poz. 1289 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 1, poz. 3, Nr 18, poz. 97, Nr 19, poz. 100, Nr 98, poz. 817, Nr 115, poz. 966, Nr 157, poz. 1241 i Nr 214, poz. 1658.
11) Zmiany wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 1996 r. Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 106, poz. 673, Nr 115, poz. 741 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 155, poz. 1014, z 2000 r. Nr 48, poz. 550, z 2001 r. Nr 4, poz. 26, z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 240, poz. 2055, z 2004 r. Nr 99, poz. 1001, Nr 123, poz. 1291 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 i Nr 183, poz. 1538, z 2006 r. Nr 107, poz. 721 oraz z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 i Nr 206, poz. 1590.
12) Zmiany wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983 i Nr 114, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz. 733, Nr 130, poz. 1450 i Nr 145, poz. 1638, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 141, poz. 1176, z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 60, poz. 535, Nr 64, poz. 592 i Nr 124, poz. 1151, z 2004 r. Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 162, poz. 1692, Nr 172, poz. 1804 i Nr 281, poz. 2783, z 2005 r. Nr 48, poz. 462, Nr 157, poz. 1316 i Nr 172, poz. 1438, z 2006 r. Nr 133, poz. 935 i Nr 164, poz. 1166, z 2007 r. Nr 80, poz. 538, Nr 82, poz. 557 i Nr 181, poz. 1287, z 2008 r. Nr 116, poz. 731, Nr 163, poz. 1012, Nr 220, poz. 1425 i 1431 i Nr 228, poz. 1506, z 2009 r. Nr 42, poz. 341, Nr 79, poz. 662 i Nr 131, poz. 1075 oraz z 2010 r. Nr 40, poz. 222.
13) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199, z 2006 r. Nr 66, poz. 470, Nr 104, poz. 708, Nr 143, poz. 1031, Nr 217, poz. 1590 i Nr 225, poz. 1635, z 2007 r. Nr 112, poz. 769, Nr 120, poz. 818, Nr 192, poz. 1378 i Nr 225, poz. 1671, z 2008 r. Nr 118, poz. 745, Nr 141, poz. 888, Nr 180, poz. 1109 i Nr 209, poz. 1316, 1318 i 1320, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 44, poz. 362, Nr 57, poz. 466, Nr 131, poz. 1075, Nr 157, poz. 1241, Nr 166, poz. 1317, Nr 168, poz. 1323, Nr 213, poz. 1652 i Nr 216, poz. 1676 oraz z 2010 r. Nr 40, poz. 230 i Nr 57, poz. 355.
14) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 180, poz. 1280, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 116, poz. 732, Nr 141, poz. 888, Nr 171, poz. 1056 i Nr 216, poz. 1367, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 18, poz. 97, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278.
15) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2055, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 90, poz. 844, z 2004 r. Nr 6, poz. 39, Nr 116, poz. 1207, Nr 123, poz. 1291 i Nr 273, poz. 2703 i 2722, z 2005 r. Nr 167, poz. 1400, Nr 169, poz. 1418, Nr 178, poz. 1479 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 107, poz. 721 i Nr 208, poz. 1532, z 2008 r. Nr 180, poz. 1109, z 2009 r. Nr 13, poz. 70 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 144.
16) Zmiany wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 1990 r. Nr 11, poz. 74, Nr 29, poz. 175 i Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 18, poz. 74 i Nr 80, poz. 406, z 1993 r. Nr 40, poz. 182 oraz z 1994 r. Nr 68, poz. 294 i Nr 90, poz. 419.
17) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 1991 r. Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 47, poz. 212 i Nr 131, poz. 629, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 31, poz. 118, Nr 84, poz. 384, Nr 85, poz. 388, Nr 89, poz. 415 i Nr 123, poz. 601, z 1995 r. Nr 99, poz. 486, z 1996 r. Nr 5, poz. 33, Nr 90, poz. 405, Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24, Nr 9, poz. 44, Nr 54, poz. 348 i Nr 68, poz. 435.
18) Zmiany wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 1990 r. Nr 43, poz. 253 i Nr 92, poz. 541, z 1991 r. Nr 34, poz. 151, z 1992 r. Nr 6, poz. 20, z 1993 r. Nr 40, poz. 180, z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i Nr 65, poz. 285, z 1996 r. Nr 23, poz. 102 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 9, poz. 43, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492.
19) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta?y og?oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 21, poz. 125, z 2008 r. Nr 201, poz. 1237 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 31, poz. 206, Nr 42, poz. 334, Nr 98, poz. 817 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 76, poz. 489.
